Ο εθνικός ιρλανδικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας RTÉ χαρακτηρίζει «αδιανόητη» τη συμμετοχή του στη Eurovision εν μέσω της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα, εντείνοντας την πίεση στην EBU ενόψει της 70ής επετειακής διοργάνωσης.
Σε μία κίνηση που σηματοδοτεί μία σημαντική κλιμάκωση της πίεσης προς την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), η Ιρλανδία ανακοίνωσε ότι προτίθεται να μποϊκοτάρει τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision το 2026, «εάν προχωρήσει η συμμετοχή του Ισραήλ».
Η απόφαση αυτή, που έρχεται ως απόηχος έντονων διαμαρτυριών και αυξανόμενης ανησυχίας σε όλη την Ευρώπη, τοποθετεί την EBU μπροστά σε ένα από τα μεγαλύτερα διλήμματα της 70χρονης ιστορίας του θεσμού.
Ο ιρλανδικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας, RTÉ, σε ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα (11 Σεπτεμβρίου), αποκάλυψε πως ήδη από τη Γενική Συνέλευση της EBU τον Ιούλιο, «ένας αριθμός μελών της EBU εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τη συμμετοχή του Ισραήλ στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision».
Η δήλωση του RTÉ ήταν κατηγορηματική: «Η θέση του RTÉ είναι ότι η Ιρλανδία δεν θα λάβει μέρος στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision του 2026, εάν προχωρήσει η συμμετοχή του Ισραήλ, και η τελική απόφαση σχετικά με τη συμμετοχή της Ιρλανδίας θα ληφθεί μόλις ληφθεί η απόφαση της EBU».
Ο Γενικός Διευθυντής του RTÉ, Kevin Bakhurst, διευκρίνισε τους λόγους πίσω από αυτή τη σταθερή στάση, χαρακτηρίζοντας μία ενδεχόμενη συμμετοχή ως ηθικά απαράδεκτη.
«Το RTÉ αισθάνεται ότι η συμμετοχή της Ιρλανδίας θα ήταν αδιανόητη, δεδομένης της συνεχιζόμενης και φρικτής απώλειας ζωών στη Γάζα», δήλωσε.
«Το RTÉ ανησυχεί επίσης βαθύτατα για τη στοχευμένη δολοφονία δημοσιογράφων στη Γάζα, την άρνηση πρόσβασης σε διεθνείς δημοσιογράφους στην περιοχή και τη δεινή θέση των εναπομεινάντων ομήρων», συνέχισε.
Η απόφαση του RTÉ έλαβε άμεση πολιτική στήριξη. Ο Υπουργός Δημοσίων Δαπανών της Ιρλανδίας, Jack Chambers, μιλώντας σε δημοσιογράφους την Πέμπτη, δήλωσε ότι υποστηρίζει και σέβεται την απόφαση.
Αν και ανέφερε ότι δεν γνώριζε για τυχόν επαφές μεταξύ του φορέα και της κυβέρνησης, ο υπουργός είπε: «Νομίζω ότι όλοι έχουμε σοκαριστεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού βλέποντας την αθώα δολοφονία δημοσιογράφων που παρέχουν αντικειμενική πληροφόρηση στον κόσμο για τη γενοκτονία στη Γάζα και τις δραστηριότητες του Ισραήλ, και σέβομαι απόλυτα την απόφαση του RTÉ».
Από την πλευρά της, η EBU, μέσω του Διευθυντή του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision, Martin Green, αναγνώρισε τις ανησυχίες.
«Κατανοούμε τις ανησυχίες και τις βαθιά ριζωμένες απόψεις γύρω από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Βρισκόμαστε ακόμα σε διαβούλευση με όλα τα μέλη της EBU για να συγκεντρώσουμε απόψεις σχετικά με το πώς διαχειριζόμαστε τη συμμετοχή και τις γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από τον Διαγωνισμό», ανέφερε.
«Οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς έχουν προθεσμία μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου για να επιβεβαιώσουν εάν επιθυμούν να συμμετάσχουν στην εκδήλωση του επόμενου έτους στη Βιέννη. Εναπόκειται σε κάθε μέλος να αποφασίσει αν θέλει να λάβει μέρος και θα σεβαστούμε οποιαδήποτε απόφαση λάβουν οι φορείς», συνέχισε.
Η πρωτοβουλία του RTÉ χαιρετίστηκε θερμά και από την Ένωση Δημοσιογράφων (NUJ) του Δουβλίνου, η οποία σε ανακοίνωσή της ανέφερε ότι τα μέλη της που εργάζονται στον φορέα υποστηρίζουν πλήρως την απόφαση.
Το παράρτημα είχε ήδη από τον περασμένο Μάιο αποστείλει επιστολή στο RTÉ, καλώντας το να αντιταχθεί στη συμμετοχή του Ισραήλ, επικαλούμενο την πρωτοφανή στοχοποίηση και δολοφονία δημοσιογράφων και εργαζομένων στα ΜΜΕ.
Σήμερα, κάλεσε και άλλους ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Ιρλανδίας και την EBU να αποκλείσει το Ισραήλ από τον διαγωνισμό του 2026 «ως ζήτημα επείγουσας ανάγκης».
Η διαμάχη γύρω από τη συμμετοχή του Ισραήλ στη Eurovision δεν είναι πρόσφατη. Μεγάλες διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στη Βασιλεία της Ελβετίας φέτος και στο Μάλμε της Σουηδίας το 2024 κατά τη διάρκεια διοργάνωσης του διαγωνισμού.
Το RTÉ, μαζί με τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς της Ισπανίας και της Σλοβενίας, είχε ζητήσει διαβουλεύσεις με την EBU, η οποία είχε δεσμευτεί για διάλογο.
Η πίεση έχει ενταθεί και από την καλλιτεχνική κοινότητα. Ο φετινός νικητής, ο Αυστριακός JJ, ζήτησε τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τη διοργάνωση του 2026, ενώ 70 πρώην διαγωνιζόμενοι είχαν υπογράψει ανοιχτή επιστολή με αίτημα τον αποκλεισμό του Ισραήλ και του εθνικού του φορέα, KAN, από τον διαγωνισμό του 2025.
Ακόμη και ο Ισπανός πρωθυπουργός, Pedro Sánchez, είχε ταχθεί υπέρ του αποκλεισμού του Ισραήλ από τη Eurovision.
Το πολωτικό κλίμα εντείνεται από τη σύγκριση με την περίπτωση της Ρωσίας, η οποία έχει αποκλειστεί από τον διαγωνισμό από το 2022 λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, ένα προηγούμενο που επικαλούνται πολλοί επικριτές.
Η 70ή επετειακή διοργάνωση της Eurovision πρόκειται να πραγματοποιηθεί στη Βιέννη τον ερχόμενο Μάιο, μετά τη νίκη του Αυστριακού JJ με το τραγούδι του «Wasted Love» στη Βασιλεία της Ελβετίας.
Στον φετινό διαγωνισμό, όπου το Ισραήλ κατέκτησε τη δεύτερη θέση με τον Yuval Raphael, η Ιρλανδία εκπροσωπήθηκε από την Emmy με το τραγούδι «Laika Party». Η Ιρλανδία, μία χώρα με τεράστια ιστορία στον θεσμό από το 1965 και επτά νίκες στο ενεργητικό της, φαίνεται αποφασισμένη να θέσει την ηθική πάνω από τη μουσική.
Η απόφαση του RTÉ δεν αποτελεί απλώς μία μεμονωμένη πράξη διαμαρτυρίας. Λειτουργεί ως καταλύτης, φέρνοντας την EBU αντιμέτωπη με μία θεμελιώδη πρόκληση για την ταυτότητά της.
Καθώς η Eurovision πλησιάζει στην 70ή επέτειό της, καλείται να αποφασίσει αν το περίφημο σύνθημά της, «United by Music», μπορεί να αντέξει το βάρος ενός κόσμου που διχάζεται από τον πόλεμο, θέτοντας το μέλλον και τη συνοχή του ίδιου του θεσμού σε αβεβαιότητα.
