Την είδηση του θανάτου του Tommy Mars επιβεβαίωσε ο παλιός του συνεργάτη Arthur Barrow, αποχαιρετώντας τον μουσικό των πλήκτρων που κέρδισε τη θέση του δίπλα στον Frank Zappa χάρη σε έναν απρόσμενο αυτοσχεδιασμό κατά τη διάρκεια της πιο δύσκολης οντισιόν της ζωής του.
Ο Tommy Mars, κατά κόσμον Thomas Mariano, έφυγε από τη ζωή την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου σε ηλικία 75 ετών, χωρίς να έχει γίνει γνωστή η αιτία του θανάτου του. Τη δυσάρεστη είδηση μοιράστηκε μέσω Facebook ο μπασίστας Arthur Barrow, με τον οποίο είχαν συνυπάρξει στη μπάντα του Frank Zappa.
«Με λύπη ανακοινώνω ότι ο σπουδαίος Tommy Mars έφυγε από τη ζωή. Ήταν ένας εξαιρετικός μουσικός και καλός φίλος — αναπαύσου εν ειρήνη, Tommy», έγραψε στον αποχαιρετισμό του.
Γεννημένος στις 26 Οκτωβρίου 1951 στο Γουότερμπερι του Κονέκτικατ, ο Mars είχε εξομολογηθεί σε συνέντευξή του το 1990 ότι έπαιζε μουσική από τα 3 του χρόνια, προτού ξεκινήσει επίσημα μαθήματα πιάνου σε ηλικία 8 ετών.
Στα παιδικά του χρόνια συμμετείχε σε σχολικές ορχήστρες και στη χορωδία της τοπικής εκκλησίας, ενώ στο λύκειο έγινε μέλος του πρώτου του rock συγκροτήματος. Ακολούθησαν σπουδές μουσικής παιδαγωγικής στο Hartt School of Music στο Γουέστ Χάρτφορντ του Κονέκτικατ, απ’ όπου αποφοίτησε το 1972 έχοντας ως αρχικό στόχο να διδάξει μουσική.
Η τύχη, ωστόσο, είχε άλλα σχέδια. Στο πανεπιστήμιο γνώρισε τον Ed Mann —μετέπειτα περκασιονίστα του Frank Zappa— ο οποίος τον έπεισε να μπει στο συγκρότημά του για ένα καλοκαίρι. Η εμπειρία εκείνη γοήτευσε τον Mars, ο οποίος έβαλε στην άκρη τη διδασκαλία για να αφοσιωθεί στις ζωντανές εμφανίσεις.
Τα επόμενα χρόνια πέρασε από δεκάδες δουλειές, από διευθυντής χορωδίας και οργανίστας σε εκκλησίες μέχρι πιανίστας σε κλαμπ της Νέας Αγγλίας και σε ένα περιστρεφόμενο μπαρ στο Κόντιακ της Αλάσκας, όπου, όπως θυμόταν, μεθυσμένοι ψαράδες τον κλωτσούσαν στην πλάτη αν δεν έπαιζε σωστά τα παραδοσιακά τους τραγούδια.
Το 1977 αποφάσισε παρορμητικά να δοκιμάσει την τύχη του στην Καλιφόρνια, προσπαθώντας από τη Σάντα Μπάρμπαρα να χτίσει μια σόλο καριέρα. Εκεί χτύπησε το τηλέφωνο από τον παλιό του συμφοιτητή Ed Mann.
«Είχα καιρό να τον δω, ζούσε στη Νότια Καλιφόρνια και μου είπε ότι ο Frank Zappa έκανε ακροάσεις για ένα νέο συγκρότημα και με ρώτησε αν θα με ενδιέφερε η δουλειά», είχε αφηγηθεί ο Mars. «Το μόνο τραγούδι του Zappa που ήξερα ήταν το “King Kong”, επειδή το παίζαμε παλιά με τον Ed στους World Consort», παραδεχόταν.
Παρά την ελάχιστη εξοικείωσή του με τη δισκογραφία του Zappa —από την οποία γνώριζε ελάχιστα, όπως το «King Kong» και το «Peaches en Regalia»— ο Mars κατέβηκε στο Λος Άντζελες για να περάσει από μια ακρόαση που εξελίχθηκε σε εφιάλτη. «Ο Frank είχε πονόδοντο και ήμασταν μόνοι μας. Πήγα στο σπίτι του και όλα πήγαιναν χάλια, μου έδινε να παίξω παράξενα ρυθμικά μέτρα που είχα να δω από το κολέγιο και ένιωθα πως βρισκόμουν σε ένα πλοίο που βυθίζεται», περιέγραφε.
Έπειτα από μισή ώρα, ο Zappa τον ρώτησε αν μπορούσε τουλάχιστον να τραγουδήσει.
«Του είπα “Ξέρω περίπου χίλια τραγούδια, Frank, αλλά έχω ταραχτεί τόσο πολύ τώρα που δεν θυμάμαι ολόκληρο ούτε ένα — θα σε πείραζε αν απλώς τραγουδούσα και αυτοσχεδίαζα;” Εκείνος κοίταξε ψηλά στον ουρανό και είπε: “Αυτό είναι το πρώτο καλό πράγμα που έκανες σήμερα, προχωράμε”. Από εκείνη τη στιγμή ήμασταν μαζί, του άρεσε τόσο πολύ που φώναξε μέχρι και τη γυναίκα του να με ακούσει», θυμόταν ο Mars.
Η συνεργασία τους διήρκεσε από το 1977 έως το 1984, μια περίοδο κατά την οποία ο Mars έγινε αναντικατάστατο γρανάζι στη μηχανή του εκκεντρικού καλλιτέχνη. Έπαιξε σε εμβληματικά άλμπουμ όπως το «Sheik Yerbouti», η τριπλή rock όπερα «Joe’s Garage» και το «You Are What You Is», ενώ η δεξιοτεχνία του στα αναλογικά synthesizers απαθανατίστηκε και στην ταινία «Baby Snakes» του 1979.
«Περίμενε πάρα πολλά από όλους και ήταν πολύ κυκλοθυμικός, άλλαζε γνώμη διαρκώς. Ήταν πολύ δύσκολο να δουλεύεις μαζί του, αλλά ταυτόχρονα αποτελούσε τεράστια τιμή», είχε πει ο Mars για τον απαιτητικό χαρακτήρα του Zappa.
«Ήταν ίσως από τους πιο σκληρούς ανθρώπους με τους οποίους δούλεψα ποτέ, αλλά το λάτρευα. Σε έκανε να θέλεις να παίζεις, πραγματικά σε ωθούσε να παίζεις», τόνιζε.
Όταν έκλεισε το κεφάλαιο με τον Zappa, ο Mars συνεργάστηκε με τον κιθαρίστα Steve Vai —επίσης απόφοιτο της μπάντας του Zappa— συμβάλλοντας στο «Western Vacation» και στο EP «Alien Love Secrets», ενώ περιόδευσε και με τον μπασίστα Stuart Hamm.
Στη συνέχεια επέστρεψε στο αρχικό του όνειρο, τη διδασκαλία της μουσικής, χωρίς ωστόσο να απομακρυνθεί ποτέ από τις ζωντανές σκηνές. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 σχημάτισε το συγκρότημα Banned From Utopia μαζί με δέκα παλιούς συνεργάτες του Zappa, ενώ το 2007 παρουσίασε το jazz άλμπουμ «Strange News From Mars» σε συνεργασία με τον Νορβηγό κιθαρίστα Jon Larsen.
Από ένα περιστρεφόμενο μπαρ στην παγωμένη Αλάσκα μέχρι τα απαιτητικά στούντιο του Λος Άντζελες, ο Tommy Mars αντιμετώπισε κάθε παρτιτούρα σαν μια ανοιχτή πρόσκληση για παιχνίδι. Ο άνθρωπος που κάποτε φοβήθηκε ότι βουλιάζει σε μια ακρόαση στο σπίτι του Frank Zappa έμεινε τελικά στην ιστορία επειδή τόλμησε να αυτοσχεδιάσει όταν όλα έμοιαζαν χαμένα.
