Η ιστορική και επιβλητική εμφάνιση των Queens of the Stone Age μέσα στο μεγαλύτερο οστεοφυλάκιο του κόσμου είναι πλέον διαθέσιμη δωρεάν στο YouTube, συνοδευόμενη από ένα αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ για τις σωματικές και συναισθηματικές δοκιμασίες που πέρασε ο Joshua Homme προκειμένου να υλοποιήσει ένα όνειρο δύο δεκαετιών.
Υπάρχουν ορισμένες στιγμές στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής όπου η τοποθεσία παύει να είναι ένα απλό σκηνικό και μετατρέπεται σε ενεργό μέλος της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με τη συναυλιακή ταινία «Queens of the Stone Age: Alive in the Catacombs», το οποίο από σήμερα προσφέρεται δωρεάν στο κοινό μέσω του YouTube. Οι Queens of the Stone Age, ένα συγκρότημα που έχει ταυτιστεί με τον στιβαρό ήχο της ερήμου και την αδιαπραγμάτευτη αυθεντικότητα, προσκαλούν τους θαυμαστές τους σε ένα ταξίδι στα έγκατα του Παρισιού, εκεί όπου η ζωή συναντά τη σιωπή των αιώνων.
Οι Κατακόμβες του Παρισιού αποτελούν ένα δίκτυο στοών που εκτείνεται σε περισσότερα από 320 χιλιόμετρα κάτω από την Πόλη του Φωτός. Πρόκειται για ένα τεράστιο οστεοφυλάκιο που φιλοξενεί τα λείψανα εκατομμυρίων ανθρώπων, τα οποία μεταφέρθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Οι τοίχοι, χτισμένοι από κρανία και οστά, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που προκαλεί δέος και περισυλλογή. Για τον Joshua Homme, τον εμβληματικό frontman του συγκροτήματος, αυτός ο χώρος ήταν ένας ανεκπλήρωτος στόχος από την πρώτη φορά που τον επισκέφθηκε, πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια.
Η πραγματοποίηση μιας τέτοιας συναυλίας δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. Οι αρχές της γαλλικής πρωτεύουσας δεν είχαν παραχωρήσει ποτέ ξανά άδεια σε κανέναν καλλιτέχνη να παίξει μέσα σε αυτές τις ιερές σήραγγες. Ωστόσο, οι Queens of the Stone Age, ως νομοταγείς πολίτες, επέλεξαν να περιμένουν μέχρι το όραμά τους να εγκριθεί επίσημα. Όταν τελικά οι πύλες άνοιξαν τον Ιούλιο του 2024, το αποτέλεσμα ήταν κάτι παραπάνω από μια απλή μαγνητοσκόπηση. Ήταν μια τελετουργία. Αναφερόμενος στην εμπειρία και στο ιδιαίτερο περιβάλλον, ο Joshua Homme δήλωσε χαρακτηριστικά: «το μεγαλύτερο κοινό για το οποίο έχουμε παίξει ποτέ».
Το φιλμ καταγράφει το συγκρότημα σε μια πλευρά που δεν έχουμε ξαναδεί. Με ένα προσεκτικά επιλεγμένο setlist που διατρέχει όλη την πορεία τους, κάθε τραγούδι ανασκευάστηκε επικά, με πλήρη σεβασμό στον ιερό και απόκοσμο χαρακτήρα των Κατακομβών. Η σκηνοθεσία του Andreas Neumann αναδεικνύει την οπτική ένταση των σκιών και των οστών, δημιουργώντας μια αίσθηση ότι η μουσική αντηχεί όχι μόνο στα αυτιά των ζωντανών, αλλά και στη μνήμη των νεκρών.
Μαζί με τη συναυλία, κυκλοφόρησε δωρεάν και το συνοδευτικό ντοκιμαντέρ «Alive in Paris and Before», επίσης σε σκηνοθεσία του Andreas Neumann. Αυτή η διεισδυτική ματιά στα παρασκήνια αποκαλύπτει τις συναισθηματικές και σωματικές δοκιμασίες που κλήθηκαν να ξεπεράσουν οι Queens of the Stone Age για να φέρουν εις πέρας το «Alive in the Catacombs». Είναι μια ταινία που καταγράφει την ευθραυστότητα πίσω από τη δύναμη της η rock μουσικής, δείχνοντας την αφοσίωση που απαιτείται για την υλοποίηση ενός τόσο παράτολμου εγχειρήματος.
Πριν από τη δωρεάν διάθεσή τους, και οι δύο κινηματογραφικές εμπειρίες ήταν προσβάσιμες μόνο μέσω αγοράς από την επίσημη ιστοσελίδα του συγκροτήματος ή μέσω της πλατφόρμας streaming του Criterion Channel. Είχαν προηγηθεί και προβολές σε κινηματογραφικές αίθουσες σε περισσότερες από είκοσι χώρες παγκοσμίως, επιβεβαιώνοντας το παγκόσμιο ενδιαφέρον για αυτό το καλλιτεχνικό γεγονός. Για όσους επιθυμούν να έχουν ένα ψηφιακό αντίτυπο στη μόνιμη συλλογή τους, η δυνατότητα αγοράς παραμένει ενεργή, ενώ το ηχητικό μέρος είναι διαθέσιμο σε όλες τις πλατφόρμες streaming.
Αυτή η προσήλωση στην ατμόσφαιρα και τη λεπτομέρεια μεταφέρθηκε και στις ζωντανές τους εμφανίσεις το περασμένο φθινόπωρο. Η περιοδεία «The Catacombs Tour» ολοκληρώθηκε στα τέλη του προηγούμενου μήνα, αφήνοντας άναυδο το κοινό σε ιστορικά θέατρα των ΗΠΑ, του Καναδά και της Ευρώπης. Οι παραστάσεις αυτές περιλάμβαναν εντελώς νέες μουσικές ενορχηστρώσεις, σχεδιασμένες σχολαστικά για να ταιριάζουν με το πνεύμα των Κατακομβών.
Οι κριτικοί αποθέωσαν αυτή τη νέα καλλιτεχνική κατεύθυνση. Η εφημερίδα London Standard, καλύπτοντας την εμφάνισή τους στο Royal Albert Hall, έγραψε: «Είναι ένα εκπληκτικό σόου από ένα κορυφαίο συγκρότημα που έχει αποδείξει την αξία του στην κορυφή του rock κανόνα ξανά και ξανά. Αλλά ως ικανοί, θεατρικοί showmen; Αυτή μπορεί να είναι η καλύτερη στιγμή τους. Ο Θεός να σώζει αυτές τις πιο ευγενικές Queens. *****». Παράλληλα, το περιοδικό NME χαρακτήρισε τη συναυλία ως ένα «σετ ζωής».
Η παρουσία του συγκροτήματος δεν περιορίστηκε μόνο στις μεγάλες σκηνές. Κατά τη διάρκεια της στάσης τους στο Austin, οι Queens of the Stone Age εμφανίστηκαν στην εκπομπή Austin City Limits για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία. Η εμφάνισή τους εκεί ήταν διαφορετική από οτιδήποτε άλλο έχει δει η εκπομπή στην πεντηκονταετή ιστορία της. Παρουσίασαν ένα επικό μάθημα μουσικής και ατμόσφαιρας σε τρεις πράξεις, διάρκειας μιας ώρας, συνοδευόμενοι από μια ορχήστρα εννέα ατόμων. Αυτή η ιδιαίτερη στιγμή θα μεταδοθεί στις 31 Ιανουαρίου από το δίκτυο PBS, ενώ θα είναι διαθέσιμη και για streaming.
Επιπλέον, το συγκρότημα μετέφερε αυτή την καθηλωτική εμπειρία και στη μικρή οθόνη, κάνοντας μια ειδική εμφάνιση στο The Tonight Show Starring Jimmy Fallon, όπου ερμήνευσαν τα τραγούδια «Running Joke / Paper Machete», δίνοντας μια γεύση από την ωμή ενέργεια και τον εκλεπτυσμένο ήχο που τους χαρακτηρίζει αυτή την περίοδο.
Οι Queens of the Stone Age κατάφεραν κάτι σπάνιο: να μετατρέψουν έναν χώρο θανάτου σε μια γιορτή της τέχνης και της ανθρώπινης ανθεκτικότητας. Το «Alive in the Catacombs» δεν είναι απλώς ένα video clip μεγάλης διάρκειας ή ένα τυπικό live recording. Είναι η απόδειξη ότι η rock, όταν αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και όραμα, μπορεί να διεισδύσει στα πιο σκοτεινά σημεία της ανθρώπινης ιστορίας και να ανασύρει από εκεί κάτι φωτεινό και αιώνιο. Είναι ένας φόρος τιμής στο παρελθόν, δοσμένος μέσα από το πρίσμα ενός συγκροτήματος που αρνείται να μείνει στάσιμο.
