Ένα παράδοξο κειμήλιο από την Ινδονησία, η σύγκρουση με τις δισκογραφικές και η ασυμβίβαστη ηθική του Steve Albini έρχονται στο φως μέσα από μία σπάνια δημοπρασία.
Η κληρονομιά του Steve Albini, του ανθρώπου που επαναπροσδιόρισε τον ήχο της εναλλακτικής rock σκηνής, συνεχίζει να αποκαλύπτει πτυχές μιας ακλόνητης καλλιτεχνικής ηθικής. Ένας χρυσός δίσκος για το «In Utero» των Nirvana, το εμβληματικό τελευταίο άλμπουμ του συγκροτήματος από το 1993, βγαίνει προς πώληση, κουβαλώντας μαζί του μία ιστορία που συνοψίζει την αντιδραστική φύση του εκλιπόντος παραγωγού.
Το αντικείμενο αυτό, το οποίο παρέμενε στα αρχεία του Steve Albini για δεκαετίες, διατίθεται μέσω του «Steve Albini’s Closet», μιας πρωτοβουλίας που ξεκίνησε μετά τον θάνατό του. Η δημοπρασία, που πραγματοποιείται με τη μέθοδο των κλειστών προσφορών, έχει τιμή εκκίνησης τα 5.000 δολάρια και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέσουν τις προτάσεις τους έως τις 3 Μαΐου.
Η ιστορία πίσω από το συγκεκριμένο βραβείο είναι όσο ιδιόρρυθμη ήταν και ο ίδιος ο Steve Albini. Όταν η RIAA του απέστειλε τον επίσημο χρυσό δίσκο για τις πωλήσεις του «In Utero» στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκείνος επέλεξε να τον επιστρέψει άμεσα στο management του συγκροτήματος.
Η κίνηση αυτή δεν ήταν τυχαία, καθώς αποτελούσε μέρος της ιδεολογικής του στάσης ενάντια στις μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες και στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η βιομηχανία. Όπως αναφέρει η περιγραφή της δημοπρασίας, «αργότερα, ίσως μετά από παρότρυνση τρίτων, ζήτησε να του επιστραφεί το βραβείο, όμως αυτό δεν ήταν πλέον διαθέσιμο και η τύχη του παραμένει άγνωστη».
Αντ’ αυτού, και προφανώς ως μία μορφή ειρωνικής απάντησης από την πλευρά της εταιρείας, του εστάλη αυτός ο χρυσός δίσκος από την Ινδονησία. Αυτό ήταν και το μοναδικό ενθύμιο από τις πολυπλατινένιες πωλήσεις του άλμπουμ που κράτησε στο αρχείο του.
Ο Kurt Cobain, δηλωμένος θαυμαστής των Pixies, επιθυμούσε διακαώς να συνεργαστεί με τον Steve Albini, παρά την αμφιλεγόμενη φήμη που τον ακολουθούσε εκείνη την εποχή λόγω των προκλητικών κειμένων του και των προηγούμενων συγκροτημάτων του. Ο Kurt Cobain λάτρευε τον ήχο που είχε πετύχει ο Steve Albini στο «Surfer Rosa» και σε άλλες κυκλοφορίες των τελών της δεκαετίας του ’80.
«Αν αποδειχθεί μαλάκας, τουλάχιστον θα τον χρησιμοποιήσω για τις ικανότητές του στην ηχογράφηση», είχε δηλώσει ο Kurt Cobain στον Michael Azerrad για το βιβλίο «Come as You Are», ενώ πρόσθεσε πως «σίγουρα διέρρευσαν κάποια σεξιστικά πράγματα από εκείνον, αλλά αυτό οφείλεται στη σκηνή στην οποία κινείται».
Όταν ο Kurt Cobain τον προσέγγισε το φθινόπωρο του 1992, με το «Nevermind» να έχει ήδη σαρώσει τα πάντα παγκοσμίως, ο Steve Albini εμφανίστηκε επιφυλακτικός. Σε ένα τετρασέλιδο φαξ που έστειλε στο συγκρότημα τον Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς, επαίνεσε την πρόθεσή τους να «βγάλουν έναν δίσκο μέσα σε λίγες μέρες, με υψηλή ποιότητα αλλά ελάχιστη παραγωγή και χωρίς παρεμβάσεις από τα κεφάλια του γραφείου».
Ο Steve Albini ήταν ξεκάθαρος για τον ρόλο του, αναφέροντας: «Πιστεύω ότι η καταβολή ποσοστών σε έναν παραγωγό ή μηχανικό ήχου είναι ηθικά αδικαιολόγητη. Θα ήθελα να πληρωθώ σαν υδραυλικός: κάνω τη δουλειά και με πληρώνετε όσο αξίζει».
Σημείωσε μάλιστα πως δεν θα μπορούσε να κοιμηθεί το βράδυ αν δεχόταν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια από το συγκρότημα. Τελικά, η αμοιβή του ανήλθε στο ποσό των 100.000 δολαρίων, αρνούμενος οποιαδήποτε περαιτέρω κέρδη από τις πωλήσεις.
Οι ηχογραφήσεις του «In Utero» ολοκληρώθηκαν μέσα σε δύο εβδομάδες στο στούντιο Pachyderm στη Μινεσότα, τον Φεβρουάριο του 1993. Οι ρυθμοί ήταν καταιγιστικοί, με τον Kurt Cobain να ολοκληρώνει όλα τα φωνητικά σε μόλις επτά ώρες και τον Dave Grohl να τελειώνει τα ντραμς σε τρεις ημέρες.
«Ήταν ένας από τους ήρωές μας, ήμουν τρομοκρατημένος», παραδέχθηκε ο Dave Grohl το 2013. Ο Krist Novoselic πρόσθεσε πως ένιωθαν την ανάγκη να αποδείξουν την αξία τους στον Steve Albini, κάτι που πέτυχαν ηχογραφώντας το «Serve the Servants» με την πρώτη προσπάθεια.
Παρά τη δημιουργική ένταση, το κλίμα στο στούντιο είχε και στιγμές αποφόρτισης. Ο Steve Albini και ο Dave Grohl συχνά έβαζαν φωτιά στο οινόπνευμα που χρησιμοποιούσαν για τον καθαρισμό των μηχανημάτων, ενώ έκαναν φάρσες σε γνωστούς τους.
Σε μία περίπτωση, ο Steve Albini κάλεσε τον Evan Dando των Lemonheads προσποιούμενος τον βοηθό της Madonna, αφήνοντάς τον στην αναμονή για 45 λεπτά. Άλλη φορά, μετά από παράκληση του Kurt Cobain, κάλεσε τον Gene Simmons προσποιούμενος τον ίδιο τον τραγουδιστή των Nirvana, μία στιγμή που ο Dave Grohl περιέγραψε ως ξεκαρδιστική.
Η αρμονία όμως διακόπηκε όταν οι εκπρόσωποι της δισκογραφικής εταιρείας έκριναν ότι ο ήχος του άλμπουμ ήταν υπερβολικά τραχύς για την αγορά. Σύμφωνα με τον Steve Albini, η εταιρεία προσπάθησε να τον χρησιμοποιήσει ως αποδιοπομπαίο τράγο για έναν δίσκο που θεωρούσαν ότι θα αποτύχει εμπορικά.
«Οι φήμες για προβλήματα προήλθαν από τη δισκογραφική εταιρεία. Προσπαθούσαν να υπονομεύσουν την αυτοπεποίθηση του συγκροτήματος», είχε δηλώσει τότε, ενώ χρόνια αργότερα συμπλήρωσε πως «εξαπέλυσαν μία εκστρατεία δημοσιότητας για να ντροπιάσουν το συγκρότημα ώστε να ηχογραφήσει ξανά τον δίσκο· ήταν αρκετά ανατριχιαστικό και περίεργο».
Τελικά, ο Kurt Cobain ανέλαβε την ευθύνη για τη δυσαρέσκεια σε συνέντευξή του στο Rolling Stone, υποστηρίζοντας πως δεν ήταν ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα. «Δεν είχαμε ιδέα γιατί δεν νιώθαμε την ίδια ενέργεια που είχαμε από το Nevermind. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα φωνητικά δεν ήταν αρκετά δυνατά και το μπάσο ήταν εντελώς αδιόρατο», ανέφερε.
Το συγκρότημα προσέλαβε τον Scott Litt, παραγωγό των R.E.M., για να κάνει νέο mix σε τρία τραγούδια: τα «All Apologies», «Heart-Shaped Box» και «Pennyroyal Tea». Η απόφαση αυτή άφησε μία πικρία στον Steve Albini, ο οποίος αισθανόταν ότι η δουλειά του κρίθηκε άδικα από ανθρώπους που δεν ήταν παρόντες στη δημιουργική διαδικασία.
«Ένιωθα ότι έκανα καλή δουλειά τότε και όλοι οι άνθρωποι που δεν ήταν στο δωμάτιο αποφάσισαν να κρίνουν το αποτέλεσμα εκ των υστέρων», δήλωσε ο Steve Albini το 2013, χαρακτηρίζοντας τις αντιδράσεις εκείνης της εποχής ως «ανίδεες γκρίνιες».
Την ίδια χρονιά, στην επετειακή επανέκδοση του άλμπουμ, ο Steve Albini είχε τελικά την ευκαιρία να παρουσιάσει το «In Utero» ακριβώς όπως το είχε οραματιστεί εξαρχής, κλείνοντας έναν κύκλο που ξεκίνησε με μία επιστολή και κατέληξε σε έναν χρυσό δίσκο από την άλλη άκρη του κόσμου.
