Η Dua Lipa τάχθηκε ανοιχτά υπέρ των μαζικών κινητοποιήσεων στην Αλβανία ενάντια στην κατασκευή τουριστικού θερέτρου που συνδέεται με την Ivanka Trump και τον Jared Kushner. Μέσα από το podcast της, η τραγουδίστρια εξέφρασε την ανησυχία της για την έλλειψη κυβερνητικής διαφάνειας και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε προστατευόμενες περιοχές, δίνοντας νέα διεθνή διάσταση στις κινητοποιήσεις που συμπληρώνουν ήδη ενάμιση μήνα.
Οι καλλιτέχνες με παγκόσμια απήχηση επιλέγουν όλο και πιο συχνά να χρησιμοποιούν τη φωνή τους για να αναδείξουν κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα που απασχολούν τις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Η Dua Lipa, η οποία γεννήθηκε στο Λονδίνο από Κοσοβάρους Αλβανούς γονείς και διατηρεί στενούς δεσμούς με την περιοχή, πήρε ξεκάθαρη θέση υπέρ της λεγόμενης «επανάστασης των φλαμίνγκο» στην Αλβανία. Πρόκειται για το κύμα αντιδράσεων που έχει ξεσπάσει ενάντια σε ένα γιγαντιαίο επενδυτικό σχέδιο ύψους 1,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προβλέπει την τουριστική αξιοποίηση παρθένων περιοχών.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κατασκευή πολυτελών θερέτρων στο νησί Σαζάν και στη χερσόνησο του Σβέρνετς, δύο περιοχές που αποτελούν σημαντικά φυσικά καταφύγια της Αδριατικής. Το έργο χρηματοδοτείται από έναν όμιλο επενδυτών υπό την ηγεσία του Jared Kushner, γαμπρού του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, και της συζύγου του, Ivanka Trump.
Η υπόθεση πήρε μεγάλες διαστάσεις όταν η αλβανική βουλή τροποποίησε τη νομοθεσία τον Δεκέμβριο του 2024, επιτρέποντας την ανοικοδόμηση σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες, γεγονός που πυροδότησε έντονες αντιδράσεις για τον τρόπο λήψης των αποφάσεων.
Συζητώντας με την Αλβανίδα ακαδημαϊκό και συγγραφέα Lea Ypi στο podcast της «Service95 Book Club», η 30χρονη τραγουδίστρια δεν έκρυψε τον θαυμασμό της για την επιμονή των πολιτών που διαδηλώνουν καθημερινά.
«Βρίσκω τόσο συναρπαστικό να βλέπω πόσο πολύ νοιάζονται πραγματικά οι άνθρωποι», δήλωσε η Lipa, αναφερόμενη στις συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις στους δρόμους των Τιράνων.
Η τραγουδίστρια στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διαχειρίστηκε το ζήτημα, παρακάμπτοντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες διαβούλευσης με την κοινωνία.
«Αυτό που βρίσκω πραγματικά ανησυχητικό είναι η αρχή ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε απλώς να αλλάξει τον νόμο για να καταργήσει την περιβαλλοντική προστασία χωρίς καμία δημόσια διαβούλευση», τόνισε η Lipa στους ακροατές της.
Η ίδια πρόσθεσε ότι το πρόβλημα είναι δομικό και επισήμανε την ανάγκη για μία ανασυγκρότηση «με τρόπο που να στηρίζει τους ανθρώπους».
Οι δηλώσεις της Lipa έγιναν δεκτές με μεγάλο ενθουσιασμό από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τους ακτιβιστές που βρίσκονται στον δρόμο εδώ και 45 ημέρες, από τότε που οι πρώτες μπουλντόζες και οι περιφράξεις έκαναν την εμφάνισή τους στις παραλίες.
«Ήταν μία εξαιρετικά ισχυρή δήλωση. Πολλοί νέοι Αλβανοί, που την έχουν ως είδωλο, πήραν έμπνευση», δήλωσε ο Aleksander Trajce, επικεφαλής της οργάνωσης PPNEA (Προστασία και Διατήρηση του Φυσικού Περιβάλλοντος στην Αλβανία).
Ο ίδιος εξήγησε ότι η κυβέρνηση ξεκινά τώρα να κάνει μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όμως στο Σβέρνετς η ζημιά έχει ήδη γίνει και πρέπει να υπάρξει απόδοση ευθυνών για αυτό το περιβαλλοντικό έγκλημα.
Από την πλευρά της, η ακτιβίστρια Besjana Gurri τόνισε ότι η παρέμβαση της τραγουδίστριας στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στην κυβέρνηση και θα βοηθήσει να στραφεί η διεθνής προσοχή στον αγώνα των πολιτών.
Παρά την κατακραυγή και τις προειδοποιήσεις από Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις σε προστατευόμενες περιοχές μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο πρωθυπουργός Edi Rama παραμένει ανένδοτος. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει το έργο ως «δώρο για την Ευρώπη» και «ευλογία» για την οικονομία της χώρας.
Οι εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων, από την πλευρά τους, υπόσχονται υπεύθυνη διαχείριση και δημιουργία θέσεων εργασίας, όμως οι πολίτες στους δρόμους των Τιράνων ζητούν πλέον ακόμη και την παραίτηση της κυβέρνησης, βλέποντας στο συγκεκριμένο έργο ένα σύμβολο διαφθοράς.
Σε μία περίοδο όπου οι περιβαλλοντικές ισορροπίες δοκιμάζονται στο όνομα της τουριστικής ανάπτυξης, η φωνή μιας διάσημης προσωπικότητας μπορεί να μην αλλάζει άμεσα τους νόμους, αλλά σίγουρα εμποδίζει τη σιωπηλή επιβολή τους. Η συμπαράσταση της Dua Lipa στους διαδηλωτές των Τιράνων υπογραμμίζει ότι η προστασία του φυσικού πλούτου δεν είναι μία πολυτέλεια για το μέλλον, αλλά μία μάχη που δίνεται στο παρόν.
