Επτά χρόνια μετά την αποστολή ενός ακατέργαστου beat από το Ισραήλ, ο παραγωγός Niv Kalisky προσφεύγει στα ομοσπονδιακά δικαστήρια της Νέας Υόρκης, υποστηρίζοντας πως τα εκατοντάδες εκατομμύρια streams της κολεκτίβας JACKBOYS του Travis Scott δεν του απέφεραν ούτε ένα σεντ από τα δικαιώματα της τελικής ηχογράφησης.
Μια νέα δικαστική διαμάχη για πνευματικά δικαιώματα σκιάζει την επιτυχία της hip-hop κολεκτίβας JACKBOYS. Ο Ισραηλινός μουσικός παραγωγός Niv Kalisky, γνωστός με το καλλιτεχνικό όνομα Early Yellow, κατέθεσε αγωγή 52 σελίδων σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης εναντίον του Travis Scott, του Don Toliver, του Sheck Wes, της δισκογραφικής εταιρείας Cactus Jack Records, καθώς και της Sony Music και της Epic Records.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται το τραγούδι «What To Do?», μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες που περιλαμβάνονται στο ομώνυμο άλμπουμ «JACKBOYS» του 2019.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγωγής, το 2019 ο Kalisky παραχώρησε ένα πρωτότυπο ηχητικό απόσπασμα με τίτλο «Moazin99bpm» σε εκπροσώπους δύο παραγωγών που συμμετείχαν στη δημιουργία του τραγουδιού.
Λίγους μήνες αργότερα, ένας από τους παραγωγούς τού έστειλε μια δοκιμαστική εκδοχή όπου το beat του είχε ήδη ενσωματωθεί, ζητώντας την έγκρισή του. Ωστόσο, επίσημη συμφωνία αδειοδότησης δεν υπογράφηκε ποτέ και ο Kalisky υποστηρίζει πως δεν έλαβε καμία οικονομική αποζημίωση μετά την κυκλοφορία του τραγουδιού.
Η υπόθεση αναδεικνύει μια περίεργη αντίφαση στη λειτουργία της σύγχρονης μουσικής βιομηχανίας. Στις πλατφόρμες του Spotify και του Apple Music, ο Kalisky αναγράφεται κανονικά στα credits ως τραγουδοποιός και πρόσθετος παραγωγός, γεγονός που σημαίνει ότι εισπράττει δικαιώματα για τη σύνθεση του τραγουδιού.
Η αγωγή, ωστόσο, υπογραμμίζει πως ο παραγωγός δικαιούται ποσοστά και επί των δικαιωμάτων της ίδιας της ηχογράφησης, καθώς το sample που δημιούργησε αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά της τελικής παραγωγής.
Οι κατηγορίες στρέφονται ευθέως και κατά της Sony Music. Ο Kalisky υποστηρίζει πως η νομική του ομάδα απέστειλε επανειλημμένα αιτήματα για την καταβολή των οφειλόμενων ποσών και την εκκαθάριση των εσόδων, εισπράττοντας μόνο υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα. Παράλληλα, όταν ο παραγωγός κατέθεσε αιτήματα απόσυρσης του τραγουδιού από τις ψηφιακές υπηρεσίες streaming, η δισκογραφική εταιρεία φέρεται να υπέβαλε ανακριβείς αντικρούσεις για να διατηρήσει το τραγούδι διαθέσιμο στο διαδίκτυο.
«Είναι προφανές πως οι κατηγορούμενοι γνώριζαν πλήρως ότι ο ενάγων δεν είχε λάβει καμία απολύτως αμοιβή για τη χρήση της ηχογράφησης που περιέχεται στο κατοχυρωμένο sample. Στις επανειλημμένες έγγραφες οχλήσεις για πληρωμές και εκκαθαρίσεις εσόδων, απαντούσαν συνεχώς πως θα διευθετήσουν το ζήτημα, χωρίς ποτέ να κάνουν την παραμικρή κίνηση καλής θέλησης», αναφέρει το κείμενο της αγωγής.
Τα οικονομικά μεγέθη γύρω από το τραγούδι είναι τεράστια. Το άλμπουμ «JACKBOYS» έκανε ντεμπούτο στο No. 1 του Billboard 200 —ανοίγοντας τον δρόμο για τη συνέχειά του, το «JACKBOYS 2», που κυριάρχησε επίσης στην κορυφή— ενώ το ίδιο το «What To Do?» έφτασε στο No. 56 του Billboard Hot 100 και στο No. 20 του chart Hot Rap Songs.
Μέχρι σήμερα, το τραγούδι έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 270 εκατομμύρια streams στο Spotify και άνω των 60 εκατομμυρίων προβολών στο YouTube.
Με την προσφυγή του, ο Kalisky ζητά από το δικαστήριο να αναγνωριστεί ως κάτοχος του 50% των δικαιωμάτων επί της ηχογράφησης, να γίνει πλήρης λογιστικός έλεγχος των κερδών και να του αποδοθεί μερίδιο από τις πωλήσεις, το streaming και τις άδειες χρήσης σε οπτικοακουστικά μέσα. Ταυτόχρονα, διεκδικεί αποζημίωση τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου δολαρίων για αθέμιτο ανταγωνισμό, παράνομη ιδιοποίηση και αδικαιολόγητο πλουτισμό.
«Οι παραγωγοί αποκτούν πλέον ουσιαστικότερη επίγνωση των δικαιωμάτων τους στη σύγχρονη βιομηχανία. Ο εντολέας μας επέλεξε σήμερα να διεκδικήσει επίσημα όσα πραγματικά του αναλογούν», υπογράμμισαν οι δικηγόροι του, Justin M. Jacobson και Daniel Cruz Hernandez.
Η υπόθεση του Niv Kalisky αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις γκρίζες ζώνες που εξακολουθούν να υπάρχουν όσον αφορά τη χρήση samples στη σύγχρονη μουσική βιομηχανία. Εκτός από την καλλιτεχνική διάσταση, η δικαστική διαμάχη φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων, αναγνώρισης της δημιουργικής συνεισφοράς και οικονομικής εκμετάλλευσης, σε μια εποχή όπου η επιτυχία ενός τραγουδιού μπορεί να μεταφραστεί σε εκατομμύρια έσοδα, χωρίς να είναι πάντα ξεκάθαρο ποιος δικαιούται μερίδιο από αυτήν.
