Η απόφαση απαλλάσσει περίπου 1.800 τραγούδια κορυφαίων καλλιτεχνών όπως οι Bad Bunny, Drake, Karol G και Daddy Yankee από τις κατηγορίες περί αντιγραφής μουσικής σύνθεσης.
Σε μία ιστορική απόφαση για τη σύγχρονη latin μουσική βιομηχανία, ομοσπονδιακός δικαστής των Ηνωμένων Πολιτειών δικαίωσε τον Bad Bunny, τον Drake και δεκάδες άλλους κορυφαίους καλλιτέχνες, ανατρέποντας προηγούμενη κρίση του. Η εξέλιξη αυτή βάζει τέλος στο μεγαλύτερο μέρος μίας γιγαντιαίας δικαστικής διαμάχης που απειλούσε να επηρεάσει ολόκληρη τη reggaeton σκηνή.
Η υπόθεση αφορούσε περίπου 1.800 τραγούδια από περισσότερους από 100 καλλιτέχνες, ανάμεσα στους οποίους η Karol G, ο Pitbull, ο Daddy Yankee, η Anitta και ο Justin Bieber. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρισκόταν ο χαρακτηριστικός ρυθμός dembow, το ρυθμικό μοτίβο κρουστών που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του είδους.
Την αγωγή είχαν καταθέσει ο Cleveland «Clevie» Browne και οι κληρονόμοι του Wycliffe «Steely» Johnson, μέλη του πρωτοπόρου τζαμαϊκανού διδύμου Steely & Clevie. Οι ενάγοντες υποστήριζαν ότι το τραγούδι τους «Fish Market» από το 1989 αποτελούσε την πηγή του ρυθμού και κατηγορούσαν τους σύγχρονους μουσικούς για παράνομη οικειοποίηση της σύνθεσής τους.
Έπειτα από μία έντονη ακροαματική διαδικασία, την οποία κατέγραψε το περιοδικό Rolling Stone, ο δικαστής André Birotte Jr. αναγνώρισε ότι είχε σφάλει στην αρχική του απόφαση τον περασμένο Ιούλιο. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ισχυρισμοί περί παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων της μουσικής σύνθεσης δεν μπορούν να οδηγηθούν σε δίκη ενώπιον ενόρκων.
Ο δικαστής έκρινε ότι οι δικηγόροι της υπεράσπισης απέδειξαν πως οι Steely & Clevie προσπαθούσαν να διεκδικήσουν δικαιώματα βασιζόμενοι σε έναν συνδυασμό μουσικών στοιχείων από διαφορετικά τραγούδια. Σύμφωνα με το δικαστήριο, μία τέτοια νομική θεωρία δεν υποστηρίζεται από το ισχύον δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
«Κατόπιν περαιτέρω εξέτασης των στοιχείων της δικογραφίας, το δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ενάγοντες δεν έχουν προσδιορίσει με σαφήνεια ποιο προστατευόμενο έργο περιέχει την υποτιθέμενη προστατεύσιμη επιλογή και διάταξη που επιδιώκουν να επιβάλουν», έγραψε ο δικαστής στην απόφασή του.
«Επειδή οι ενάγοντες δεν έχουν προσδιορίσει ένα ενιαίο προστατευόμενο έργο που να περιέχει την εν λόγω προστατεύσιμη επιλογή και διάταξη, δεν μπορούν, από νομική άποψη, να προχωρήσουν με τη θεωρία που προβάλλουν επί του παρόντος», συμπλήρωσε.
Κατά την ακροαματική διαδικασία, η νομική ομάδα του Bad Bunny και των υπόλοιπων καλλιτεχνών υποστήριξε ότι τα μουσικά στοιχεία που επικαλούνταν οι ενάγοντες ήταν στην πραγματικότητα ένα «κολάζ» αποσπασμάτων. Η υπεράσπιση απέδειξε ότι τα στοιχεία αυτά είχαν συγκεντρωθεί εκ των υστέρων από διαφορετικά μέρη για να στηρίξουν την αγωγή.
Ο επικεφαλής δικηγόρος του Bad Bunny, Kenneth Freundlich, επικαλέστηκε την ένορκη κατάθεση του ίδιου του Clevie Browne. Σε αυτήν, ο Browne παραδέχθηκε ότι το ρυθμικό μοτίβο δύο μέτρων που αναφερόταν στην αγωγή αποτελούνταν από δύο μέτρα που δεν συνδέονταν μεταξύ τους μέσα στο «Fish Market», καθώς το πρώτο προερχόταν από την αρχή του τραγουδιού και το δεύτερο από το μέτρο 22.
Επιπλέον, ο δικηγόρος εξήγησε ότι το συγκεκριμένο ρυθμικό loop κρουστών εμφανιζόταν μόνο σε μία άλλη ηχογράφηση, το «Pounder (Dub Mix II)», το οποίο όμως δεν περιείχε το ντέφι του «Fish Market». Παράλληλα, οι Steely & Clevie δεν κατέχουν τα πνευματικά δικαιώματα της σύνθεσης του «Pounder», τα οποία ανήκουν στον Τζαμαϊκανό παραγωγό Dennis “The Mennace” Halliburton, ο οποίος δεν συμμετέχει στην αγωγή.
Η απόφαση του δικαστή αποτρέπει μία εξαιρετικά χρονοβόρα διαδικασία, η οποία, σύμφωνα με τους δικηγόρους, θα μπορούσε να παρατείνει τη δικαστική διερεύνηση για τα 1.800 τραγούδια μέχρι το 2035. Μία τέτοια εξέλιξη θα είχε δημιουργήσει τεράστια εμπλοκή στα αμερικανικά δικαστήρια.
«Το δικαστήριο επιβεβαίωσε πλέον αυτό που οι εναγόμενοι υποστήριζαν εξαρχής: ότι τα πνευματικά δικαιώματα προστατεύουν ένα πρωτότυπο, μεμονωμένο έργο και όχι έναν συνδυασμό στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από πολλά διαφορετικά τραγούδια για τους σκοπούς μιας αγωγής», δήλωσε ο Kenneth Freundlich.
«Αυτό είναι ένα σημαντικό αποτέλεσμα όχι μόνο για τη Rimas και τον Bad Bunny, αλλά και για τους πολλούς καλλιτέχνες που παρασύρθηκαν σε αυτή την υπόθεση, καθώς και για την ακεραιότητα του ίδιου του δικαίου περί πνευματικής ιδιοκτησίας», πρόσθεσε ο δικηγόρος.
«Είμαστε ευγνώμονες στον δικαστή Birotte για την επανεξέταση αυτού του κρίσιμου ζητήματος», συνέχισε ο Kenneth Freundlich. «Αναγνώρισε ότι, για να σταθεί μία ομοσπονδιακή υπόθεση πνευματικών δικαιωμάτων, ο ενάγων οφείλει να προσδιορίσει ένα ενιαίο προστατευόμενο έργο που ενσωματώνει πραγματικά τη διάταξη την οποία ισχυρίζεται ότι κατέχει», κατέληξε.
Μετά την απόρριψη του βασικού όγκου των αξιώσεων, το δικαστήριο ζήτησε από τις δύο πλευρές να καταθέσουν προτάσεις για το χρονοδιάγραμμα των εναπομεινασών κατηγοριών. Αυτές αφορούν αποκλειστικά περιπτώσεις όπου υποστηρίζεται ότι έγινε άμεσο sample από τις αυθεντικές ηχογραφήσεις των Steely & Clevie, ένα σκέλος με πολύ πιο περιορισμένο πεδίο εφαρμογής.
Ο Bad Bunny είχε αρνηθεί κατηγορηματικά από την πρώτη στιγμή ότι δεκάδες τραγούδια του παραβίαζαν τα δικαιώματα του διδύμου, συμπεριλαμβανομένων των γνωστών «Tití Me Preguntó», «Un Ratito» και «Una Vez».
Η δικαστική αυτή εξέλιξη προστατεύει τη σύγχρονη latin μουσική σκηνή, διασφαλίζοντας ότι ένας θεμελιώδης ρυθμός δεν μπορεί να δεσμευτεί αναδρομικά.
