Μια αποκαλυπτική έρευνα φέρνει στο φως τους όρους που υπέγραψαν στα συμβόλαιό τους τα μέλη των NewJeans στην εφηβεία τους, όπου η παραίτηση από το δικαίωμα στην ανάπαυση συναντά την τεχνητή νοημοσύνη και τα εξοντωτικά πρόστιμα.
Πίσω από τα παστέλ χρώματα, τις άψογα συγχρονισμένες χορογραφίες και τον αστραφτερό κόσμο των video clip, η νοτιοκορεατική μουσική βιομηχανία λειτουργεί συχνά με όρους στυγνής εταιρικής κυριαρχίας. Οι NewJeans, ένα από τα πιο επιτυχημένα συγκροτήματα που γνώρισε η K-pop τα τελευταία χρόνια, βρέθηκαν πέρυσι στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς εξέγερσης απέναντι στην εταιρεία τους, την ADOR, θυγατρική του κολοσσού HYBE. Η υπόθεση κατέληξε στις δικαστικές αίθουσες, με τα μέλη να κάνουν λόγο για σοβαρή αμέλεια και κακομεταχείριση.
Τώρα, μια εκτενής έρευνα της εφημερίδας The New York Times αποκαλύπτει τα επίσημα έγγραφα αυτής της σχέσης, φέρνοντας στην επιφάνεια συμβατικούς όρους που μοιάζουν περισσότερο με σενάριο δυστοπίας παρά με επαγγελματική συμφωνία.
Όταν τα μέλη του συγκροτήματος —η Danielle Marsh, η Minji Kim, η Hanni Pham, η Haerin Kang και η Hyein Lee— υπέγραψαν τα αποκλειστικά τους συμβόλαια, ήταν ηλικίας από 14 έως 17 ετών. Η μικρότερη, η Hyein Lee, βρισκόταν στα εξαντλητικά προπαρασκευαστικά προγράμματα εκπαίδευσης ήδη από τα δώδεκα της χρόνια.
Στη Νότια Κορέα υπάρχει ένα επίσημο πρότυπο συμβολαίου, σχεδιασμένο από την κυβέρνηση με σκοπό να αποτρέψει την εκμετάλλευση ανηλίκων και τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας. Ωστόσο, η δισκογραφική εταιρεία αφαίρεσε σχεδόν κάθε βασική δικλίδα ασφαλείας. Από το τελικό κείμενο διαγράφηκαν οι εγγυήσεις για το δικαίωμα στην εκπαίδευση, τη σωματική και ψυχική υγεία, αλλά και η ρητή απαγόρευση υπερβολικής έκθεσης των ανηλίκων.
Όταν η μητέρα ενός μέλους ζήτησε τροποποιήσεις τον Ιανουάριο του 2022, η απάντηση της διοίκησης ήταν απόλυτη και ψυχρή.
«Αν δεν συμφωνείτε με το τρέχον προσχέδιο του συμβολαίου, συμπεριλαμβανομένων των παραπάνω σημείων, ίσως είναι καλύτερο να επανεξετάσετε το ίδιο το συμβόλαιο», ανέφερε σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ο αντιπρόεδρος της ADOR.
Μπροστά στο δίλημμα της υπογραφής ή της οριστικής αποπομπής από τη βιομηχανία, οι οικογένειες υποχώρησαν. Η καθημερινότητα που ακολούθησε ήταν αμείλικτη. Τέσσερις από τις πέντε κοπέλες εγκατέλειψαν το σχολείο για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εταιρείας. Οι πρόβες διαρκούσαν συχνά μέχρι τις δύο τα ξημερώματα, ενώ τα διαλείμματα αποθαρρύνονταν συστηματικά.
Παράλληλα, τα συμβόλαια περιλάμβαναν ασυνήθιστους περιορισμούς, όπως την απαγόρευση «ανειλικρινούς στάσης», την απαγόρευση «ακατάλληλων ερωτικών σχέσεων», αλλά και την απαγόρευση δημόσιων δηλώσεων για «αληθινά ή ψευδή γεγονότα» που θα μπορούσαν να βλάψουν τη φήμη της εταιρείας. Επίσης, προβλεπόταν ότι τα μέλη όφειλαν να αποπληρώσουν σημαντικό ποσοστό από τα έξοδα αισθητικών επεμβάσεων, μια πρακτική συνηθισμένη στον χώρο.
Η πιο ανησυχητική πτυχή των συμβάσεων αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Σε αντίθεση με το κυβερνητικό πρότυπο, το οποίο επιστρέφει στον καλλιτέχνη τα δικαιώματα του ονόματος, της εικόνας και της φωνής του με τη λήξη της συνεργασίας, το συμβόλαιο των NewJeans παραχωρεί στην ADOR το δικαίωμα να αξιοποιεί επ’ αόριστον ψηφιακές εκδοχές των φωνών τους.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά το 2029, όταν ολοκληρώνονται οι δεσμεύσεις τους, η εταιρεία μπορεί να παράγει ψηφιακούς κλώνους και εφαρμογές συνομιλίας με τις φωνές τους. Παρότι προβλέπεται αμοιβή, οι ίδιες δεν έχουν κανέναν έλεγχο στον τρόπο που θα χρησιμοποιηθούν αυτά τα δεδομένα. Ο δικηγόρος Jong-eon Roh χαρακτήρισε τις συμφωνίες «ασυνήθιστα επιθετικές», εξηγώντας ότι περιορίζουν την ελευθερία των καλλιτεχνών σε βαθμό που σπάνια συναντάται σε μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες.
Η ρήξη κορυφώθηκε όταν η Hanni Pham κατέθεσε στο κοινοβούλιο της Νότιας Κορέας το 2024, καταγγέλλοντας κακομεταχείριση και χειραγώγηση από τη διοίκηση. Το συγκρότημα επιχείρησε να αποχωρήσει, υιοθετώντας προσωρινά το όνομα NJZ για μια εμφάνιση στο Χονγκ Κονγκ.
Όμως η δικαιοσύνη στη Σεούλ δικαίωσε την εταιρεία, κρίνοντας ότι τα συμβόλαια παραμένουν σε ισχύ. «Ένας μονομερής ισχυρισμός ότι η εμπιστοσύνη έχει χαθεί δεν αποτελεί έγκυρο λόγο για τη λύση ενός συμβολαίου», ανέφερε η ADOR σε επίσημη ανακοίνωσή της, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να αφήσει καμία πρωτοβουλία αναπάντητη.
Η συνέχεια ήταν συντριπτική για την Danielle Marsh, η οποία απολύθηκε από το συγκρότημα και βρέθηκε αντιμέτωπη με αγωγές εκατομμυρίων. Η εταιρεία διεκδικεί από την ίδια, την οικογένειά της και τον παραγωγό της ποσό που αγγίζει τα 30 εκατομμύρια δολάρια, επικαλούμενη άρνηση εργασίας και μη εξουσιοδοτημένες φωτογραφήσεις.
Ο δικηγόρος της, Jung Jong-chae, περιέγραψε την κατάσταση χωρίς περιστροφές. «Αν προσπαθήσεις να ξεφύγεις από τον έλεγχο της HYBE, αυτό είναι το τίμημα που θα πληρώσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η μητρική εταιρεία HYBE υποστηρίζει ότι τηρεί απαρέγκλιτα τη νομοθεσία για την προστασία των ανηλίκων και ότι οι συμβάσεις διαπραγματεύτηκαν καλόπιστα. «Δεν συνιστούμε καν αισθητικές επεμβάσεις ή διαδικασίες ενάντια στις επιθυμίες ενός ατόμου», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας.
Οι NewJeans έκαναν ντεμπούτο το 2022 με το τραγούδι «Attention» και γνώρισαν τεράστια αποδοχή παγκοσμίως με τραγούδια όπως το «Hype Boy», το «OMG» και το «Super Shy», φτάνοντας μάλιστα στο No. 1 στα charts του Billboard.
Σήμερα, ενώ τρία μέλη έχουν επιστρέψει υπό το βάρος των νομικών πιέσεων και οι συζητήσεις για το τέταρτο μέλος συνεχίζονται, η υπόθεσή τους αποδομεί το αφήγημα της τέλειας βιομηχανίας. Όταν η λάμψη σβήνει, μένει η σκληρή πραγματικότητα ανήλικων κοριτσιών που παραχώρησαν τα εφηβικά τους χρόνια, τον ύπνο τους και, τελικά, την ίδια τους τη φωνή σε έναν εταιρικό αλγόριθμο που δεν ξεχνά ποτέ.
