Η συμμετοχή του Ισραήλ με τον Noam Bettan εξασφάλισε το εισιτήριο για τον τελικό της Eurovision 2026, παρά τις ηχηρές διαμαρτυρίες εντός της αρένας, τις μαζικές αποχωρήσεις χωρών και τις καταγγελίες διεθνών οργανώσεων για τη στάση της EBU.
Το Ισραήλ εξασφάλισε την πρόκρισή του για τον τελικό του 70ού Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες που ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της εμφάνισής του στη σκηνή. Ο πρώτος ημιτελικός της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκε χθες, Τρίτη 12 Μαΐου, προετοιμάζοντας το έδαφος για την κορύφωση του μουσικού διαγωνισμού που θα λάβει χώρα αυτό το Σαββατοκύριακο.
Εκεί επιβεβαιώθηκε ότι το Ισραήλ θα συμμετάσχει στον μεγάλο τελικό με το τραγούδι «Michelle», το οποίο ερμήνευσε ο 28χρονος Noam Bettan. Η παρουσία της χώρας στον διαγωνισμό έχει υπάρξει αμφιλεγόμενη τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της στρατιωτικής δράσης του Ισραήλ στη Γάζα, γεγονός που οδήγησε πολλές χώρες στην απόφαση να αποσυρθούν από τη φετινή διοργάνωση ως ένδειξη διαμαρτυρίας.
Η 70ή διοργάνωση του διαγωνισμού έχει ήδη καταγράψει σημαντικά μποϊκοτάζ. Η Ιρλανδία, η Ολλανδία, η Σλοβενία και η Ισπανία επέλεξαν να μην συμμετάσχουν εξαιτίας της συμπερίληψης του Ισραήλ στη λίστα των διαγωνιζόμενων χωρών.
Παράλληλα, μία νέα έρευνα των The New York Times ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση του Ισραήλ ενορχήστρωσε μια καλά οργανωμένη εκστρατεία για τη χρήση του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision ως εργαλείο «ήπιας ισχύος» για τη βελτίωση της διεθνούς εικόνας της χώρας.
Κατά τη διάρκεια του χθεσινού ημιτελικού, ο Noam Bettan βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα διχασμένο κοινό μέσα στην αρένα. Ενώ ορισμένοι παρευρισκόμενοι επευφημούσαν τον τραγουδιστή, άλλοι επέλεξαν να τον αποδοκιμάσουν έντονα, φωνάζοντας συνθήματα κατά του Ισραήλ.
Όπως επισημάνθηκε από την εφημερίδα The Independent, ένα συγκεκριμένο άτομο ακουγόταν καθαρά για περίπου ένα λεπτό κατά τη διάρκεια της εμφάνισης. Η φωνή αυτή, που ακούστηκε κατά την εισαγωγή του τραγουδιού, επαναλάμβανε τη φράση «Σταματήστε τη γενοκτονία».
Ο αυστριακός ραδιοτηλεοπτικός φορέας ORF, που φιλοξενεί τον φετινό διαγωνισμ, είχε επιβεβαιώσει εκ των προτέρων ότι δεν θα προχωρούσε σε καμία λογοκρισία των αρνητικών αντιδράσεων από το πλήθος προς οποιονδήποτε συμμετέχοντα. ΄
Μετά το πέρας της βραδιάς, ο ORF εξέδωσε κοινή ανακοίνωση με τους διοργανωτές της Eurovision, την EBU, σχετικά με τις αποδοκιμασίες κατά τη διάρκεια της εμφάνισης του Noam Bettan.
Στην ανακοίνωση αναφέρθηκε ότι το μέλος του κοινού που ακούστηκε ιδιαίτερα δυνατά κατά την εισαγωγή στεκόταν κοντά σε ένα μικρόφωνο. «Το συγκεκριμένο άτομο απομακρύνθηκε αργότερα από την ασφάλεια επειδή συνέχισε να ενοχλεί το κοινό», ανέφεραν οι διοργανωτές, σύμφωνα με όσα μετέδωσε το BBC News.
Η ίδια δήλωση επιβεβαίωσε επίσης ότι τρία ακόμη άτομα απομακρύνθηκαν από την αρένα από την ασφάλεια λόγω ενοχλητικής συμπεριφοράς. Οι εντάσεις αυτές αντικατοπτρίζουν το βαρύ κλίμα που επικρατεί γύρω από τη φετινή διοργάνωση, η οποία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στον ψυχαγωγικό της χαρακτήρα και την πολιτική πραγματικότητα.
Η Διεθνής Αμνηστία απηύθυνε χθες έκκληση για την αναστολή της συμμετοχής του Ισραήλ από τον διαγωνισμό τραγουδιού. Η οργάνωση άσκησε δριμεία κριτική στην EBU επειδή δεν απέβαλε τη χώρα, όπως είχε πράξει με τη Ρωσία το 2022 λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης με την Ουκρανία.
«Η αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης (EBU) να αναστείλει τη συμμετοχή του Ισραήλ στη Eurovision, όπως έπραξε με τη Ρωσία, αποτελεί μια πράξη δειλίας», δήλωσε η Agnès Callamard. «Αποτελεί επίσης μια απεικόνιση κατάφωρων δύο μέτρων και δύο σταθμών σε ό,τι αφορά το Ισραήλ», πρόσθεσε η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας.
Συνεχίζοντας την κριτική της, η Agnès Callamard τόνισε ότι αντί να σταλεί ένα σαφές μήνυμα πως υπάρχει τίμημα για τα εγκλήματα θηριωδίας του Ισραήλ κατά του παλαιστινιακού λαού, η EBU έδωσε στη χώρα αυτή τη διεθνή σκηνή. «Το έπραξε ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, παράνομη κατοχή και απαρτχάιντ» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ίδια συμπλήρωσε ότι η EBU προδίδει τις αξίες του διαγωνισμού τραγουδιού της Eurovision. Στις αξίες αυτές περιλαμβάνονται, σύμφωνα με την οργάνωση, η ελευθερία από τη μισαλλοδοξία, τη ρητορική μίσους και τις διακρίσεις.
Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα απορρίψει τις κατηγορίες περί γενοκτονίας και αρνείται τη διάπραξη οποιωνδήποτε εγκλημάτων πολέμου. Η πλευρά του Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις του αποτελούν νόμιμες πράξεις αυτοάμυνας μετά την επίθεση της Χαμάς εναντίον Ισραηλινών πολιτών στο Nova Music Festival στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Σε εκείνη την επίθεση σκοτώθηκαν περισσότεροι από 1.100 άνθρωποι, ενώ 250 άτομα κρατήθηκαν ως όμηροι. Η θέση αυτή επαναλαμβάνεται σταθερά από την ισραηλινή κυβέρνηση ως απάντηση στις διεθνείς πιέσεις.
Η δήλωση της Διεθνούς Αμνηστίας έλαβε υποστήριξη και από την Ειδική Εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών, Francesca Albanese, μέσα από ανάρτησή της στις ιστορίες του λογαριασμού της στο Instagram. «Συμπαρατάσσομαι με τη Διεθνή Αμνηστία καταδικάζοντας τη Eurovision και καλώ όποιον έχει συνείδηση να μην την παρακολουθήσει», έγραψε η ίδια.
Πρόσθεσε επίσης ένα μεγάλο ευχαριστώ προς τις πέντε χώρες που αποσύρθηκαν από τον διαγωνισμό. Η πίεση για τον αποκλεισμό του Ισραήλ προήλθε επίσης από την πρωτοβουλία No Music For Genocide.
Η οργάνωση αυτή εξέδωσε μια ανοιχτή επιστολή την οποία υπέγραψαν περισσότεροι από 1.100 εργαζόμενοι στον χώρο του πολιτισμού και καλλιτέχνες. Η επιστολή καλούσε τους θαυμαστές να μποϊκοτάρουν τη φετινή Eurovision, εκτός εάν απαγορευτεί η συμμετοχή του Ισραήλ.
Η επιστολή κοινοποιήθηκε για πρώτη φορά στις 21 Απριλίου και περιλάμβανε υπογραφές από σημαντικά ονόματα της παγκόσμιας μουσικής σκηνής. Ανάμεσα στους υπογράφοντες ήταν οι Brian Eno, Massive Attack, Paloma Faith, Paul Weller, Kneecap, Hot Chip, Of Monsters and Men, IDLES, Primal Scream, Sigur Rós, Young Fathers, Mogwai, Black Country New Road, Erika de Casier, Nadine Shah, Dry Cleaning, Ólafur Arnalds, David Holmes, Nemahsis, Macklemore, Roger Waters, Peter Gabriel, Vacations, Smerz, καθώς και πολλοί πρώην φιναλίστ της Eurovision.
Συνολικά, δέκα χώρες κατάφεραν να προκριθούν στον τελικό κατά τη διάρκεια της χθεσινής βραδιάς. Αυτές είναι το Ισραήλ, το Βέλγιο, η Κροατία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Λιθουανία, η Μολδαβία, η Πολωνία, η Σερβία και η Σουηδία.
Αντιθέτως, εκείνες που δεν κατάφεραν να προκριθούν μετά τις εμφανίσεις τους και δεν θα συνεχίσουν στον τελικό ήταν η Εσθονία, η Γεωργία, το Μαυροβούνιο, η Πορτογαλία και ο Άγιος Μαρίνος, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τη Senhit στην επιστροφή της στη σκηνή της Eurovision με μια έκτακτη εμφάνιση από τον Boy George.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Boy George είχε δημοσιεύσει ένα βίντεο στο οποίο αγκάλιαζε τον διαγωνιζόμενο του Ισραήλ, Noam Bettan, κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων και των προβών. Του ευχήθηκε καλή τύχη ενόψει της διοργάνωσης, δείχνοντας τη στήριξή του.
Ο Boy George είχε εμπλακεί στη Eurovision και το 2024, αποτελώντας ένα από τα διάσημα πρόσωπα που υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή ζητώντας να παραμείνει το Ισραήλ στον διαγωνισμό εκείνη τη χρονιά. Άλλες εξέχουσες προσωπικότητες που είχαν υπογράψει τότε ήταν η Sharon Osbourne, ο Gene Simmons και ο Scooter Braun.
Στον τελικό της Eurovision 2026 θα συμμετάσχουν επίσης οι τέσσερις μεγαλύτεροι οικονομικοί συνεισφέροντες του διαγωνισμού, δηλαδή η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι προκρίνονται αυτόματα. Αύριο το βράδυ, Πέμπτη 14 Μαΐου, 15 ακόμη χώρες θα συμμετάσχουν στον Δεύτερο Ημιτελικό.
Από αυτές, δέκα θα πάρουν το εισιτήριο για τον τελικό του Σαββάτου 16 Μαΐου και θα βρεθούν στη διεκδίκηση του τροπαίου. Η φετινή διοργάνωση, παρά τη μουσική της φύση, φαίνεται πως θα μείνει στην ιστορία για την έντονη πολιτική της φόρτιση και τις αντιδράσεις που προκάλεσε σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η πρόκριση του Ισραήλ στον τελικό δεν καταλάγιασε τις φωνές διαμαρτυρίας, αλλά αντίθετα φαίνεται να ενίσχυσε τη δημόσια συζήτηση για τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την πολιτική ευθύνη. Το Σάββατο στη Βιέννη, η μουσική θα κληθεί να συνυπάρξει με ένα κλίμα που κάθε άλλο παρά εορταστικό θυμίζει για μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας.
