Με μια αγωγή ύψους 41 εκατομμυρίων δολαρίων για 274 τραγούδια, οι διαχειριστές των δικαιωμάτων του Elvis Presley ανοίγουν ένα νέο, ιστορικό μέτωπο απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η φωνή που σημάδεψε την ιστορία της rock μουσικής βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς δικαστικής διαμάχης για το μέλλον της ψηφιακής τεχνολογίας. Οι διαχειριστές της περιουσίας του Elvis Presley κατέθεσαν αγωγή εναντίον της εταιρείας Anthropic, κατηγορώντας τον τεχνολογικό κολοσσό ότι χρησιμοποίησε εκατοντάδες τραγούδια του χωρίς καμία άδεια. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η εταιρεία εκπαίδευσε το μοντέλο Claude πάνω σε 274 κομμάτια του θρυλικού καλλιτέχνη.
Η αγωγή, που αποκαλύφθηκε από το Billboard, απαιτεί αποζημίωση 150.000 δολαρίων για κάθε παραβίαση, εκτοξεύοντας το συνολικό ποσό στα 41 εκατομμύρια δολάρια. Στο στόχαστρο βρίσκονται μερικές από τις πιο αναγνωρίσιμες ηχογραφήσεις όλων των εποχών, όπως τα «Can’t Help Falling in Love», «Don’t Be Cruel» και «All Shook Up». Η λίστα περιλαμβάνει επίσης κλασικά τραγούδια όπως τα «Return to Sender», «(You’re The) Devil in Disguise», αλλά και το «A Little Less Conversation», το οποίο είχε γνωρίσει νέα επιτυχία χάρη σε ένα remix στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Επικεφαλής της δικαστικής επίθεσης είναι ο γνωστός δικηγόρος Richard Busch, ο οποίος διατύπωσε με εξαιρετικά σκληρή γλώσσα τις θέσεις των εναγόντων. «Οι ενάγοντες κινούνται νομικά για να επιβάλουν αυτά τα αποκλειστικά δικαιώματα απέναντι σε έναν κατηγορούμενο που έχτισε ολόκληρο το επιχειρηματικό του μοντέλο πάνω στην παραβίαση πνευματικής ιδιοκτησίας σε μια κλίμακα που δεν έχουμε ξαναδεί», σημείωσε στα επίσημα δικογραφικά έγγραφα.
Ο Busch θέλησε να υπογραμμίσει τη συναισθηματική και πολιτιστική αξία που κουβαλούν αυτές οι ηχογραφήσεις για την οικογένεια και τους κληρονόμους. «Οι ενάγοντες προστατεύουν με απόλυτη αφοσίωση αυτά τα εμβληματικά τραγούδια», συμπλήρωσε ο ίδιος, δίνοντας το στίγμα της αναμέτρησης. Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τα διαφυγόντα κέρδη, αλλά και τη διατήρηση μιας κληρονομιάς απέναντι στην ανεξέλεγκτη ψηφιακή αναπαραγωγή.
Την αγωγή συνυπογράφει ένα τμήμα της Authentic Brands Group, της εταιρείας που διαχειρίζεται τα εμπορικά σήματα, τη δισκογραφία, καθώς και τα δικαιώματα ονόματος και εικόνας του καλλιτέχνη. Μαζί με άλλες οντότητες που κατέχουν μερίδια στην πνευματική ιδιοκτησία του Presley, υποστηρίζουν ότι η τεχνολογική εταιρεία παρήγαγε παράγωγα έργα χωρίς καμία άδεια. Για τους ίδιους, πρόκειται για μερικά από τα πιο ρηξικέλευθα και επιδραστικά τραγούδια στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Στο κείμενο της αγωγής περιγράφεται με ανατριχιαστική ακρίβεια ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα Claude. Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι το λογισμικό παρήγαγε πιστά αντίγραφα προστατευμένου υλικού από σχεδόν κάθε κατάλογο που υπάρχει στο διαδίκτυο. Ακόμη και μετά την υποτιθέμενη τοποθέτηση προστατευτικών φραγμών, το σύστημα φέρεται να συνέχισε να αντιγράφει τη δομή, τα ρεφρέν και τα κουπλέ των τραγουδιών όταν του ζητήθηκε να τα διασκευάσει για ένα σύγχρονο κοινό.
Η επιλογή του Richard Busch στη θέση του επικεφαλής νομικού συμβούλου δείχνει την αποφασιστικότητα της πλευράς Presley. Ο Busch έχει μακρά προϊστορία σε υποθέσεις που τάραξαν τα νερά της μουσικής βιομηχανίας. Ήταν εκείνος που εκπροσώπησε τον Eminem σε ιστορικές δίκες για τα δικαιώματα από τα ψηφιακά downloads τη δεκαετία του 2000, αλλάζοντας τους κανόνες του παιχνιδιού.
Αργότερα, ο ίδιος δικηγόρος εκπροσώπησε την οικογένεια του Marvin Gaye στη διάσημη διαμάχη ενάντια στον Robin Thicke και τον Pharrell Williams. Σε εκείνη την πολύκροτη υπόθεση, πέτυχε μια ιστορική ετυμηγορία, πείθοντας τους ενόρκους ότι το «Blurred Lines» είχε αντιγράψει παράνομα το κλασικό «Got to Give It Up». Τώρα, ο Busch επιχειρεί να εφαρμόσει την ίδια επιθετική στρατηγική απέναντι στους αλγορίθμους της τεχνητής νοημοσύνης.
Η νέα αυτή αγωγή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα αντιδράσεων που σαρώνει τον χώρο της μουσικής. Μέχρι σήμερα, οι μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες όπως η Universal Music Group, η Sony Music και η Warner Music Group είχαν στραφεί κυρίως εναντίον της πλατφόρμας Suno, η οποία παράγει τραγούδια μέσω αλγορίθμων. Παρότι η Suno κατέληξε σε συμβιβασμό με τη Warner Music Group, παραμένει σε σφοδρή δικαστική αντιπαράθεση με τη Sony Music και τη Universal Music Group.
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες τεχνολογίας υπερασπίζονται τις πρακτικές τους επικαλούμενες το δόγμα της θεμιτής χρήσης, υποστηρίζοντας ότι η ανάλυση δεδομένων για εκπαιδευτικούς σκοπούς επιτρέπεται από τον νόμο. Δεκάδες παρόμοιες αγωγές εκκρεμούν αυτή τη στιγμή στα αμερικανικά δικαστήρια, θέτοντας σε κίνδυνο δισεκατομμύρια δολάρια σε πιθανές αποζημιώσεις. Η υπόθεση της Anthropic ξεχωρίζει γιατί φέρνει αντιμέτωπη μια από τις πιο ισχυρές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης με το μεγαλύτερο σύμβολο στην ιστορία της μουσικής.
Αυτό που καθιστά τη συγκεκριμένη αγωγή σημείο καμπής είναι ότι προέρχεται από τους διαχειριστές ενός μεμονωμένου, ιστορικού καλλιτέχνη. Δεν πρόκειται πλέον για μια γενική διαμάχη ανάμεσα σε εταιρείες, αλλά για μια μάχη αρχών γύρω από την ανθρώπινη φωνή και την καλλιτεχνική ταυτότητα. Η Authentic Brands Group δείχνει αποφασισμένη να βάλει φρένο στην ανεξέλεγκτη αξιοποίηση του έργου του Elvis Presley από ψηφιακές μηχανές.
Εκεί όπου κάποτε ακουγόταν μόνο το πάθος μιας ανεπανάληπτης φωνής, τώρα συγκρούονται ψυχρές γραμμές κώδικα και εκατομμύρια δολάρια δικαστικών αποζημιώσεων. Για την κληρονομιά του Elvis Presley, ο αγώνας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη μόλις ξεκίνησε, αποδεικνύοντας ότι το rock ‘n’ roll αρνείται να παραδοθεί στα χέρια των μηχανών.
