Το έργο του David Bowie από τη συλλογή του St. Ives, η επιρροή του εξπρεσιονισμού και η επιστροφή στον οίκο Sotheby’s μια δεκαετία μετά το «Bowie/Collector».
Για τον David Bowie, τα εικαστικά δεν υπήρξαν ποτέ ένα απλό παράπλευρο ενδιαφέρον, αλλά ένας ουσιαστικός χώρος έκφρασης που συνόδευε διαρκώς τις αναζητήσεις του. Τώρα, μια εξαιρετικά σπάνια αυτοπροσωπογραφία του από το 1996 ετοιμάζεται να περάσει στο προσκήνιο της αγοράς τέχνης, φέροντας επάνω της τα πραγματικά ίχνη των χεριών του.
Το έργο ανήκει σε μια σειρά οκτώ αυτοπροσωπογραφιών που φιλοτέχνησε ο Bowie κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονου δημιουργικού οίστρου στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Εκείνοι οι πίνακες έγιναν αμέσως ανάρπαστοι από συλλέκτες, αποκαλύπτοντας μια βαθιά ενδοσκοπική ματιά του ίδιου απέναντι στο πρόσωπό του.
Φιλοτεχνημένη σε χαρτί, η σύνθεση αναδεικνύει το πιο διάσημο ανατομικό του χαρακτηριστικό, την ανισοκορία, αποδίδοντας με ένταση το διαφορετικό μέγεθος της κόρης στα δύο μάτια. Στο κάτω μέρος του χαρτιού, ο Bowie πίεσε τις παλάμες του απευθείας επάνω στην επιφάνεια με μπογιά, προσφέροντας ίσως το πιο άμεσο φυσικό ίχνος που θα μπορούσε να αποκτήσει ποτέ ένας συλλέκτης.
Το συγκεκριμένο έργο είχε δωριστεί από τον ίδιο τον Bowie στον προσωπικό του γκαλερίστα στο St. Ives, παραμένοντας για χρόνια μακριά από τη δημοσιότητα. Σήμερα βγαίνει για πρώτη φορά προς πώληση, στο πλαίσιο της ημερήσιας δημοπρασίας «Modern British and Irish Art» του οίκου Sotheby’s, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 15 Οκτωβρίου.
Η αξία του πίνακα εκτιμάται μεταξύ 35.000 και 55.000 λιρών, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 46.000 με 72.500 δολάρια. Το έργο εκτίθεται ήδη δημόσια στις αίθουσες του οίκου, προσελκύοντας το ενδιαφέρον φιλότεχνων και θαυμαστών της πορείας του.
«Υπάρχει κάτι απίστευτα άμεσο και προσωπικό σε αυτή την αυτοπροσωπογραφία», δήλωσε στο περιοδικό Variety η Jen Hardie, επικεφαλής ειδικός του οίκου Sotheby’s για τη σύγχρονη βρετανική και ιρλανδική τέχνη. «Ο Bowie κοιτάζει απευθείας τον θεατή και τα ίχνη των χεριών του εμφανίζονται πάνω στο ίδιο το έργο», εξήγησε.
«Είναι τολμηρό, γεμάτο χρώμα και αναμφισβήτητα δικό του, αντανακλώντας την ίδια ανήσυχη δημιουργικότητα που χαρακτήριζε κάθε του δραστηριότητα», συμπλήρωσε η Hardie. Παράλληλα, στάθηκε στον ιδιαίτερο συμβολισμό που φέρει ο συγκεκριμένος χώρος δημοπρασιών για την κληρονομιά του καλλιτέχνη.
«Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό να βλέπουμε ένα τέτοιο έργο να επιστρέφει στον Sotheby’s, ακριβώς μία δεκαετία αφότου η ιστορική δημοπρασία “Bowie/Collector” ανέδειξε το εντυπωσιακό εύρος της προσωπικής του συλλογής», πρόσθεσε η ίδια. Εκείνο το ορόσημο του 2016 παραμένει σημείο αναφοράς στην ιστορία των δημοπρασιών τέχνης.
Στη δημοπρασία «Bowie/Collector» είχαν διατεθεί περισσότερα από 350 έργα από την ιδιωτική του συλλογή, συγκεντρώνοντας το αστρονομικό ποσό των 32,9 εκατομμυρίων λιρών, δηλαδή περίπου 43,4 εκατομμύρια δολάρια. Η διαδικασία εκείνη είχε καταρρίψει 59 ρεκόρ τιμών για μεμονωμένους καλλιτέχνες, αποδεικνύοντας το εκλεπτυσμένο κριτήριο του Bowie ως συλλέκτη.
Η εικαστική ματιά του Bowie διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το πάθος του για τον γερμανικό εξπρεσιονισμό. Αυτή η αγάπη γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Βερολίνο, όπου ήρθε σε επαφή με τη σκοτεινή και φορτισμένη αισθητική των πρωτοπόρων του κινήματος.
Παράλληλα, ο Bowie υπήρξε θερμός υποστηρικτής της λεγόμενης «Σχολής του Λονδίνου», μελετώντας σε βάθος τη δουλειά καλλιτεχνών όπως ο Leon Kossoff και ο Frank Auerbach. Οι πυκνές υφές, οι έντονες πινελιές και η ωμή απεικόνιση της ανθρώπινης μορφής που χαρακτήριζαν εκείνους τους ζωγράφους πέρασαν αυτούσιες στη δική του τεχνοτροπία.
Όλα αυτά τα στοιχεία συναντώνται στην αυτοπροσωπογραφία του 1996, όπου η επιρροή του Auerbach και του εξπρεσιονισμού συνδυάζεται με τη δική του προσωπική μυθολογία. Το αποτέλεσμα δεν αποτελεί απλώς μια αναπαράσταση, αλλά ένα άμεσο ντοκουμέντο της φυσικής του παρουσίας πάνω στον καμβά του χαρτιού.
Η εμφάνιση ενός τόσο σπάνιου έργου στην αγορά επιβεβαιώνει τη διαρκή γοητεία που ασκεί το εικαστικό του έργο στους διεθνείς συλλέκτες. Τριάντα χρόνια μετά τη δημιουργία της, η αυτοπροσωπογραφία διατηρεί ακέραιο τον ηλεκτρισμό μιας χειρονομίας που αρνείται να ξεθωριάσει.
Η επικείμενη δημοπρασία στον οίκο Sotheby’s φέρνει στο φως μια σπάνια πτυχή του David Bowie, όπου η εικόνα και η σωματική παρουσία συνυπάρχουν στο ίδιο κομμάτι χαρτί. Μέσα από τα ίχνη των χεριών του και το διαπεραστικό του βλέμμα, το έργο αυτό επιβεβαιώνει ότι η τέχνη του παραμένει τόσο ζωντανή όσο τη στιγμή που την άγγιξε.
