Πώς οι προσωπικές εντάσεις, η απώλεια του Brian Epstein και η καλλιτεχνική απομάκρυνση οδήγησαν τους Beatles, το σπουδαιότερο συγκρότημα στην ιστορία, στην οριστική διάλυσή τους το 1970.
Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1969, σε μια κλειστή συνάντηση με την ομάδα διαχείρισης των Beatles, ο John Lennon ανακοίνωσε στα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος ότι αποχωρεί οριστικά. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 26 Σεπτεμβρίου, κυκλοφόρησε το τελευταίο άλμπουμ τους, «Abbey Road».
«Ο καλός μας ο John έπρεπε να το ξεστομίσει, και αυτό ήταν όλο. Δεν μπορείς να πεις πολλά όταν ένα βασικό μέλος σου δηλώνει: “Φεύγω από το συγκρότημα”», θυμήθηκε αργότερα ο Paul McCartney στο πλαίσιο της αναδρομής «The Beatles Anthology».
«Δεν ήξερα πραγματικά τι να πω, απλώς αντιδράσαμε στην απόφασή του, καθώς εκείνος είχε τον πλήρη έλεγχο», συμπλήρωσε. «Θυμάμαι να λέει: “Είναι παράξενο αυτό, να σας λέω ότι φεύγω, αλλά κατά κάποιο τρόπο είναι πολύ συναρπαστικό”», πρόσθεσε ο ίδιος.
Το «Abbey Road», το οποίο περιλάμβανε τραγούδια όπως τα «Here Comes the Sun», «Come Together» και «Something», ηχογραφήθηκε από τον Φεβρουάριο έως τον Αύγουστο του 1969. Ήταν η τελευταία φορά που ο John Lennon, ο Paul McCartney, ο George Harrison και ο Ringo Starr βρέθηκαν μαζί μέσα σε ένα στούντιο ηχογράφησης.
Το τελευταίο άλμπουμ που έφτασε στα δισκοπωλεία ήταν το «Let It Be», το οποίο κυκλοφόρησε στις 8 Μαΐου του 1970, περίπου έναν μήνα μετά την επίσημη διάλυση. Είχε ηχογραφηθεί νωρίτερα, μέχρι τον Ιανουάριο του 1969, αλλά καθυστέρησε λόγω προβλημάτων στην παραγωγή. Ο δίσκος κατέκτησε την κορυφή των charts σε Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ, ξεπέρασε τα 13 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως σύμφωνα με το Chartmasters και περιλάμβανε κλασικά τραγούδια όπως τα «Let It Be», «Get Back» και «The Long and Winding Road».
Οι πρώτες σοβαρές ρωγμές είχαν εμφανιστεί ήδη από το 1968. Ο Ringo Starr ήταν ο πρώτος που αποχώρησε προσωρινά κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων για το «The White Album», νιώθοντας απομονωμένος από τους υπόλοιπους τρεις.
«Εκείνη η περίοδος ήταν γεμάτη άγχος γιατί είχα φύγει από τους Beatles, δεν άντεχα άλλο», είχε δηλώσει ο Starr στο περιοδικό People. «Μου έστελναν μηνύματα: “Γύρισε σπίτι”. Όταν επέστρεψα και μπήκα στο στούντιο, ο George είχε γεμίσει τον χώρο με λουλούδια, ήταν πανέμορφο», συμπλήρωσε ο ντράμερ.
Λίγους μήνες μετά, τον Ιανουάριο του 1969, ο Harrison εγκατέλειψε κι αυτός προσωρινά τις ηχογραφήσεις λόγω διαφωνιών γύρω από το τραγούδι «Get Back». Ένιωθε ότι ο McCartney προσπαθούσε να επιβάλει τον απόλυτο έλεγχο σε κάθε λεπτομέρεια.
«Όπως έλεγε και ο George, δεν έπαιρνε πια ικανοποίηση εξαιτίας των συμβιβασμών που έπρεπε να κάνει για να παραμείνουμε μαζί», σχολίασε ο Lennon στο ντοκιμαντέρ «The Beatles: Get Back». Λίγες ημέρες αργότερα, στις 30 Ιανουαρίου του 1969, τα τέσσερα μέλη των Beatles ανέβηκαν στην ταράτσα των γραφείων της Apple στο Λονδίνο για την τελευταία κοινή ζωντανή τους εμφάνιση.
Η αρχή της αποσύνθεσης είχε τις ρίζες της στον ξαφνικό θάνατο του μάνατζέρ τους Brian Epstein το 1967. Χωρίς την παρουσία του, τα μέλη του συγκροτήματος δυσκολεύτηκαν να διαχειριστούν τις επιχειρηματικές τους υποθέσεις.
«Από τότε που έφυγε από τη ζωή ο κ. Epstein, τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο», ανέφερε ο Harrison σε αρχειακό υλικό. Ο McCartney συμφώνησε, εξηγώντας ότι η απώλεια αυτή έφερε μεγάλη αρνητικότητα στο συγκρότημα.
«Μας έλειπε η πειθαρχία», τόνισε ο McCartney. «Εκείνος μας έλεγε “βάλτε κοστούμια” και το κάναμε, παρόλο που αντιδρούσαμε, αλλά πλέον δεν υπήρχε κανείς να μας πει: “Κάντε το”», πρόσθεσε.
Από το ξεκίνημά τους το 1960 και το ξέσπασμα της «Beatlemania» δύο χρόνια αργότερα, οι Fab Four είχαν δημιουργήσει σπουδαία άλμπουμ όπως τα «Rubber Soul» και «Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band». Όμως μετά την τελευταία τους περιοδεία στις ΗΠΑ το 1966, οι προσωπικές τους ανάγκες άρχισαν να αποκλίνουν.
«Ήταν αρκετά απογοητευτικό που διαλυθήκαμε, παρόλο που το θέλαμε όλοι μας. Δουλεύαμε ασταμάτητα επί οκτώ χρόνια και ήμασταν σαν αδέλφια», εξήγησε ο Starr στην εκπομπή «Private Sessions». «Είχαμε μεγαλώσει πια και δεν ήμασταν διατεθειμένοι να αφιερώσουμε άλλο χρόνο και ενέργεια ο ένας για τον άλλον», συμπλήρωσε.
Στις μεταξύ τους σχέσεις βάρυνε επίσης ο γάμος του John Lennon με τη Yoko Ono και η διαρκής παρουσία της στο στούντιο. «Ο John χρειαζόταν χώρο για αυτό που έχτιζε μαζί της», σημείωσε ο McCartney στο «The Beatles Anthology». «Ήθελε να κλείσει την περίοδο των Beatles και να ξεκινήσει την περίοδο της Yoko, χωρίς το ένα να παρεμβαίνει στο άλλο», πρόσθεσε.
Ο Lennon και η Ono απέρριψαν αυτή την εκδοχή σε κοινή τους συνέντευξη στην εκπομπή «The Dick Cavett Show». «Δεν διέλυσε εκείνη τους Beatles, πώς θα μπορούσε άλλωστε ένα κορίτσι να διαλύσει ένα τέτοιο συγκρότημα; Εμείς απομακρυνόμασταν από μόνοι μας», είπε ο Lennon.
«Είχα πει παλιά, γύρω στα 25 μου, ότι δεν ήθελα να τραγουδάω το “She Loves You” στα 30 μου, κάτι που σήμαινε ότι δεν θα συνέχιζα να κάνω όσα έκανα τότε», εξήγησε. Η Ono συμπλήρωσε: «Είναι σχεδόν αδύνατο για τέσσερις τόσο ταλαντούχους καλλιτέχνες να μένουν μαζί και να κάνουν τα πάντα από κοινού, οπότε όσα πέτυχαν έμοιαζαν με θαύμα».
Ο Harrison είδε επίσης το τέλος ως μια φυσιολογική εξέλιξη. «Οι Beatles συνέβησαν και ήταν κάτι όμορφο, αλλά ήταν εξίσου καλό να προχωρήσουμε και να κάνουμε κάτι άλλο. Στην πραγματικότητα ήταν μια ανακούφιση», ανέφερε στην ίδια εκπομπή.
«Κάποιοι δυσκολεύονται να το καταλάβουν γιατί το συγκρότημα ήταν τεράστιο», πρόσθεσε ο κιθαρίστας. «Αλλά έρχεται η στιγμή που οι άνθρωποι μεγαλώνουν, φεύγουν από το σπίτι και αλλάζουν. Ήταν πραγματικά η ώρα για αλλαγή», κατέληξε.
Η επίσημη ανακοίνωση της διάλυσης έγινε τελικά από τον McCartney στις 10 Απριλίου του 1970. Έκτοτε, οι τέσσερίς τους δεν ηχογράφησαν ποτέ ξανά όλοι μαζί. Η διαδρομή του Lennon διακόπηκε βίαια όταν δολοφονήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου του 1980.
Περισσότερο από μια δεκαετία αργότερα, οι McCartney, Harrison και Starr ενώθηκαν ξανά για τη σειρά ντοκιμαντέρ «The Beatles Anthology» το 1995. Τότε κυκλοφόρησαν και τρία νέα τραγούδια βασισμένα σε ανέκδοτες ηχογραφήσεις του Lennon: τα «Free as a Bird», «Real Love» και «Now and Then».
Ο Harrison διατήρησε επαφή με τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος μέχρι τον θάνατό του από καρκίνο τον Νοέμβριο του 2001. Οι δύο επιζώντες του συγκροτήματος διατηρούν σταθερή φιλία, ενώ τον Δεκέμβριο του 2024 ο McCartney και ο Starr ανέβηκαν μαζί στη σκηνή στο Λονδίνο για να παίξουν το «Helter Skelter», στην πρώτη τους κοινή εμφάνιση μετά από πέντε χρόνια.
«Χωρίς τον John και τον George, συνειδητοποιούμε ότι τίποτα δεν διαρκεί για πάντα», δήλωσε ο McCartney στους New York Times. «Έχουμε μείνει μόνο εγώ και ο Ringo, οι μοναδικοί άνθρωποι που μοιράζονται αυτές τις αναμνήσεις», κατέληξε.
Η διάλυση των Beatles δεν ήταν αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης σύγκρουσης, αλλά το φυσικό επακόλουθο τεσσάρων ανθρώπων που εξελίχθηκαν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Μισό και πλέον αιώνα μετά το «Abbey Road», η μουσική που πρόλαβαν να δημιουργήσουν μέσα σε μια ταραχώδη δεκαετία παραμένει το μέτρο σύγκρισης για ολόκληρη την ιστορία.
