Λιγότερο από έναν χρόνο μετά την πολύκροτη αγωγή του Drake, μία ομοσπονδιακή δικαστής έκρινε ότι κανείς δεν πίστεψε στα σοβαρά τον ισχυρισμό του Kendrick Lamar περί παιδοφιλίας.
Μια ομοσπονδιακή δικαστής απέρριψε την Πέμπτη (9 Οκτωβρίου) τη μήνυση για δυσφήμιση που είχε καταθέσει ο Drake εναντίον της Universal Music Group (UMG) για το τραγούδι «Not Like Us» του Kendrick Lamar. Η απόφαση έκρινε ότι ένας «πόλεμος λέξεων» κατά τη διάρκεια μιας «έντονης rap μάχης» δεν παραβιάζει τον νόμο και ότι ορισμένα τμήματα της υπόθεσης ήταν «λογικά ασυνάρτητα».
Η μήνυση του Drake, που κατατέθηκε νωρίτερα φέτος, ισχυριζόταν ότι η UMG τον δυσφήμησε κυκλοφορώντας το καυστικό diss track του Kendrick Lamar, το οποίο παρουσίαζε τον μεγάλο του αντίπαλο ως «πιστοποιημένο παιδόφιλο». Ο Drake πίστευε ότι εκατομμύρια άνθρωποι πήραν αυτόν τον στίχο κατά κυριολεξία, βλάπτοντας σοβαρά τη φήμη του.
Ωστόσο, μόλις δέκα μήνες αργότερα, η δικαστής Jeannette Vargas έκανε δεκτό το αίτημα της Universal Music Group για απόρριψη της υπόθεσης εξαρχής, αποφαινόμενη ότι οι προσβλητικοί στίχοι του Kendrick ήταν το είδος της «υπερβολής» που δεν μπορεί να θεωρηθεί δυσφημιστική, καθώς οι ακροατές δεν θα τους εκλάμβαναν ως δηλώσεις πραγματικών γεγονότων.
«Οι καλλιτέχνες ενεπλάκησαν σε μία rap μάχη επτά τραγουδιών που αποτέλεσε έναν “πόλεμο λέξεων”, ο οποίος υπήρξε αντικείμενο εκτενούς μιντιακής κάλυψης και διαδικτυακών συζητήσεων», έγραψε η δικαστής. «Αν και η κατηγορία ότι ο ενάγων είναι παιδόφιλος είναι σίγουρα σοβαρή, το ευρύτερο πλαίσιο μιας έντονης rap μάχης, με εμπρηστική γλώσσα και προσβλητικές κατηγορίες που εκτοξεύονταν και από τους δύο συμμετέχοντες, δεν θα ωθούσε τον λογικό ακροατή να πιστέψει ότι το “Not Like Us” μεταδίδει εξακριβωμένα γεγονότα για τον ενάγοντα».
Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί το αιφνίδιο τέλος μιας νομικής διαμάχης που σόκαρε τη μουσική βιομηχανία. Λίγοι περίμεναν ότι ένας ράπερ θα απαντούσε σε ένα diss track με μήνυση – μία κίνηση που προκάλεσε χλευασμό στον κόσμο του hip-hop και την καταδίκη νομικών κύκλων. Ακόμη λιγότεροι περίμεναν ότι θα την κατέθετε εναντίον της Universal Music Group, της δισκογραφικής εταιρείας με την οποία συνεργάζεται εδώ και χρόνια και της μεγαλύτερης μουσικής εταιρείας στον κόσμο.
Οι δικηγόροι του Drake μπορούν να ασκήσουν έφεση κατά της απόφασης σε ομοσπονδιακό εφετείο.
Σε δήλωσή του στο Billboard, εκπρόσωπος της UMG ανέφερε: «Εξαρχής, αυτή η μήνυση ήταν μία προσβολή για όλους τους καλλιτέχνες και τη δημιουργική τους έκφραση και δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε δει το φως της ημέρας. Είμαστε ικανοποιημένοι με την απόρριψη από το δικαστήριο και ανυπομονούμε να συνεχίσουμε το έργο μας, προωθώντας με επιτυχία τη μουσική του Drake και επενδύοντας στην καριέρα του».
Ο Kendrick Lamar κυκλοφόρησε το «Not Like Us» τον Μάιο του 2024, εν μέσω ενός πολέμου λέξεων με τον Drake, κατά τον οποίο οι δύο αστέρες της Universal Music κυκλοφόρησαν μία σειρά από σκληρά diss tracks. Το τραγούδι, ένα νοκ-άουτ χτύπημα που χαρακτήριζε τον Drake «πιστοποιημένο παιδόφιλο» πάνω σε έναν εθιστικό ρυθμό, έγινε από μόνο του τεράστια επιτυχία που κατέκτησε τις κορυφές των charts και κέρδισε πέντε βραβεία Grammy, συμπεριλαμβανομένων του δίσκου και του τραγουδιού της χρονιάς.
Τον Ιανουάριο, ο Drake προχώρησε στο ασυνήθιστο βήμα να σύρει την Universal Music Group στα δικαστήρια, ισχυριζόμενος ότι η ίδια του η δισκογραφική τον είχε δυσφημίσει ενισχύοντας τη δημοτικότητα του τραγουδιού, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης bots και άλλων παράτυπων τακτικών μάρκετινγκ. Η μήνυση, η οποία δεν κατονόμαζε τον ίδιο τον Kendrick Lamar ως εναγόμενο, ισχυριζόταν ότι η UMG «διεξήγαγε μία εκστρατεία» εναντίον του ίδιου της του καλλιτέχνη για να διαδώσει μία «κακόβουλη αφήγηση» περί παιδοφιλίας, την οποία γνώριζε ότι ήταν ψευδής.
Η Universal Music Group αντέτεινε ότι αυτοί οι ισχυρισμοί ήταν προφανώς αβάσιμοι – ότι οι «υπερβολικές προσβολές» και οι «δηλητηριώδεις κατηγορίες» είναι αναμενόμενες στα diss tracks και δεν μπορούν να αποτελέσουν βάση για μήνυση περί συκοφαντικής δυσφήμισης. Η εταιρεία σημείωσε με νόημα ότι και ο ίδιος ο Drake δεν δίσταζε να κάνει τέτοιες επιθέσεις, κατηγορώντας τον Lamar για ενδοοικογενειακή βία, μέχρι που έχασε τη μάχη.
Η διαμάχη έγινε ακόμη πιο σκληρή τον Φεβρουάριο, όταν ο Kendrick Lamar έκανε το «Not Like Us» το κεντρικό κομμάτι της εμφάνισής του στο ημίχρονο του Super Bowl. Μετά από εικασίες για το αν θα ερμήνευε καν το κομμάτι, ο K.Dot χρησιμοποίησε το σόου για να ειρωνευτεί τον αντίπαλό του, κοιτάζοντας απευθείας στην κάμερα καθώς ράπαρε τους στίχους «Say, Drake, I hear you like ’em young» («Λένε, Drake, ακούω πως σου αρέσουν οι μικρές»).
Στην απόφασή της την Πέμπτη, η δικαστής Vargas τάχθηκε πλήρως με την πλευρά της Universal Music Group, κρίνοντας ότι οι απλοί ακροατές δεν θα περίμεναν «ακριβή δημοσιογραφική καταγραφή γεγονότων» από ένα diss track «γεμάτο βωμολοχίες, trash-talking, απειλές βίας, καθώς και μεταφορική και υπερβολική γλώσσα».
Επιπλέον, επισήμανε ότι και ο ίδιος ο Drake είχε χρησιμοποιήσει παρόμοια γλώσσα, παραθέτοντας έναν στίχο από το τραγούδι «Family Matters» στον οποίο ο σταρ «υπαινίσσεται έντονα ότι ο Lamar είναι δράστης ενδοοικογενειακής βίας» και έναν άλλον όπου ο Drake λέει ότι άκουσε πως «ένας από τους γιους του Lamar μπορεί να μην είναι βιολογικά δικός του».
«Η ηχογράφηση δημοσιεύθηκε ως μέρος μιας έντονης δημόσιας διαμάχης, στην οποία και οι δύο συμμετέχοντες αντάλλαξαν σταδιακά πιο καυστικές, εμπρηστικές προσβολές και κατηγορίες», έγραψε η δικαστής Vargas. «Αυτό είναι ακριβώς το είδος του πλαισίου στο οποίο το κοινό μπορεί να αναμένει τη χρήση χαρακτηρισμών, πύρινης ρητορικής ή υπερβολής, παρά πραγματικών ισχυρισμών».
Η δικαστής απέρριψε επίσης τα επιχειρήματα του Drake σχετικά με τη δημοτικότητα του «Not Like Us», λέγοντας ότι δεν μπορούσε να κάνει αυτού του είδους την «αναδρομική ανάλυση» της καλλιτεχνικής έκφρασης. Επίσης, έγραψε ότι όταν ο Kendrick έγραψε το τραγούδι του, «δεν θα μπορούσε να γνωρίζει» ότι αργότερα θα έσπαγε ρεκόρ streaming, θα κέρδιζε βραβεία Grammy ή θα γινόταν το επίκεντρο ενός σόου στο ημίχρονο του Super Bowl.
«Κι όμως, ο ενάγων θα ήθελε το δικαστήριο να αποσυνδέσει την ηχογράφηση από το πλαίσιο στο οποίο δημιουργήθηκε, εξαιτίας αυτών των μεταγενέστερων γεγονότων», έγραψε η δικαστής Vargas. «Το αν οι δημοσιεύσεις συνιστούν αγώγιμο γεγονός ή προστατευόμενη άποψη δεν μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τη δημοτικότητα που αποκτούν. Οι συνταγματικές εγγυήσεις δεν στηρίζονται σε τόσο σαθρά θεμέλια».
Εξίσου ανεπαρκή βρήκε η δικαστής και τον ισχυρισμό του Drake ότι το τραγούδι έγινε δυσφημιστικό επειδή η UMG το αναδημοσίευσε επανειλημμένα και προώθησε την επιτυχία του: «Αυτό το επιχείρημα είναι λογικά ασυνάρτητο», έγραψε. «Αν η ηχογράφηση ήταν μία μη αγώγιμη άποψη τη στιγμή που αρχικά παρήχθη, τότε η αναδημοσίευσή της δεν θα εξέθετε την UMG σε ευθύνη».
Η απόφαση αυτή δεν αφορά απλώς μία διαμάχη μεταξύ δύο από τους μεγαλύτερους αστέρες της μουσικής. Λειτουργεί ως μία ισχυρή νομική επικύρωση της καλλιτεχνικής ελευθερίας, ειδικά σε ένα είδος όπως η hip-hop, όπου η υπερβολή, η πρόκληση και η λεκτική αντιπαράθεση αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της κουλτούρας του.
Το δικαστήριο αναγνώρισε ουσιαστικά ότι η τέχνη δεν πρέπει να κρίνεται με τους ίδιους κανόνες που διέπουν τη δημοσιογραφία, προστατεύοντας το diss track ως μία μορφή έκφρασης που το κοινό της κατανοεί εντός του δικού της, ιδιαίτερου πλαισίου. Με αυτόν τον τρόπο, η δικαιοσύνη έθεσε ένα σημαντικό όριο, διαχωρίζοντας την καλλιτεχνική «μάχη» από τη νομική δυσφήμιση.
