Μια νέα έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας αποκαλύπτει πώς η κατανάλωση νοτιοκορεατικής pop κουλτούρας μετατρέπεται σε ζήτημα ζωής και θανάτου για τη νεολαία της Πιονγιάνγκ.
Στη Βόρεια Κορέα, η παρακολούθηση μιας τηλεοπτικής σειράς ή η ακρόαση ενός τραγουδιού από τη Σεούλ υπερβαίνει τα όρια της απλής ψυχαγωγίας και μετατρέπεται σε μία πράξη πολιτικής ανυπακοής με δυνητικά θανάσιμες συνέπειες. Νέες μαρτυρίες που ήρθαν στο φως μέσω της Διεθνούς Αμνηστίας περιγράφουν μία εφιαλτική πραγματικότητα, όπου μαθητές σχολικής ηλικίας οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα επειδή βρέθηκαν να παρακολουθούν παραγωγές του Netflix, όπως το «Squid Game», ή δημοφιλή νοτιοκορεατικά δράματα.
Η έκθεση βασίζεται σε 25 εις βάθος συνεντεύξεις με Βορειοκορεάτες, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται 11 άτομα που κατάφεραν να διαφύγουν από τη χώρα μεταξύ 2009 και 2020. Οι περισσότεροι από τους ερωτηθέντες ήταν ηλικίας 15 έως 25 ετών κατά τη στιγμή της διαφυγής τους, γεγονός που αναδεικνύει πώς το καθεστώς στοχεύει με ιδιαίτερη σφοδρότητα τη νέα γενιά.
Η κατανάλωση περιεχομένου όπως οι σειρές «Crash Landing on You», «Descendants of the Sun» και «Squid Game», ή η επαφή με την K-pop μουσική, οδηγεί σε εξουθενωτικές και ταπεινωτικές τιμωρίες. Στις πιο ακραίες περιπτώσεις, η κατάληξη είναι ο θάνατος.
Ωστόσο, η δικαιοσύνη στο κομμουνιστικό κράτος δεν είναι τυφλή, αλλά βαθιά ταξική. Οι δραπέτες αναφέρουν ότι όσοι στερούνται οικονομικών πόρων ή υψηλών γνωριμιών αντιμετωπίζουν τις σκληρότερες συνέπειες, ενώ οι εύπορες οικογένειες έχουν τη δυνατότητα να εξαγοράσουν την ελευθερία των παιδιών τους, προσφέροντας δωροδοκίες σε αξιωματούχους με αντάλλαγμα την επιείκεια.
Η Kim Eunju, σήμερα 40 ετών, μοιράστηκε μία ανατριχιαστική ανάμνηση από τα μαθητικά της χρόνια. «Όταν ήμασταν 16, 17 ετών, στο γυμνάσιο, μας πήγαιναν σε εκτελέσεις και μας ανάγκαζαν να τα βλέπουμε όλα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η ίδια εξήγησε τη λογική πίσω από αυτή τη βαρβαρότητα: «Άνθρωποι εκτελέστηκαν επειδή παρακολουθούσαν ή διένειμαν νοτιοκορεατικά μέσα ενημέρωσης. Πρόκειται για ιδεολογική εκπαίδευση: αν δεις κι εσύ, αυτό θα συμβεί και σε σένα».
Η δημόσια έκθεση στη βία χρησιμοποιείται ως ένα εργαλείο ψυχολογικής τρομοκρατίας, με στόχο να καταπνίξει κάθε ίχνος περιέργειας για τον έξω κόσμο πριν αυτό προλάβει να ριζώσει στις συνειδήσεις των νέων.
Μια άλλη αυτόπτης μάρτυρας, η Choi Suvin, περιέγραψε τη δημόσια εκτέλεση ενός ατόμου που κατηγορήθηκε για διανομή ξένων μέσων ενημέρωσης στην πόλη Σινούιτζου, περίπου το 2017 ή το 2018. «Οι αρχές είπαν σε όλους να πάνε, και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι από την πόλη Σινούιτζου συγκεντρώθηκαν για να παρακολουθήσουν», ανέφερε.
Η Suvin τόνισε ότι οι εκτελέσεις γίνονται για να γίνει πλύση εγκεφάλου και να «εκπαιδευτεί» ο πληθυσμός μέσω του φόβου. Παράλληλα, υπογράμμισε το οικονομικό τίμημα της επιβίωσης: «Άνθρωποι χωρίς χρήματα πουλούν τα σπίτια τους για να συγκεντρώσουν 5.000 ή 10.000 δολάρια, ώστε να πληρώσουν για να βγουν από τα στρατόπεδα αναμόρφωσης».
Η προσωπική ιστορία του Kim Joonsik, 28 ετών, επιβεβαιώνει το χάσμα που δημιουργεί η διαφθορά. Ο Joonsik πιάστηκε να παρακολουθεί νοτιοκορεατικά δράματα τρεις φορές πριν διαφύγει από τη χώρα το 2019. Παρόλα αυτά, απέφυγε την τιμωρία επειδή η οικογένειά του είχε τις κατάλληλες διασυνδέσεις.
Η τύχη των φίλων της αδελφής του ήταν εντελώς διαφορετική. «Συνήθως, όταν συλλαμβάνονται μαθητές λυκείου, αν η οικογένειά τους έχει χρήματα, δέχονται απλώς προειδοποιήσεις. Εγώ δεν έλαβα νομική τιμωρία επειδή είχαμε διασυνδέσεις», εξήγησε.
Τρεις φίλες των αδελφών του, όμως, καταδικάστηκαν σε πολυετή καταναγκαστικά έργα στα τέλη της δεκαετίας του 2010, καθώς οι οικογένειές τους αδυνατούσαν να καλύψουν το κόστος της δωροδοκίας.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά το 2020 με τη θέσπιση του Νόμου Κατά της Αντιδραστικής Σκέψης και Κουλτούρας. Η νομοθεσία αυτή έθεσε εκτός νόμου την κατανάλωση νοτιοκορεατικού περιεχομένου και προέβλεψε ποινές από 5 έως 15 έτη καταναγκαστικής εργασίας για όσους συλλαμβάνονται να κατέχουν ή να παρακολουθούν νοτιοκορεατική μουσική, ταινίες ή τηλεοπτικές σειρές.
Ο νόμος περιγράφει τα ξένα μέσα ενημέρωσης ως μία «σάπια ιδεολογία που παραλύει την επαναστατική αίσθηση του λαού». Η θανατική ποινή παραμένει η προβλεπόμενη τιμωρία για όσους κατηγορούνται για διανομή μεγάλων ποσοτήτων περιεχομένου ή για την οργάνωση ομαδικών προβολών.
Πέρυσι, ένας 22χρονος πολίτης εκτελέστηκε δημόσια επειδή άκουγε και μοιραζόταν μουσική K-pop και ταινίες, σύμφωνα με το Υπουργείο Ενοποίησης της Νότιας Κορέας. Η αυστηρότητα αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς η Πιονγιάνγκ αντιλαμβάνεται τη soft power της Σεούλ ως μία υπαρξιακή απειλή που μπορεί να διαβρώσει τα θεμέλια του καθεστώτος.
Μια έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, συνταχθείσα από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR), προειδοποίησε ότι οι νέοι νόμοι και οι πρακτικές ελέγχου οδηγούν σε αυξημένη επιτήρηση και απόλυτο περιορισμό των ελευθεριών των πολιτών.
Η Sarah Brooks, αναπληρώτρια περιφερειακή διευθύντρια της Διεθνούς Αμνηστίας, τοποθέτησε το ζήτημα στην πραγματική του διάσταση, επισημαίνοντας την τομή ανάμεσα στην καταπίεση και την οικονομική εκμετάλλευση.
«Αυτές οι μαρτυρίες δείχνουν πώς η Βόρεια Κορέα επιβάλλει δυστοπικούς νόμους που σημαίνουν ότι η παρακολούθηση μιας νοτιοκορεατικής τηλεοπτικής εκπομπής μπορεί να σου κοστίσει τη ζωή – εκτός αν έχεις την οικονομική δυνατότητα να πληρώσεις.
Πρόκειται για καταστολή συνδυασμένη με διαφθορά, η οποία πλήττει περισσότερο εκείνους που δεν διαθέτουν πλούτο ή διασυνδέσεις», δήλωσε η Brooks.
Η εικόνα που προκύπτει είναι εκείνη ενός κράτους που, στην προσπάθειά του να διατηρήσει την ιδεολογική του καθαρότητα, θυσιάζει τη νεολαία του, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα παράλληλο σύστημα όπου η επιβίωση έχει συγκεκριμένη χρηματική αξία.
