Διεθνείς αντιδράσεις για τη δεύτερη θέση του Ισραήλ στη Eurovision.
Ο φετινός Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision, που πραγματοποιήθηκε στη Βασιλεία της Ελβετίας, φαίνεται ότι δεν θα μείνει στην ιστορία μόνο για τη μουσική.
Η νίκη της Αυστρίας με τον JJ και το τραγούδι του «Wasted Love», που συγκέντρωσε συνολικά 436 πόντους, επισκιάστηκε από την έντονη διαμάχη που ξέσπασε μετά τη δεύτερη θέση του Ισραήλ.
Η συμμετοχή της χώρας με τη Yuval Raphael και το τραγούδι «New Day Will Rise» συγκέντρωσε 357 πόντους, εκ των οποίων οι 297 προήλθαν από το κοινό – την υψηλότερη βαθμολογία της βραδιάς – και οι υπόλοιποι 60 πόντοι από τις εθνικές επιτροπές.
Η Yuval Raphael κατάφερε να φτάσει στον τελικό παρά τις έντονες διαμαρτυρίες υπέρ της Παλαιστίνης που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των προβών.
Οι προβλέψεις πριν τον τελικό την ήθελαν να καταλαμβάνει την έκτη θέση της Eurovision 2025, με μόλις 3% πιθανότητες για νίκη. Ωστόσο, η τελική κατάταξη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς αρκετοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς και κυβερνήσεις εξέφρασαν αμφιβολίες για τη διαφάνεια της διαδικασίας ψηφοφορίας.
Ηνωμένο Βασίλειο, Βέλγιο, Ολλανδία και Ισπανία ήταν ανάμεσα στις χώρες των οποίων οι τηλεθεατές έδωσαν στο Ισραήλ τη μέγιστη βαθμολογία των 12 πόντων, ενώ Ιρλανδία και Φινλανδία έδωσαν 10 πόντους στη χώρα.
Το γεγονός αυτό προκάλεσε ερωτήματα, δεδομένης της συνεχιζόμενης σύγκρουσης του Ισραήλ με την Παλαιστίνη.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Pedro Sánchez μίλησε με σαφήνεια, ζητώντας τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τη Eurovision.
«Κανείς δεν αντέδρασε όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πριν από τρία χρόνια και [η Ρωσία] έπρεπε να αποχωρήσει από διεθνείς διαγωνισμούς και δεν μπορούσε να συμμετάσχει, όπως μόλις είδαμε, στη Eurovision», ανέφερε.
«Επομένως, ούτε το Ισραήλ θα έπρεπε, γιατί αυτό που δεν μπορούμε να επιτρέψουμε είναι τα δύο μέτρα και δύο σταθμά στον πολιτισμό», υπογράμμισε.
Οι εθνικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς της Ισπανίας και του Βελγίου υπέβαλαν επίσημα παράπονα στην Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), ζητώντας έρευνα για το σύστημα τηλεψηφοφορίας, το οποίο επιτρέπει στους θεατές να ψηφίζουν έως και 20 φορές μέσω τηλεφώνου, μηνύματος ή εφαρμογής.
Η Ιρλανδία προστέθηκε επίσης στη λίστα των χωρών που ζητούν έλεγχο της ψηφοφορίας. Η δημόσια ραδιοτηλεόραση της χώρας, RTÉ, επιβεβαίωσε ότι ζήτησε από την EBU και τον εταίρο της στη διαδικασία ψηφοφορία, Onces, «ανάλυση των αριθμών ψήφων».
Οι ολλανδικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς Avrotros και NPO εξέδωσαν επίσης κοινή δήλωση, στην οποία αναφέρουν ότι η Eurovision «επηρεάζεται όλο και περισσότερο από κοινωνικές και γεωπολιτικές εντάσεις».
Όπως σημείωσαν, η συμμετοχή του Ισραήλ «θέτει το ερώτημα αν η Eurovision εξακολουθεί να λειτουργεί πραγματικά ως ένας μη πολιτικός, ενωτικός και πολιτιστικός θεσμός».
Ο Martin Green, διευθυντής του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision, απάντησε στις αντιδράσεις δηλώνοντας: «Η EBU είναι μία ένωση δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων, όχι κυβερνήσεων.»
«Βρισκόμαστε σε συνεχή επικοινωνία με όλους τους συμμετέχοντες ραδιοτηλεοπτικούς φορείς της Eurovision, συμπεριλαμβανομένης της RTVE στην Ισπανία, και λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες τους», σημείωσε.
«Τώρα που ολοκληρώθηκε η Eurovision 2025, θα διεξάγουμε μία ευρεία συζήτηση με όλους τους συμμετέχοντες φορείς, ώστε να αποτιμήσουμε και να λάβουμε ανατροφοδότηση για όλες τις πτυχές της φετινής διοργάνωσης, στο πλαίσιο του σχεδιασμού για τον 70ό Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision του επόμενου έτους», πρόσθεσε.
Το RTÉ είχε ήδη ζητήσει τη διεξαγωγή συζήτησης για τη συμμετοχή του Ισραήλ, ενώ και το δίκτυο RTV SLO της Σλοβενίας κάλεσε σε αποκλεισμό της χώρας.
Η Υπουργός Εξωτερικών της Ισλανδίας χαρακτήρισε «παράξενο» το γεγονός ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να συμμετέχει στον διαγωνισμό.
Περισσότεροι από 70 πρώην διαγωνιζόμενοι της Eurovision υπέγραψαν επιπλέον ανοιχτή επιστολή ζητώντας τον αποκλεισμό του Ισραήλ και του εθνικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα του, KAN, από τον διαγωνισμό του 2025.
Οι υπογράφοντες υποστήριξαν ότι η συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό του 2024 οδήγησε στη «πιο πολιτικοποιημένη, χαοτική και δυσάρεστη» διοργάνωση στην ιστορία του θεσμού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και πέρυσι το Ισραήλ είχε καταλάβει την πέμπτη θέση, λαμβάνοντας τη δεύτερη υψηλότερη βαθμολογία από το κοινό.
Κατά τη διάρκεια της πρόβας της Yuval Raphael την περασμένη εβδομάδα, έξι άτομα κρατώντας «υπερμεγέθεις» παλαιστινιακές σημαίες διέκοψαν την εμφάνισή της.
Η ελβετική ραδιοτηλεόραση SRG SSR δήλωσε ότι οι διαδηλωτές απομακρύνθηκαν άμεσα από τον χώρο. Οι κανονισμοί του φετινού διαγωνισμού επέτρεπαν την παρουσία όλων των σημαιών, αλλά υπήρχε περιορισμός στο μέγεθός τους.
Σε άλλο περιστατικό, μέλος του συνεργείου της Eurovision δέχθηκε επίθεση με μπογιά όταν δύο άτομα επιχείρησαν να διαμαρτυρηθούν κατά τη διάρκεια της εμφάνισης του Ισραήλ στον τελικό του διαγωνισμού, που διεξήχθη στο St. Jakobshalle της Βασιλείας το Σάββατο 17 Μαΐου.
«Στο τέλος της εμφάνισης του Ισραήλ, ένας άνδρας και μία γυναίκα προσπάθησαν να περάσουν το φράγμα ασφαλείας και να ανέβουν στη σκηνή. Σταμάτησαν. Ένας από τους δύο πέταξε μπογιά και ένα μέλος του προσωπικού χτυπήθηκε», ανέφερε η SRG SSR.
«Το μέλος του προσωπικού είναι καλά και κανείς δεν τραυματίστηκε. Ο άνδρας και η γυναίκα απομακρύνθηκαν από τον χώρο και παραδόθηκαν στην αστυνομία», συνέχισε.
Η Yuval Raphael είναι επιζήσασα της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023 από ενόπλους της Χαμάς στο μουσικό φεστιβάλ Nova στο Ισραήλ, όπου σκοτώθηκαν 1.200 άνθρωποι. Η τραγουδίστρια αποκάλυψε ότι κρύφτηκε κάτω από πτώματα για οκτώ ώρες μέχρι να διασωθεί.
Η Eurovision, αντί να αποτελέσει μία γιορτή μουσικής και πολιτιστικής ενότητας, μετατράπηκε για ακόμα μία φορά σε πεδίο έντονων πολιτικών και κοινωνικών αντιπαραθέσεων.
Η δεύτερη θέση του Ισραήλ, σε μία χρονιά που σημαδεύτηκε από διαμαρτυρίες, αμφισβητήσεις και διχασμό, ανέδειξε τα όρια του διαγωνισμού ως «μη πολιτικού» θεσμού.
Οι φωνές που ζητούν διαφάνεια, λογοδοσία και επανεξέταση των κανόνων συμμετοχής πληθαίνουν, ενώ η EBU καλείται να διαχειριστεί μία κρίση αξιοπιστίας που απειλεί να αλλάξει ριζικά τον χαρακτήρα της διοργάνωσης.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η Eurovision μπορεί να παραμείνει ένας χώρος πολιτιστικής συνύπαρξης ή αν οι γεωπολιτικές εντάσεις θα συνεχίσουν να καθορίζουν τη σκηνή της.
