Στα πρώτα βήματα των Talking Heads, ο Lou Reed κάλεσε το συγκρότημα στο σπίτι του για να συζητήσουν τα τραγούδια τους, ύστερα από δύο εμφανίσεις που είχε παρακολουθήσει στο CBGB. Η συνάντηση περιλάμβανε παγωτό, μία διαφορετική εκτέλεση του «Tentative Decisions» και μία παράξενη συμβουλή προς τον David Byrne: να μη φορά ποτέ κοντομάνικο πάνω στη σκηνή. Πίσω από το αστείο περιστατικό βρίσκεται μία ιστορία θαυμασμού, επιρροής και καλλιτεχνικής συνέχειας που ένωσε δύο διαφορετικές γενιές της νεοϋορκέζικης rock.
Ο David Byrne θυμήθηκε μία από τις πιο παράξενες συναντήσεις των πρώτων χρόνων των Talking Heads: μία βραδιά στα τέλη του 1975, όταν ο Lou Reed κάλεσε το νεαρό τότε συγκρότημα στο σπίτι του για να συζητήσουν τη μουσική τους. Οι προσδοκίες ήταν μεγάλες. Η πραγματικότητα περιλάμβανε δύο λίτρα παγωτό, μία χρήσιμη μουσική παρατήρηση και ένα σχόλιο για τις τρίχες στα χέρια του Byrne.
Η ιστορία ανήκει στην περίοδο κατά την οποία οι Talking Heads προσπαθούσαν ακόμη να βρουν τη θέση τους στη σκηνή της Νέας Υόρκης. Το συγκρότημα είχε αρχίσει να εμφανίζεται στο CBGB, τον μικρό χώρο του Μανχάταν που συνδέθηκε με τη νέα γενιά της punk και της art rock, σε μία εποχή όπου τα όρια ανάμεσα στα είδη παρέμεναν ανοιχτά και τα συγκροτήματα μάθαιναν το ένα από το άλλο σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Ο Lou Reed είχε ήδη διανύσει μία εντελώς διαφορετική διαδρομή. Ως βασικό μέλος των The Velvet Underground είχε συμμετάσχει σε έναν ήχο που επηρέασε βαθιά τη μετέπειτα alternative και indie σκηνή, ενώ στα μέσα της δεκαετίας του 1970 είχε πλέον εδραιώσει τη σόλο καριέρα του. Για τους Talking Heads, η προσοχή του είχε ιδιαίτερο βάρος.
«Ο Lou μάς είχε δει δύο φορές στο CBGB και είπε: “Ελάτε μετά στο σπίτι μου και θα μιλήσουμε για τα τραγούδια σας”», θυμήθηκε ο Byrne σε συνέντευξή του στον Guardian.
«Ήμασταν πραγματικά ενθουσιασμένοι, αλλά και αγχωμένοι και γεμάτοι δέος, επειδή ήμασταν μεγάλοι θαυμαστές τόσο της σόλο δουλειάς του όσο και των Velvet Underground», πρόσθεσε.
Η πρόσκληση έμοιαζε με ιδιωτικό μάθημα από έναν άνθρωπο που οι Talking Heads θεωρούσαν ήδη σημείο αναφοράς. Ο Reed είχε αποδείξει ότι ένα rock τραγούδι μπορούσε να στηριχθεί στην επανάληψη, στον ρυθμό, στον αστικό ρεαλισμό και σε μία φωνή που δεν προσπαθούσε να εντυπωσιάσει με τον συμβατικό τρόπο.
Αυτή η προσέγγιση είχε ιδιαίτερη σημασία για ένα συγκρότημα σαν τους Talking Heads. Από την αρχή, ο Byrne, ο Chris Frantz και η Tina Weymouth έδειχναν να ενδιαφέρονται για την ένταση που μπορεί να δημιουργήσει η λιτή εκτέλεση. Τα τραγούδια τους είχαν νευρικό ρυθμό, απότομες κιθάρες και μία σκηνική παρουσία που απείχε από τις υπερβολές πολλών rock συγκροτημάτων της εποχής.
Όταν έφτασαν στο σπίτι του Reed, πάντως, η συνάντηση πήρε γρήγορα μία πιο καθημερινή και κάπως αλλόκοτη μορφή. Σύμφωνα με τον Byrne, ο Reed άρχισε να τρώει όλο το παγωτό που είχε στο ψυγείο του, χωρίς αυτό να τον εμποδίσει να ασχοληθεί σοβαρά με τη μουσική των καλεσμένων του.
«Έφαγε δύο λίτρα από το παγωτό που είχε στο ψυγείο του, όμως παράλληλα ήταν και δημιουργικός», είπε ο Byrne.
Ο Reed έπιασε την κιθάρα και άρχισε να παίζει το «Tentative Decisions», ένα από τα πρώτα τραγούδια των Talking Heads. Το γεγονός ότι γνώριζε το τραγούδι αρκετά καλά ώστε να το παίξει έδειχνε πως δεν είχε πάει απλώς από περιέργεια στις εμφανίσεις τους. Είχε ακούσει προσεκτικά τι προσπαθούσε να κάνει το συγκρότημα.
Η βασική συμβουλή του αφορούσε την ταχύτητα. Πρότεινε να παιχτεί το «Tentative Decisions» πιο αργά, πλησιάζοντας τον ρυθμό ενός τραγουδιού των Velvet Underground. Η ιδέα είχε λογική: η επιβράδυνση θα έδινε περισσότερο χώρο στην κιθάρα, στον ρυθμό και στην ιδιαίτερη φωνητική ερμηνεία του Byrne.
«Θα μπορούσε να παιχτεί πιο αργά και να επιβραδυνθεί μέχρι την ταχύτητα ενός τραγουδιού των Velvet Underground», πρότεινε ο Reed.
Ο Byrne θυμάται τη στιγμή με εκτίμηση, παρότι οι Talking Heads δεν ακολούθησαν πλήρως την πρόταση. «Ήταν πολύ ωραίο, όμως δεν το επιβραδύναμε όσο είχε προτείνει», είπε.
Η αντίδραση του συγκροτήματος φανερώνει και κάτι βασικό για τα πρώτα του χρόνια. Οι Talking Heads άκουγαν τους ανθρώπους που θαύμαζαν, χωρίς να αντιγράφουν μηχανικά τις οδηγίες τους. Η επιρροή των Velvet Underground ήταν παρούσα, όμως το συγκρότημα ανέπτυσσε ήδη τη δική του γλώσσα, συνδέοντας τον μινιμαλισμό της νεοϋορκέζικης rock με funk ρυθμούς, art rock ιδέες και την ασυνήθιστη παρουσία του Byrne.
Κάπου σε εκείνο το σημείο, η συζήτηση απομακρύνθηκε από τα τραγούδια. Ο Reed κοίταξε πιο προσεκτικά τον Byrne και στάθηκε σε μία λεπτομέρεια που δύσκολα θα περίμενε κανείς να αποτελέσει αντικείμενο συμβουλής από έναν καταξιωμένο τραγουδοποιό.
«Εκείνη την εποχή, τα χέρια μου ήταν καλυμμένα με σκούρες τρίχες. Κάπως σαν πίθηκος», θυμήθηκε ο Byrne.
Η απάντηση του Reed ήταν άμεση. «Δεν πρέπει ποτέ να φοράς κοντομάνικο πουκάμισο πάνω στη σκηνή», σχολίασε.
Η φράση έμεινε στον Byrne, ίσως επειδή συμπύκνωνε τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε ο Reed. Μπορούσε μέσα στην ίδια βραδιά να εξετάσει σοβαρά τον ρυθμό ενός τραγουδιού και αμέσως μετά να δώσει μία εντελώς προσωπική, σχεδόν αυθαίρετη συμβουλή για την εξωτερική εμφάνιση του τραγουδιστή.
Το περιστατικό αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν το κοιτάζει κανείς από τη σημερινή απόσταση. Η σκηνική εικόνα του Byrne εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία των Talking Heads. Τα κουμπωμένα πουκάμισα, οι άκαμπτες κινήσεις, η αμηχανία που μετατράπηκε σε εκφραστικό εργαλείο και, αργότερα, το τεράστιο κοστούμι της ταινίας «Stop Making Sense» έγιναν αναπόσπαστο μέρος των εμφανίσεών του.
Η συμβουλή του Reed για τα κοντά μανίκια δεν εξηγεί αυτή την εξέλιξη. Δείχνει, όμως, ότι η συζήτηση γύρω από την εικόνα του Byrne είχε ξεκινήσει από πολύ νωρίς. Στη σκηνή, το σώμα, τα ρούχα και ο τρόπος κίνησης επικοινωνούν μαζί με το τραγούδι, ακόμη και όταν ο καλλιτέχνης προσπαθεί να φαίνεται απλός ή αποστασιοποιημένος.
Για τον Byrne, αυτή η φαινομενική αμηχανία έγινε σταδιακά πλεονέκτημα. Αντί να υιοθετήσει την κλασική αυτοπεποίθηση του rock τραγουδιστή, έφερε στη σκηνή έναν άνθρωπο νευρικό, συγκεντρωμένο και απρόβλεπτο. Το κοινό έβλεπε κάποιον που έμοιαζε να ανακαλύπτει τις κινήσεις του την ώρα της εμφάνισης, ακόμη κι όταν όλα ήταν προσεκτικά οργανωμένα.
Η σχέση ανάμεσα στον Byrne και τον Reed δεν περιορίστηκε σε εκείνη τη βραδιά. Περισσότερο από μία δεκαετία αργότερα, οι δύο τους συνεργάστηκαν σε ηχογράφηση του «Femme Fatale», του τραγουδιού των Velvet Underground που είχε εμφανιστεί αρχικά στο άλμπουμ «The Velvet Underground & Nico».
Η διασκευή κυκλοφόρησε στο «Boom Boom Chi Boom Boom» των Tom Tom Club, του συγκροτήματος που είχαν σχηματίσει η Tina Weymouth και ο Chris Frantz. Η συμμετοχή του Byrne και του Reed έδωσε στη συγκεκριμένη ηχογράφηση έναν χαρακτήρα μικρής επανένωσης: οι παλιοί θαυμαστές συνεργάζονταν πλέον με έναν από τους ανθρώπους που τους είχαν επηρεάσει στα πρώτα τους βήματα.
Από την πρόσκληση στο διαμέρισμα του Reed μέχρι την κοινή ηχογράφηση του «Femme Fatale», η ιστορία καλύπτει τη μετάβαση των Talking Heads από ένα νέο συγκρότημα του CBGB σε ένα από τα σημαντικότερα ονόματα της εποχής τους. Παράλληλα, θυμίζει πως η μουσική συνέχεια σπάνια ακολουθεί επίσημες διαδικασίες. Μπορεί να ξεκινήσει σε έναν μικρό χώρο, να περάσει από μία κουζίνα γεμάτη παγωτό και να επιστρέψει χρόνια αργότερα μέσα από ένα παλιό τραγούδι.
Η ανάμνηση του Byrne έχει χιούμορ, όμως η ουσία της βρίσκεται στην προσοχή που έδειξε ο Reed σε ένα συγκρότημα που μόλις ξεκινούσε. Άκουσε τα τραγούδια του, πρότεινε αλλαγές και αντιμετώπισε τα μέλη του ως ανθρώπους με τους οποίους άξιζε να συζητήσει. Ακόμη και η αδιάκριτη παρατήρηση για τα χέρια του Byrne έγινε μέρος μιας σχέσης που άρχισε με θαυμασμό και κατέληξε σε συνεργασία.
Τελικά, οι πιο χρήσιμες συναντήσεις στη μουσική δεν προσφέρουν πάντα καθαρές οδηγίες. Αφήνουν ιδέες, αντιδράσεις και μικρές ιστορίες που αποκτούν σημασία όσο περνούν τα χρόνια. Οι Talking Heads δεν έπαιξαν το «Tentative Decisions» τόσο αργά όσο ήθελε ο Lou Reed. Ο David Byrne μπορεί επίσης να μην αντιμετώπισε το κοντομάνικο ως απόλυτη απαγόρευση. Κράτησε, όμως, τη μνήμη μιας βραδιάς κατά την οποία ένας από τους ήρωές του άκουσε πραγματικά τη μουσική τους — και μετά κοίταξε τα χέρια του.
