Ένα μοντέλο ισχυρίστηκε ότι ο Lil Nas X αντέγραψε παράνομα τις ημίγυμνες πόζες του, όμως το εφετείο αποφάνθηκε ότι η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων δεν λειτουργεί κατά αυτόν τον τρόπο.
Ο Lil Nas X δεν θα αντιμετωπίσει τελικά νομικές συνέπειες για την κατηγορία ότι αντέγραψε «μοναδικές πόζες» από τις αναρτήσεις ενός χρήστη του Instagram, σύμφωνα με απόφαση του Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ.
Η αγωγή, που κατατέθηκε το 2022, απορρίφθηκε με το σκεπτικό ότι οι φωτογραφίες δεν παρουσιάζουν ουσιαστικές ομοιότητες και, κυρίως, ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο ράπερ να είχε δει ποτέ τις επίμαχες φωτογραφίες.
Ο Rodney Woodland, ελεύθερος επαγγελματίας καλλιτέχνης και μοντέλο, ισχυρίστηκε στην αγωγή του ότι ο Montero Lamar Hill, γνωστός ως Lil Nas X, αντέγραψε παράνομα έντεκα φωτογραφίες του, στις οποίες ποζάρει γυμνός ή ημίγυμνος, με το σώμα του σε περίτεχνες στάσεις και τα γεννητικά όργανά του καλυμμένα είτε μέσω της στάσης είτε με επεξεργασία.
Ο Woodland υποστήριξε ότι ο ράπερ αντέγραψε «πρωτότυπα και μοναδικά στοιχεία» των φωτογραφιών του, όπως «πόζες, χρώματα, φωτισμό και χρωματισμούς».
Ωστόσο, το Εφετείο του Ένατου Κυκλώματος των Ηνωμένων Πολιτειών απέρριψε την αγωγή, επιβεβαιώνοντας την προηγούμενη απόφαση ομοσπονδιακού δικαστή που είχε απορρίψει την υπόθεση το 2023.
Στην απόφασή του, το εφετείο ανέφερε ότι οι φωτογραφίες των δύο ανδρών «μοιράζονται ελάχιστες ομοιότητες» και ότι δεν πληρούν τα νομικά κριτήρια για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων.
«Η φωτογραφία του Hill δεν έχει σχεδόν τίποτα κοινό με αυτή του Woodland», έγραψε ο δικαστής Kenneth K. Lee, αναλύοντας δύο από τις φωτογραφίες.
«Και οι δύο φωτογραφίες απεικονίζουν έναν μαύρο άνδρα διπλωμένο προς τα μέσα, αλλά οι ομοιότητες σταματούν εκεί. Τα αντικειμενικά στοιχεία στις φωτογραφίες —οι πόζες των ανδρών, τα χρώματα, ο φωτισμός, τα φόντα κ.λπ.— είναι διαφορετικά», εξήγησε.
Ακόμη πιο καθοριστικό για την απόρριψη της υπόθεσης ήταν το ζήτημα της «πρόσβασης», ένας βασικός όρος στο δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας. Το εφετείο έκρινε ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Lil Nas X είχε δει ποτέ τις φωτογραφίες του Rodney Woodland στο Instagram.
«Δεν αρκεί απλώς να ισχυριστεί κανείς ότι ο [Lil Nas] είναι ενεργός χρήστης του Instagram και επομένως είχε εύλογη πιθανότητα να δει τις φωτογραφίες του Woodland», έγραψε ο Kenneth K. Lee εκ μέρους τριμελούς επιτροπής δικαστών.
«Υπάρχουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο χρήστες και ακόμη περισσότερες αναρτήσεις στο Instagram. Το απλό γεγονός ότι ο Hill χρησιμοποιεί το Instagram και ότι οι φωτογραφίες του Woodland βρίσκονται εκεί, δεν δημιουργεί τίποτα περισσότερο από μία απλή πιθανότητα ότι ο Hill τις είδε», σημείωσε.
Το δικαστήριο συμπεριέλαβε στην απόφασή του παραθέσεις των επίμαχων φωτογραφιών, συγκρίνοντάς τις πλευρικά και εξηγώντας γιατί οι αναρτήσεις του Lil Nas X δεν παραβιάζουν τη νομοθεσία.
Σε μία από τις περιπτώσεις, το εφετείο σημείωσε: «Οι ομοιότητες δεν ξεπερνούν την απεικόνιση ενός άνδρα ξαπλωμένου στο πλάι με ορισμένα μέρη του σώματος στρατηγικά καλυμμένα — μία κοινή πόζα σε φωτογραφίες ανδρών μοντέλων και ηθοποιών».
Αρκετές από τις φωτογραφίες παρουσίαζαν τόσο τον Rodney Woodland όσο και τον Lil Nas X «τυλιγμένους με αλυσίδες». Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι αυτή είναι μία εμφανής ομοιότητα, αλλά όχι τέτοια που να προστατεύεται από τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
«Η ιδέα σε κάθε φωτογραφία είναι η ίδια — η προκλητική εικόνα ενός μαύρου άνδρα με αλυσίδες», έγραψε το εφετείο.
«Αλλά αυτή η ιδέα δεν προστατεύεται — στην πραγματικότητα, είναι ένα κοινό μοτίβο σε πολλά έργα τέχνης. Μόνο η έκφραση μέσω της επιλογής και της διάταξης των αντικειμενικών στοιχείων λαμβάνει προστασία πνευματικών δικαιωμάτων», τόνισε.
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί δεδικασμένο και δημιουργεί νέα νομικά δεδομένα για το ζήτημα της «πρόσβασης» σε περιεχόμενο πνευματικής ιδιοκτησίας στην εποχή των social media.
Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι πλατφόρμες όπως το Instagram έχουν κάνει «πιο εύκολη από ποτέ» τη διάδοση δημιουργικού περιεχομένου, αλλά προειδοποίησε ότι οι ενάγοντες πρέπει να αποδείξουν ότι ο φερόμενος ως παραβάτης είχε πραγματική πιθανότητα να δει το έργο τους — κάτι που δεν συνέβη στην περίπτωση του Woodland.
«Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλες πλατφόρμες ψηφιακής διανομής θα μπορούσαν να διευκολύνουν τους ενάγοντες να αποδείξουν ότι οι εναγόμενοι είχαν πρόσβαση στο υλικό τους — αλλά μόνο εάν μπορούν να δείξουν ότι οι εναγόμενοι είχαν εύλογη πιθανότητα να δουν το έργο τους βάσει του αλγορίθμου ή της πολιτικής διαμοιρασμού περιεχομένου της πλατφόρμας», έγραψε το εφετείο.
«Αυτό είναι ένα μεγάλο “αν” — και, όπως εξηγείται παρακάτω, ο Woodland δεν το κατάφερε», πρόσθεσε.
Καμία από τις φωτογραφίες του Rodney Woodland δεν είχε λάβει περισσότερα από 75 likes στο Instagram, γεγονός που ενίσχυσε την άποψη του δικαστηρίου ότι ήταν εξαιρετικά απίθανο να τις είχε δει ο Lil Nas X.
Η απόφαση του Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ να απορρίψει την αγωγή κατά του Lil Nas X θέτει ένα σημαντικό προηγούμενο για τα ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων και της πρόσβασης σε περιεχόμενο στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Παρά την εμφάνιση κάποιων ομοιοτήτων στις φωτογραφίες, το δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο ράπερ είχε πρόσβαση στις συγκεκριμένες αναρτήσεις, ενώ παράλληλα υπογράμμισε ότι οι κοινές ιδέες και μοτίβα δεν προστατεύονται από τα πνευματικά δικαιώματα.
Αυτή η απόφαση καθορίζει έναν αυστηρότερο κανόνα όσον αφορά την ανάγκη για σαφή απόδειξη της πρόσβασης σε περιεχόμενο, υπογραμμίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημιουργοί στον ψηφιακό κόσμο, όπου το περιεχόμενο διαχέεται εύκολα και γρήγορα.
