Η απόφαση του δικαστηρίου της Καλιφόρνια για την αγωγή του MF DOOM αποδεικνύει πόσο δύσβατος είναι ο δρόμος για τους καλλιτέχνες που προσπαθούν να προστατεύσουν την πνευματική τους ιδιοκτησία από τους γίγαντες του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Η μάχη για την προστασία της κληρονομιάς του MF DOOM, του ανθρώπου που φόρεσε τη σιδερένια μάσκα και άλλαξε για πάντα το πρόσωπο του underground hip-hop, μόλις έγινε λίγο πιο δύσκολη.
Οι κληρονόμοι του εμβληματικού ράπερ απέτυχαν στην πρώτη τους προσπάθεια να καταστήσουν το Temu υπεύθυνο για την πώληση προϊόντων απομίμησης που φέρουν το όνομα και τη χαρακτηριστική εικόνα του καλλιτέχνη.
Σε μία απόφαση που εκδόθηκε την Τρίτη 9 Δεκεμβρίου από ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια, έγινε δεκτή η πρόταση του κινεζικού κολοσσού του ηλεκτρονικού εμπορίου για απόρριψη της αγωγής, την οποία είχαν καταθέσει νωρίτερα φέτος οι διαχειριστές της περιουσίας του MF DOOM.
Ο Βρετανικής καταγωγής ράπερ, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2020, είχε μετατραπεί μετά θάνατον σε «εμπόρευμα» στις σελίδες της πλατφόρμας, με τους κληρονόμους του να κατηγορούν το Temu για την πώληση δεκάδων t-shirts, καπέλων και αφισών που έφεραν παράνομα την υπογραφή και τη μάσκα του.
Ο δικαστής Stanley Blumenfeld Jr., στο σκεπτικό της απόφασής του, επεσήμανε ότι η αγωγή είναι νομικά ελλιπής. Ο λόγος; Το Temu δεν θεωρείται ο κατασκευαστής αυτών των εμπορευμάτων, αλλά λειτουργεί ως μία αγορά (marketplace) όπου ανεξάρτητοι Κινέζοι έμποροι μπορούν να πωλούν τα δικά τους προϊόντα χαμηλού κόστους σε Αμερικανούς καταναλωτές.
«Ο ενάγων δεν επικαλείται γεγονότα που να υποστηρίζουν το συμπέρασμα περί κοινής ιδιοκτησίας ή ελέγχου επί των παραβατικών προϊόντων ή που να υποδηλώνουν ότι ο ρόλος του Temu είναι κάτι άλλο πέρα από αυτόν του διαμεσολαβητή συναλλαγών και του εκτελεστή παραγγελιών», έγραψε χαρακτηριστικά ο δικαστής.
Παρόλα αυτά, η πόρτα δεν έκλεισε οριστικά για τους κληρονόμους του MF DOOM. Ο δικαστής Blumenfeld επέτρεψε στην πλευρά του καλλιτέχνη να επανέλθει με τροποποιημένη αγωγή, υπό την προϋπόθεση ότι «υπάρχει καλόπιστη πραγματική και νομική βάση για να το πράξει».
Η διορία για την κατάθεση της αναθεωρημένης αγωγής ορίστηκε για τις 19 Δεκεμβρίου. Μέχρι στιγμής, εκπρόσωποι τόσο του Temu όσο και των κληρονόμων του ράπερ δεν έχουν προβεί σε κάποιο σχόλιο σχετικά με την απόφαση.
Η υπόθεση του MF DOOM δεν είναι μεμονωμένη. Η μουσική βιομηχανία στρέφεται όλο και συχνότερα στη δικαιοσύνη για να πατάξει την παραποίηση προϊόντων, καθώς οι πωλήσεις «μαϊμού» merchandising έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια.
Καλλιτέχνες όπως ο Harry Styles έχουν καταθέσει αγωγές εναντίον διαδικτυακών πωλητών που διακινούν παράνομα προϊόντα, ενώ το περασμένο καλοκαίρι, οι επίσημοι συνεργάτες merchandising του Benson Boone και της Tate McRae προσέφυγαν στα δικαστήρια για να σταματήσουν τους πλανόδιους πωλητές που πουλούσαν t-shirts έξω από τους χώρους των συναυλιών τους.
Στην αγωγή που κατατέθηκε τον Αύγουστο, η πλευρά του MF DOOM δοκίμασε μία νέα τακτική: αντί να κυνηγήσει τους μεμονωμένους πωλητές –κάτι που συχνά μοιάζει με το να ψάχνεις ψύλλο στα άχυρα– στόχευσε την ίδια την πλατφόρμα φιλοξενίας, το Temu. Μάλιστα, έναν μήνα αργότερα, οι ίδιοι δικηγόροι κατέθεσαν παρόμοια αγωγή κατά του Temu εκ μέρους του συγκροτήματος Twenty One Pilots.
Η απόφαση της Τρίτης αποτελεί ένδειξη ότι οι καλλιτέχνες έχουν μπροστά τους έναν ανηφορικό δρόμο στην προσπάθειά τους να καταστήσουν υπεύθυνες τις πλατφόρμες φιλοξενίας, όπως το Temu, για τις δραστηριότητες παραποίησης των ανεξάρτητων χρηστών τους.
Στο δίκαιο των εμπορικών σημάτων, ο πήχης για να αποδειχθεί η θεωρία της «αντιπροσωπευτικής ή συνυπεύθυνης παραβίασης» είναι ιδιαίτερα υψηλός. Το εάν οι κληρονόμοι του MF DOOM και το συγκρότημα των Twenty One Pilots θα καταφέρουν να υπερπηδήσουν αυτό το νομικό εμπόδιο, μένει να φανεί.
Η υπόθεση αυτή ακουμπά στον πυρήνα του πώς προστατεύεται η καλλιτεχνική δημιουργία στην εποχή του ανεξέλεγκτου παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου.
Για τους θαυμαστές του MF DOOM, η μάσκα του ήταν σύμβολο ανωνυμίας και καλλιτεχνικής ακεραιότητας. Το να βλέπουν αυτό το σύμβολο να ευτελίζεται σε φθηνές απομιμήσεις χωρίς καμία συνέπεια για τους μεσάζοντες, είναι μία πικρή υπενθύμιση πως στο ψηφιακό παζάρι, η κληρονομιά ενός καλλιτέχνη είναι συχνά απροστάτευτη απέναντι στο κέρδος.
