Η Doja Cat παραδέχεται ότι παρασύρθηκε από τη δυναμική των social media, ενώ σημαντικές προσωπικότητες του κλασικού χώρου απαντούν στη συζήτηση που άνοιξε ο Timothée Chalamet για τη θέση των παραστατικών τεχνών σήμερα.
Η Doja Cat επέστρεψε δημόσια στις δηλώσεις της για τον Timothée Chalamet, επιλέγοντας έναν ασυνήθιστα ειλικρινή τόνο. Σε νέο βίντεο στο TikTok, η καλλιτέχνιδα εξήγησε ότι η πρόσφατη επίθεσή της στον ηθοποιό, μετά τα σχόλιά του για την όπερα και το μπαλέτο, δεν είχε ως αφετηρία μία βαθιά προσωπική σχέση με αυτές τις τέχνες, αλλά την ανάγκη συμμετοχής στη διαδικτυακή συζήτηση και την επιθυμία για σύνδεση με το κοινό.
Η ίδια προχώρησε σε μία ξεκάθαρη αυτοκριτική, φωτίζοντας τη μηχανική της διαδικτυακής αντιπαράθεσης και τον τρόπο με τον οποίο ακόμη και γνωστές προσωπικότητες μπορούν να παρασυρθούν από τη δυναμική της.
Η αφορμή δόθηκε από δηλώσεις του Timothée Chalamet σε συζήτηση με το Variety και το CNN πριν από μερικές εβδομάδες, όταν σχολίασε με ειρωνική διάθεση: «Δεν θέλω να δουλεύω στο μπαλέτο ή στην όπερα ή σε πράγματα όπου είναι σαν να λες “έι, κράτα αυτό το πράγμα ζωντανό, παρόλο που, ξέρετε, κανείς δεν νοιάζεται πια για αυτό”».
Το απόσπασμα διαδόθηκε γρήγορα στο διαδίκτυο και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με πολλούς να υπερασπίζονται την ιστορική και καλλιτεχνική σημασία των δύο μορφών τέχνης.
Σε εκείνη τη φάση, η Doja Cat είχε πάρει σαφή θέση με ένα βίντεο όπου μιλούσε με αιχμηρό ύφος: «Έι, παρεμπιπτόντως, η όπερα είναι 400 ετών, το μπαλέτο 500 ετών. Κάποιος ονόματι “Tim-ohtay” Chalamet είχε το θράσος —μεγάλος τύπος, παρεμπιπτόντως— είχε το θράσος να πει στην κάμερα ότι κανείς δεν νοιάζεται για αυτά».
Στο ίδιο βίντεο είχε συνεχίσει με τον ίδιο τόνο: «Δεν έχει σημασία αν ένας κλάδος περνάει δύσκολες στιγμές ανά πάσα στιγμή, κάτι που συμβαίνει σε πολλούς κλάδους. Ο δικός σου κλάδος περνάει δύσκολα, ο δικός μου κλάδος περνάει δύσκολα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κόσμος δεν νοιάζεται… Υπάρχει ακόμα κοινό. Ο κόσμος δίνει σημασία. Πηγαίνεις εκεί με ένα ωραίο ντύσιμο. Κάθεσαι κάτω και βγάζεις τον σκασμό. Αυτή είναι η συνήθης εθιμοτυπία σε αυτά τα πράγματα. Ίσως θα έπρεπε να μάθεις κάτι από αυτό».
Λίγες ημέρες αργότερα, η ίδια επέστρεψε στο θέμα με μία διαφορετική οπτική. Στο νέο της TikTok βίντεο αναφέρθηκε ανοιχτά στα κίνητρά της: «Αυτό που έκανα χθες ήταν επίδειξη ηθικής, επειδή ήθελα να συνδεθώ με το κοινό και ήξερα ότι το ολίσθημα του Timothée ήταν κάτι που θα μπορούσα να εκμεταλλευτώ ώστε ο κόσμος να ταυτιστεί μαζί μου και να ασχοληθεί μαζί μου».
Η παραδοχή της έγινε ακόμη πιο προσωπική όταν μίλησε για τη δική της σχέση με τα αντικείμενα που υπερασπίστηκε: «Δεν έχω πάει ποτέ σε μπαλέτο. Δεν έχω δει ποτέ όπερα. Και πήρα την πρωτοβουλία χθες να τα “ψάλω” στον άνθρωπο, επειδή υπάρχει μία κουλτούρα που βασίζεται στην οργή και σε τέτοια πράγματα, και οι άνθρωποι θέλουν να νιώθουν ότι αποτελούν μέρος κάποιου συνόλου. Είναι μία ανάγκη για επικοινωνία, είτε καλή είτε κακή».
Η ίδια περιέγραψε τη διαδικασία με σχεδόν κλινική ακρίβεια, σαν να αποδομούσε τον τρόπο λειτουργίας των social media εκ των έσω: «Και είναι εύκολο. Είναι ένας σύγχρονος τρόπος για να αποσπάσεις κλικ, likes, αποδοχή και κάθε είδους τέτοια πράγματα από τον κόσμο. Αυτό έκανα, λοιπόν, χθες και δεν σκέφτηκα πραγματικά γιατί το έκανα. Είμαι περήφανη για αυτό; Όχι».
Όταν ένας χρήστης σχολίασε ότι όσα είχε πει στο πρώτο της βίντεο ίσως δεν ήταν λανθασμένα, η Doja Cat απάντησε με μία διάκριση που δείχνει τη διάθεσή της να ξεχωρίσει το περιεχόμενο από την πρόθεση: «Δεν λέω ότι ήταν, λέω ότι η στάση μου δεν ήταν ειλικρινής».
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ο Timothée Chalamet ίσως να εξέφρασε μία πραγματικότητα, αν και θεωρεί ότι η διατύπωση θα μπορούσε να είναι πιο προσεκτική. Όπως είπε: «Απλώς ενισχύει το γεγονός ότι μερικές φορές σκέφτομαι διάφορα και μετά λέω: “Άστο καλύτερα”. Οπότε, άκυρο».
Η συζήτηση όμως δεν έμεινε μόνο στη σφαίρα της διαδικτυακής αντιπαράθεσης. Εκπρόσωποι του χώρου του μπαλέτου και της κλασικής μουσικής τοποθετήθηκαν δημόσια, δίνοντας μία πιο θεσμική διάσταση στο θέμα.
Στις 8 Μαρτίου, η Misty Copeland, πρώην χορεύτρια του American Ballet Theatre, μίλησε σε σχετικό πάνελ και χαρακτήρισε ενδιαφέρον το σχόλιο του Timothée Chalamet, ιδιαίτερα λόγω της προηγούμενης συνεργασίας τους στο πλαίσιο της προώθησης της ταινίας «Marty Supreme».
Όπως σημείωσε: «Με κάλεσε να συμμετάσχω στην προώθηση της ταινίας “Marty Supreme” σεβόμενος την τέχνη μου».
Η συγκεκριμένη καμπάνια είχε εμφανιστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Νοέμβριο, μέσα από αναρτήσεις στους λογαριασμούς της ταινίας και της Copeland στο Instagram. Περιλάμβανε μία φωτογραφία της ίδιας σε νεαρή ηλικία με το σλόγκαν «Dream Big», καθώς και μία ακόμη εικόνα όπου φορούσε αντιανεμικό με τον τίτλο της ταινίας.
Η Copeland έδωσε και μία ευρύτερη οπτική για τη θέση των τεχνών αυτών σήμερα: «Αλλά νομίζω ότι είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι, ναι, πρόκειται για μία μορφή τέχνης που δεν είναι “δημοφιλής” και μέρος της ποπ κουλτούρας με τον τρόπο που είναι οι ταινίες».
Στη συνέχεια τόνισε τη διαχρονική τους σημασία: «Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχει διαρκή συνάφεια με τον πολιτισμό… Υπάρχει λόγος που η όπερα και το μπαλέτο υπάρχουν εδώ και πάνω από 400 χρόνια».
Η Misty Copeland έχει τη δική της ιστορική θέση στον χώρο, καθώς το 2015 έγινε η πρώτη Μαύρη κορυφαία μπαλαρίνα στην ιστορία του American Ballet Theatre, γεγονός που δίνει ιδιαίτερο βάρος στην τοποθέτησή της.
Στο ίδιο κλίμα, ο Gustavo Dudamel, μουσικός διευθυντής της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης, τοποθετήθηκε στις 10 Μαρτίου, επιλέγοντας μία πιο εκπαιδευτική προσέγγιση. Μιλώντας στο Associated Press, στάθηκε στην ανάγκη πρόσβασης και ενημέρωσης: «Δυστυχώς, μερικές φορές πρόκειται για άγνοια, αλλά, κοιτάξτε, γι’ αυτό πρέπει να ανοίξουμε περισσότερους χώρους ώστε ο κόσμος να συνδεθεί με την κλασική μουσική».
Ο ίδιος στάθηκε και στη σημασία της τεκμηριωμένης άποψης: «Όλοι έχουν δικαίωμα γνώμης, αλλά πρέπει να κάνεις πράγματα με γνώση και γεγονότα. Νομίζω ότι πρέπει να πούμε στη νέα γενιά το αντίθετο. Είναι πολύ αστείο. Ο κινηματογράφος είναι αποτέλεσμα της όπερας, της μουσικής, όλων αυτών των πραγμάτων».
Η υπόθεση αυτή δείχνει κάτι ευρύτερο από μία απλή διαδικτυακή αντιπαράθεση μεταξύ διασημοτήτων. Αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η δημόσια συζήτηση για την τέχνη διαμορφώνεται πλέον μέσα από αποσπάσματα, αντιδράσεις και γρήγορα συμπεράσματα. Ταυτόχρονα, αποκαλύπτει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία ανάμεσα στην αυθεντική άποψη και την ανάγκη για ορατότητα.
Η Doja Cat, με την παραδοχή της, άνοιξε ένα σπάνιο παράθυρο ειλικρίνειας για το πώς λειτουργεί αυτή η συνθήκη από την πλευρά των ίδιων των καλλιτεχνών. Και ίσως αυτή η παραδοχή να έχει μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την αρχική διαφωνία.
Η ένταση που δημιουργήθηκε γύρω από μερικές φράσεις υπενθυμίζει πόσο εύκολα μετατρέπεται μία προσωπική άποψη σε συλλογική αντιπαράθεση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η μεταγενέστερη στάση της Doja Cat αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δείχνει τη σημασία της δεύτερης σκέψης σε μία εποχή όπου οι πρώτες αντιδράσεις καταγράφονται δημόσια και μένουν.
Την ίδια στιγμή, οι παρεμβάσεις ανθρώπων που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στο μπαλέτο και την κλασική μουσική επαναφέρουν τη συζήτηση στην ουσία: στη διάρκεια των τεχνών μέσα στον χρόνο και στη σχέση τους με το κοινό κάθε εποχής. Το ερώτημα τελικά δεν αφορά το ποιος είχε δίκιο, αλλά το πώς μιλάμε για την τέχνη σε μία περίοδο όπου η ταχύτητα συχνά προηγείται της κατανόησης.
