Η Björk καταγγέλλει τη σύλληψη της παιδικής φίλης της, ενώ καλεί τη διεθνή κοινότητα να αντιδράσει στο συνεχιζόμενο μακελειό στη Γάζα και να στηρίξει την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας που επιδιώκει να σπάσει τον αποκλεισμό.
Η Björk απηύθυνε δημόσια έκκληση για την «ασφαλή επιστροφή» της παιδικής της φίλης και μουσικού Magga Stína, μετά από ισχυρισμούς της οικογένειάς της ότι έχει απαχθεί από τις ισραηλινές δυνάμεις.
Η Ισλανδή καλλιτέχνιδα, γνωστή για τη βαθιά κοινωνική της ευαισθησία, συμμετέχει εδώ και καιρό στο κίνημα «No Music For Genocide» — μία εκστρατεία πολιτιστικού μποϊκοτάζ που καλεί τους καλλιτέχνες και τους δημιουργούς να αποσύρουν τη μουσική τους από τις ισραηλινές πλατφόρμες streaming, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τη γενοκτονία στη Γάζα.
Σε ανάρτησή της στο Facebook, η Björk έγραψε: «Η παιδική μου φίλη, η μουσικός magga stína, μόλις απήχθη από τον ισραηλινό στρατό. Έπλεε με ένα πλοίο, ακολουθώντας την Greta Thunberg, προσπαθώντας να σταματήσει τη γενοκτονία στη Γάζα».
«Πιστεύω ότι ο ακτιβισμός είναι τόσο ποικίλος όσο και οι άνθρωποι. Υποστηρίζω τη magga stína και την Greta στην προσπάθειά τους να ανοίξουν έναν διάδρομο προς τη Γάζα για τη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια. Είναι παράνομο να εμποδίζεται η άφιξη τροφίμων σε παιδιά που λιμοκτονούν», συνέχισε.
Η Björk υπενθύμισε πως η Ισλανδία ήταν από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν την Παλαιστίνη ως κράτος, το 2014, προσθέτοντας: «Ξέρουμε, μετά από 600 χρόνια αποικιοκρατίας, πώς είναι να σε καταπιέζουν. Ζητώ από τις ισλανδικές αρχές να τηρήσουν τη στάση που είχαν δείξει πριν από 11 χρόνια, να σταματήσουν όλες τις εμπορικές συναλλαγές με το Ισραήλ έως ότου σταματήσει η γενοκτονία στη Γάζα και να αγωνιστούν για την ασφαλή επιστροφή της magga stína».
Επίσης, μοιράστηκε επίσης την έκκληση της οικογένειας της Stína προς την κυβέρνηση της Ισλανδίας «να χρησιμοποιήσει όλη της τη δύναμη ώστε οι ισραηλινές αρχές να την απελευθερώσουν άμεσα, μαζί με τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος του [στολίσκου] Freedom Flotilla».
Η οικογένειά της δήλωσε πως είναι «βαθιά ανήσυχη για την εξέλιξη της υπόθεσης, ιδίως λόγω της μεταχείρισης που ενδέχεται να έχει υποστεί από τον ισραηλινό στρατό».
Η Magga Stína συμμετείχε στη θαλάσσια αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας με το πλοίο «The Conscience», ένα από τα εννέα σκάφη του λεγόμενου στολίσκου Global Sumud Flotilla, που είχε σκοπό να παραδώσει βασικά είδη επιβίωσης στη Γάζα, παραβιάζοντας ειρηνικά τον ισραηλινό αποκλεισμό.
Η αποστολή πραγματοποιήθηκε σε μία περίοδο που ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει προειδοποιήσει για συνθήκες λιμού στον πληθυσμό της Γάζας, με περισσότερα από δύο εκατομμύρια ανθρώπους να αντιμετωπίζουν ανθρωπιστική καταστροφή.
Η υπόθεση θυμίζει την πρόσφατη κράτηση της Greta Thunberg, όταν ισραηλινές δυνάμεις αναχαίτισαν τουλάχιστον 39 σκάφη και συνέλαβαν δεκάδες μέλη πληρωμάτων. Σύμφωνα με μαρτυρίες που επικαλείται ο Guardian, η Thunberg ανέφερε στους Σουηδούς αξιωματούχους ότι υπέστη «σκληρή μεταχείριση» μετά την απαγωγή της σε διεθνή ύδατα και την παράνομη κράτησή της σε ισραηλινή φυλακή.
Σε επιστολή που είδε η εφημερίδα, αξιωματούχος που την επισκέφθηκε στη φυλακή ανέφερε ότι η Thunberg κρατούνταν σε κελί γεμάτο κοριούς, με ελάχιστο φαγητό και νερό.
Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τους ισχυρισμούς περί κακομεταχείρισης ως «fake news», σύμφωνα με το BBC News, τονίζοντας ότι οι ακτιβιστές «απολάμβαναν όλα τα βασικά δικαιώματα» κατά την κράτησή τους. Μετά την απελευθέρωσή της, η Greta Thunberg απελάθηκε στην Ελλάδα, όπου έγινε δεκτή με χειροκροτήματα στο αεροδρόμιο της Αθήνας, υψώνοντας τη γροθιά της σε ένδειξη αντίστασης.
Η ισλανδική εφημερίδα Morgunblaðið μετέδωσε ότι η κυβέρνηση της χώρας βρίσκεται υπό πίεση να μεσολαβήσει για την απελευθέρωση της Magga Stína. Η υπόθεση έχει προκαλέσει κύμα αλληλεγγύης εντός και εκτός Ισλανδίας, με καλλιτέχνες και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να ζητούν διεθνή παρέμβαση.
Η Björk, σε επόμενη ανάρτησή της στο Instagram, επανέλαβε τη θέση της: «Η Ισλανδία υπήρξε πάντα πρωτοπόρα στην αναγνώριση μικρών εθνών. Αν και είμαστε λίγοι, η φωνή μας μετράει. Μπορούμε να συνεχίσουμε να δίνουμε το παράδειγμα του θάρρους να αντιστεκόμαστε στην καταπίεση και να εκπροσωπούμε την ειρήνη». Και πρόσθεσε: «Ζητώ από όλες τις χώρες του κόσμου να επιστρέψουν κάθε όμηρο στο σπίτι του».
Η τραγουδοποιός, η οποία τον Σεπτέμβριο ανακοίνωσε πως θα μπλοκάρει τη μουσική της από τις ισραηλινές πλατφόρμες streaming στο πλαίσιο του κινήματος «No Music for Genocide», έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί τον πολιτισμό εργαλείο ευθύνης και δράσης. Η στάση της Björk συνδέει την καλλιτεχνική ελευθερία με την πολιτική συνείδηση, σε μία εποχή που τα όρια μεταξύ των δύο γίνονται ολοένα και πιο ασαφή.
Η υπόθεση της Magga Stína έχει αναδείξει τη δύναμη της διεθνούς αλληλεγγύης και τη σημασία της πολιτιστικής φωνής στην εποχή της παγκοσμιοποιημένης κρίσης. Για την Björk, η τέχνη δεν είναι απλώς μέσο έκφρασης, αλλά ένας τρόπος να θυμίζει ότι η δικαιοσύνη, η αξιοπρέπεια και η ειρήνη παραμένουν αδιαπραγμάτευτες αξίες — ακόμα και εν μέσω σιωπής.
