Ο frontman του βρετανικού punk ντουέτου Bob Vylan εξηγεί τη στάση του, απαντά στις επικρίσεις και σχολιάζει τις αντιδράσεις μετά την εμφάνισή του στη σκηνή του Glastonbury.
Ο Bobby Vylan δεν είναι άνθρωπος που αποφεύγει τη σύγκρουση. Ούτε τη δημόσια αντιπαράθεση. Όταν ανέβηκε στη σκηνή του Glastonbury τον περασμένο Ιούνιο και φώναξε το σύνθημα «θάνατος, θάνατος, στον IDF», γνώριζε πως οι λέξεις του θα προκαλούσαν αντιδράσεις. Αυτό που δεν περίμενε –ή ίσως περίμενε και απλώς δεν τον ένοιαζε– ήταν το μέγεθος της θύελλας που θα ακολουθούσε.
Μιλώντας αυτή την εβδομάδα στο «The Louis Theroux Podcast», ο Bobby Vylan, κατά κόσμον Pascal Robinson-Foster, εξήγησε με τον δικό του, αφοπλιστικά ειλικρινή τρόπο γιατί δεν μετανιώνει ούτε στο ελάχιστο για το επίμαχο σύνθημα που φώναξε στη σκηνή West Holts του Glastonbury στις 28 Ιουνίου.
«Ας πούμε ότι πήγαινα ξανά στο Glastonbury αύριο; Ναι, θα το έκανα ξανά. Δεν μετανιώνω γι’ αυτό. Θα το έκανα ξανά αύριο, και δύο φορές τις Κυριακές», είπε χαρακτηριστικά. «Δεν μετανιώνω καθόλου γι’ αυτό, όπως και για τον μετέπειτα αντίκτυπο που αντιμετώπισα. Είναι ελάχιστος. Είναι ελάχιστος σε σύγκριση με αυτό που περνούν οι άνθρωποι στην Παλαιστίνη».
Το σύνθημα, που αναφερόταν στις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF), έγινε αφορμή για την διεξαγωγή έρευνας από την αστυνομία των Avon και Somerset και καταδικάστηκε δημόσια από το φεστιβάλ του Glastonbury αλλά και από τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, Keir Starmer, ο οποίος το χαρακτήρισε «αποτρόπαιο λόγο μίσους».
Σε ανακοίνωσή του μετά το φεστιβάλ, οι Bob Vylan είχαν επιχειρήσει να αποσαφηνίσουν τη θέση τους: «Δεν είμαστε υπέρ του θανάτου των Εβραίων, των Αράβων ή οποιασδήποτε άλλης φυλής ή ομάδας ανθρώπων. Είμαστε υπέρ της διάλυσης μιας βίαιης στρατιωτικής μηχανής».
Η επίμαχη στιγμή είχε σημαντικές συνέπειες για το συγκρότημα. Το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών ανακάλεσε τις αμερικανικές βίζες των μελών του διδύμου, ενώ η UTA –ο μέχρι τότε ατζέντης τους– διέκοψε τη συνεργασία. Πολλές προγραμματισμένες συναυλίες ακυρώθηκαν, μεταξύ αυτών και εμφανίσεις σε φεστιβάλ στο Μάντσεστερ και το Άμστερνταμ.
Η συζήτηση με τον Louis Theroux περιελάμβανε ωστόσο και μία σειρά αποσαφηνίσεων: στην αρχή του επεισοδίου υπήρχε αποποίηση ευθύνης που ανέφερε πως η συνέντευξη είχε πραγματοποιηθεί πριν από την τρομοκρατική επίθεση στη συναγωγή του Μάντσεστερ στις 2 Οκτωβρίου, όπου σκοτώθηκαν δύο πιστοί. Επίσης, η συζήτηση είχε λάβει χώρα πριν από την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς στις 10 Οκτωβρίου και την ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων.
Σε ένα σημείο του podcast, ο Bobby Vylan δεν δίστασε να σχολιάσει την αντίδραση του Damon Albarn, frontman των Blur, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει το περιστατικό «μία από τις πιο θεαματικές αποτυχίες που έχω δει στη ζωή μου, ειδικά όταν άρχισε τον βηματισμό της χήνας με αθλητικά ρούχα».
Ο Vylan απάντησε με έντονο ύφος: «Έχω μεγάλο πρόβλημα με τη χρήση της φράσης “βηματισμός της χήνας”, επειδή χρησιμοποιείται μόνο γύρω από τη Ναζιστική Γερμανία. Αυτό είναι όλο. Και το να χρησιμοποιεί αυτή τη γλώσσα, νομίζω ότι είναι αηδιαστικό. Νομίζω ότι η απάντησή του ήταν αηδιαστική, ειδικά όταν τη συγκρίνεις με την απάντηση του Chuck D, ο οποίος είναι εξίσου έμπειρος σε αυτή τη μουσική βιομηχανία».
Η αντίθεση των δύο σχολίων –το επικριτικό του Damon Albarn και το υποστηρικτικό του Chuck D– φαίνεται να καθρεφτίζει τη βαθιά πόλωση που προκαλεί πλέον κάθε δημόσια αναφορά στον πόλεμο στη Γάζα, ακόμη κι όταν προέρχεται από τη μουσική σκηνή.
Ο Bobby Vylan, πάντως, ισχυρίστηκε πως, παρά τις αντιδράσεις, η άμεση ανταπόκριση που έλαβε μετά την εμφάνιση ήταν εντελώς διαφορετική. «Κατεβήκαμε από τη σκηνή. Όλα ήταν φυσιολογικά. Κανείς δεν σκέφτηκε τίποτα. Κανείς. Ακόμα και το προσωπικό στο BBC έλεγε “Αυτό ήταν φανταστικό! Το λατρέψαμε!”», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το κοινό και οι τεχνικοί του iPlayer είχαν «λατρέψει» την ενέργεια της εμφάνισης.
Η τοποθέτηση αυτή ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τη μεταγενέστερη στάση του ίδιου του BBC. Ο διευθυντής του οργανισμού, Tim Davie, είχε ζητήσει δημόσια συγγνώμη, λέγοντας ότι «λυπάμαι βαθύτατα που μία τόσο προσβλητική και αξιοθρήνητη συμπεριφορά εμφανίστηκε στο BBC». Τον Σεπτέμβριο, ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας κατέληξε πως η εμφάνιση «παραβίασε τις συντακτικές οδηγίες σε σχέση με τη βλάβη και την προσβολή», αλλά όχι τους κανόνες αμεροληψίας ή υποκίνησης εγκλήματος.
Όταν ο Louis Theroux ρώτησε ευθέως τον Vylan τι εννοούσε με το σύνθημα, εκείνος το υποβάθμισε ως «ασήμαντο». «Αυτό που είναι σημαντικό είναι οι συνθήκες που υπάρχουν και επιτρέπουν σε αυτό το σύνθημα να ακουστεί καν σε εκείνη τη σκηνή», είπε. «Και εννοώ, τις συνθήκες που υπάρχουν στην Παλαιστίνη. Όπου ο παλαιστινιακός λαός σκοτώνεται με ανησυχητικό ρυθμό. Ποιος νοιάζεται για το σύνθημα;».
Και με τον δικό του, προκλητικά καλλιτεχνικό τρόπο, πρόσθεσε: «Το “Death to the IDF” κάνει ρίμα. Το “End, End the IDF” δεν κάνει ρίμα, δεν θα γινόταν πιασάρικο, σωστά; Είμαστε εκεί για να διασκεδάσουμε. Είμαστε εκεί για να παίξουμε μουσική. Είμαι στιχουργός. Το “Death, Death to the IDF” κάνει ρίμα. Τέλειο σύνθημα».
Η στάση των Bob Vylan αποκαλύπτει την πρόθεση ενός καλλιτέχνη που βλέπει τη μουσική όχι μόνο ως μέσο διασκέδασης, αλλά και ως όχημα πολιτικής έκφρασης — έστω κι αν αυτή η έκφραση προκαλεί αντιδράσεις. Για τους υποστηρικτές του, η πράξη του στο Glastonbury ήταν μία στιγμή αντίστασης απέναντι στη βία και την υποκρισία της διεθνούς πολιτικής σκηνής· για τους επικριτές του, μία απερίσκεπτη πράξη μίσους.
Σε κάθε περίπτωση, ο Bobby Vylan δεν δείχνει διατεθειμένος να απολογηθεί. Αντίθετα, μοιάζει αποφασισμένος να υπερασπιστεί το δικαίωμα του καλλιτέχνη να σοκάρει, να προκαλεί και να μιλάει — ακόμη κι όταν οι συνέπειες είναι σκληρές. «Θα το έκανα ξανά αύριο», είπε. Και μάλλον, το εννοεί.
