Σε μία σπάνια και χειμαρρώδη συνέντευξη, ο Jay-Z εξηγεί γιατί η προσωπική επίθεση εις βάρος των παιδιών στη διαμάχη μεταξύ Drake και Kendrick Lamar ξεπέρασε κάθε όριο και δηλώνει πως η κουλτούρα της hip-hop ίσως δεν χρειάζεται πια τις συγκρούσεις.
Η τελευταία δεκαετία μας έχει συνηθίσει σε ξαφνικά γεγονότα που αλλάζουν τα δεδομένα, αλλά η εμφάνιση μιας εκτενούς συνέντευξης του Jay-Z —της πρώτης του μετά από πολλά χρόνια— ήταν κάτι που ελάχιστοι περίμεναν.
Σε μία συζήτηση που προέκυψε από τέσσερις ώρες συνεντεύξεων με τον Frazier Tharpe του GQ, ο 56χρονος πλέον Hov μίλησε για τα πάντα: από τα πρώτα του βήματα και την πορεία του ως δισεκατομμυριούχος, μέχρι τον ρόλο του πατέρα και τη σκληρή δικαστική διαμάχη για σεξουαλική παρενόχληση στην οποία αρνήθηκε να συμβιβαστεί, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Θα πέθαινα γι’ αυτό».
Ωστόσο, αυτό που το κοινό περίμενε με κομμένη την ανάσα ήταν η τοποθέτησή του για το κορυφαίο μουσικό γεγονός του 2024: την ανελέητη κόντρα ανάμεσα στον Kendrick Lamar και τον Drake. Ο Jay-Z, έχοντας ο ίδιος πρωταγωνιστήσει σε μία από τις πιο ιστορικές συγκρούσεις του είδους με τον Nas στις αρχές των ’00s, προσέγγισε το θέμα με την ωριμότητα ενός ανθρώπου που έχει δει τη βιομηχανία να αλλάζει ριζικά.
Η συζήτηση ξεκίνησε από τον ρόλο της Roc Nation στην επιλογή των καλλιτεχνών για το Halftime Show του Super Bowl. Ο Jay-Z υπενθύμισε ότι για πολλά χρόνια η εκπροσώπηση στη μουσική ήταν μονοδιάστατη, τονίζοντας ότι από το 2019 που ανέλαβε τα ηνία, στόχος του ήταν μία πιο ισορροπημένη εικόνα της σύγχρονης δημοφιλούς μουσικής.
«Δεν πήρα το ρίσκο να επιλέξω κάποιον άγνωστο indie καλλιτέχνη από το Πόρτλαντ επειδή απλώς μου άρεσε. Επέλεξα τον νούμερο ένα καλλιτέχνη σε streams παγκοσμίως. Είχα μία ιδέα, ας αφήσουμε τον Bad Bunny να εμφανιστεί. Είναι η Rihanna!», ανέφερε γελώντας, πριν περάσει στον Kendrick Lamar.
Σχετικά με την περσινή εμφάνιση του Lamar, ο Jay-Z εξέφρασε τον απόλυτο σεβασμό του για την καλλιτεχνική του τόλμη. «Ο Kendrick θα μπορούσε να το είχε κάνει πιο εύκολο για τον εαυτό του. Η καλλιτεχνική επιλογή να παίξει το νέο άλμπουμ μπροστά σε ένα τόσο μεγάλο κοινό ήταν γενναία».
«Ακόμα κι αν 10 εκατομμύρια άνθρωποι γνωρίζουν αυτά τα τραγούδια, υπάρχουν άλλα 120 εκατομμύρια που αναρωτιούνται τι κάνει. Ως καλλιτέχνης, το να στέκεσαι εκεί, να το κάνεις και να ολοκληρώνεις το όραμά σου… του έβγαλα το καπέλο. Τον σεβόμουν ήδη πολύ, αλλά μετά από αυτό ο σεβασμός μου μεγάλωσε ακόμα περισσότερο. Πραγματικά εννοεί αυτά που λέει», είπε.
Όταν η συζήτηση έφτασε στην κόντρα μεταξύ του Kendrick Lamar και του Drake το 2024, ο Jay-Z παραδέχτηκε ότι η κατάσταση πήρε μία τροπή που τον προβληματίζει έντονα. «Μας αρέσει ο ενθουσιασμός και λατρεύω τη λογομαχία, αλλά στη σημερινή εποχή υπάρχουν τόσα αρνητικά στοιχεία που το συνοδεύουν, που σχεδόν εύχεσαι να μην είχε συμβεί».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τέσσερις πυλώνες της hip-hop —το breakdance, το γκράφιτι, το DJing και το battling— έχουν μετασχηματιστεί. Το breakdance είναι πλέον ολυμπιακό άθλημα, το γκράφιτι παραμένει όμορφο αλλά αποκομμένο, και ο DJ δεν βρίσκεται πια στο προσκήνιο όπως παλιά.
«Τώρα, οι άνθρωποι που αγαπούν τον Kendrick μισούν τον Drake, ό,τι κι αν βγάλει. Είναι σαν μία επίθεση στον χαρακτήρα του. Δεν ξέρω αν μου αρέσει αυτό. Δεν ξέρω αν βοηθάει στην εξέλιξή μας το πού καταλήγουν οι συνέπειες, ειδικά στα social media», ανέφερε.
«Το πράγμα πήγε πολύ μακριά. Ενέπλεξαν τα παιδιά των ανθρώπων σε αυτό. Δεν μου αρέσει. Ακούγομαι σαν τον γέρο που κουνάει το δάχτυλο, αλλά νομίζω ότι μπορούμε να πετύχουμε το ίδιο αποτέλεσμα, όσον αφορά την αναμέτρηση μέσω της μουσικής, με συνεργασίες περισσότερο παρά διαλύοντας τα πάντα», συνέχισε.
Ο Jay-Z εξήγησε ότι παλαιότερα, χωρίς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μία μάχη τελείωνε και όλοι προχωρούσαν παρακάτω. Σήμερα, η τεχνολογία κάνει αυτές τις συγκρούσεις να μοιάζουν με προσπάθεια καταστροφής της ζωής του άλλου.
«Δεν ξέρω αν αξίζει τον κόπο πια. Λατρεύω την ιδέα ότι πήραμε τόση μουσική σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, αλλά όλα τα γύρω-γύρω με έκαναν να σκεφτώ: “Φίλε, αυτό μας πάει μερικά βήματα πίσω”. Έχουμε μεγαλώσει τόσο πολύ που —θα το πω— δεν ξέρω αν το battling χρειάζεται να είναι μέρος της κουλτούρας πια», είπε.
Πέρα από το μουσικό σκέλος, ο Jay-Z διέκρινε και μία βαθύτερη κοινωνική διάσταση στην τοξικότητα που αναπτύχθηκε. «Υπάρχει ξεκάθαρα μία ατζέντα για τη φίμωση των φωνών στην κοινότητά μας, μία έντονη δεξιά ατζέντα. Και η κουλτούρα συμμετέχει με χαρά στο όνομα αυτής της παράλογης δίψας της κουλτούρας των Stan να βρει κάτι εναντίον της άλλης πλευράς».
Απαντώντας στις φήμες ότι η επιλογή του Kendrick Lamar για το Super Bowl του 2025 ήταν μία κίνηση υπονόμευσης του Drake, ο Jay-Z ήταν κατηγορηματικός. «Επέλεξα τον τύπο που είχε μία χρονιά-τέρας. Πιστεύω ότι ήταν η σωστή επιλογή. Τι με νοιάζει εμένα η μάχη αυτών των δύο; Τι σχέση έχει αυτό με μένα;», είπε.
«Τους παρασέρνουν όλους μέσα σε αυτό, λες και όλοι είναι μέρος μιας συνωμοσίας για να υπονομεύσουν τον Drake. Αλλά, τι στο διάολο; Είμαι ο Jay-Z! Με όλο τον σεβασμό προς αυτόν, είμαι ο Hov. Δεν βγάζει νόημα. Δεν θα μπορούσε απλώς αυτοί οι τύποι να μην συμπαθούν ο ένας τον άλλον;», πρόσθεσε.
Μάλιστα, έκανε μία αναδρομή στη δική του κόντρα με τον Nas και παραδέχθηκε ότι και εκείνη σιγόβραζε για καιρό. «Στην πραγματικότητα το μετανιώνω, γιατί συμπαθώ πολύ τον Nas. Είναι πραγματικά καλό παιδί».
Αυτή η αυτοκριτική διάθεση τον οδήγησε να παραδεχτεί μία δόση υποκρισίας στις τωρινές του απόψεις. «Συνειδητοποιώ ότι είναι λίγο υποκριτικό λόγω των μαχών στις οποίες έχω συμμετάσχει και της φύσης του “Super Ugly”. Χρειάζεται ωριμότητα για να φτάσεις σε αυτό το σημείο, γιατί έχω κάνει κι εγώ τις ίδιες βλακείες!»
Παρά τους προβληματισμούς του, ο Jay-Z έκλεισε με μία νότα εμπιστοσύνης στη νέα γενιά. «Είμαι προσεκτικός γιατί πάντα ακούω εκείνον τον άνθρωπο που μιλάει για τη νέα κουλτούρα των παιδιών και έλεγα πάντα: “Σκάσε. Είχες τον χρόνο σου”. Οπότε προσέχω πολύ να αφήνω τους ανθρώπους να κάνουν το δικό τους… Τα αποδέχομαι όλα. Εμπιστεύομαι ότι εσείς θα το οδηγήσετε στη σωστή κατεύθυνση», είπε.
Η κυριαρχία του Kendrick Lamar το 2024 σφραγίστηκε με το «Not Like Us». Το τραγούδι, σε παραγωγή του Mustard, έφτασε στην κορυφή του Billboard Hot 100, κατέρριψε το ρεκόρ για τις περισσότερες εβδομάδες στο No. 1 του Hot Rap Songs Chart και απέσπασε πέντε βραβεία Grammy, μεταξύ των οποίων και για την Ηχογράφηση της Χρονιάς και το Τραγούδι της Χρονιάς.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει, ο Jay-Z φαίνεται να αναζητά μία επιστροφή στην ουσία της μουσικής, μακριά από τη δημόσια ανθρωποφαγία των social media. Αν το rap battle θα παραμείνει ζωντανό ή αν θα ακολουθήσει την πορεία του breakdance προς άλλες κατευθύνσεις, μένει να φανεί από την ίδια την κουλτούρα που το γέννησε.
