Ακτιβιστές και ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες για το μήνυμα του τραγουδιού με το οποίο συμμετέχει η Ρουμανία στη Eurovision 2026, ενώ η συζήτηση επεκτείνεται στα όρια της καλλιτεχνικής έκφρασης και της κοινωνικής ευθύνης
Η φετινή συμμετοχή της Ρουμανίας στη «Eurovision» βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης συζήτησης, καθώς το τραγούδι «Choke Me» της Alexandra Căpitănescu δέχεται επικρίσεις από οργανώσεις και ειδικούς που δραστηριοποιούνται στην αντιμετώπιση της σεξουαλικής βίας. Οι αντιδράσεις εστιάζουν στο περιεχόμενο των στίχων, οι οποίοι, σύμφωνα με τις καταγγελίες, δημιουργούν ένα επικίνδυνο πλαίσιο γύρω από την πρακτική του σεξουαλικού στραγγαλισμού.
Το κομμάτι, με αισθητικές αναφορές στη nu metal, ερμηνεύεται από την Alexandra Căpitănescu, η οποία έχει γίνει γνωστή στο ρουμανικό κοινό μετά τη νίκη της στην τοπική εκδοχή του «The Voice». Η επιλογή της για τον ευρωπαϊκό διαγωνισμό θεωρήθηκε αρχικά ως μία προσπάθεια να παρουσιαστεί μία πιο δυναμική μουσική ταυτότητα. Ωστόσο, το περιεχόμενο του τραγουδιού έφερε γρήγορα μία διαφορετική συζήτηση στο προσκήνιο.
Η φράση «choke me» («πνίξε με») επαναλαμβάνεται 30 φορές μέσα στα τρία λεπτά της διάρκειας του τραγουδιού. Στο ρεφρέν, οι στίχοι αναφέρουν: «Το μόνο που χρειάζομαι είναι η αγάπη σου / Θέλω να με πνίξει, να με πνίξει, να με πνίξει / Γεννήθηκα για να με ελέγχεις, θέλω να με πνίξεις».
Αυτές οι διατυπώσεις αποτέλεσαν το βασικό σημείο κριτικής από την Clare McGlynn, καθηγήτρια Νομικής στο Durham University και συγγραφέα του βιβλίου «Exposed: The Rise of Extreme Pοrn and How We Fight Back». Μιλώντας στον The Guardian, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για το μήνυμα που μεταφέρεται. Όπως δήλωσε, οι στίχοι του τραγουδιού δείχνουν μία «ανησυχητική αδιαφορία για την υγεία και την ευημερία των νέων γυναικών».
Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Το τραγούδι –και η επιλογή του από τη Ρουμανία και τη Eurovision, καθώς και η προώθησή του από αυτούς τους οργανισμούς– αποτελεί μία απερίσκεπτη κανονικοποίηση μιας επικίνδυνης πρακτικής».
Η ίδια συνέχισε με ακόμη πιο έντονη γλώσσα: «Παίζει επικίνδυνα παιχνίδια με τις ζωές των νέων γυναικών. Τα αναδυόμενα ιατρικά στοιχεία δείχνουν ότι ο συχνός σεξουαλικός στραγγαλισμός προκαλεί εγκεφαλική βλάβη στις νέες γυναίκες».
Η συζήτηση γύρω από το τραγούδι συνδέεται και με πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα. Έρευνα που ανατέθηκε πέρυσι από το Ινστιτούτο για την Αντιμετώπιση του Στραγγαλισμού (IfAS) κατέδειξε ότι περισσότερο από το ένα τρίτο των ατόμων ηλικίας 18 έως 34 ετών έχουν βιώσει πνιγμό ή στραγγαλισμό τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια συναινετικής σεξουαλικής επαφής.
Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι λίγο περισσότερο από το ένα τέταρτο όσων συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ότι υπέστησαν στραγγαλισμό χωρίς να έχει προηγηθεί συναίνεση. Οι επιστημονικές επισημάνσεις συνδέουν την πρακτική αυτή με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικής βλάβης, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις αναφέρεται ακόμη και ο κίνδυνος θανάτου.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Clare McGlynn τόνισε: «Αυτό που αποδεικνύεται είναι η επιτακτική ανάγκη για καλύτερη εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σχετικά με τις βλάβες που υφίστανται οι γυναίκες».
Η ίδια έθεσε και μία ευρύτερη κοινωνική διάσταση, εστιάζοντας στις πιέσεις που μπορεί να βιώνουν νεαρές γυναίκες: «Όμως, αυτό που με ενοχλεί επίσης τόσο πολύ είναι ότι πολλές νέες γυναίκες δεν επιθυμούν να εμπλακούν σε στραγγαλισμό ή πνιγμό, αλλά η κανονικοποίησή του τις κάνει να νιώθουν ότι πρέπει να το κάνουν, παρά την εσωτερική τους αίσθηση ότι δεν είναι σωστό και, για κάποιες, παρά τη γνώση των κινδύνων», ανέφερε.
«Η προώθησή του με αυτόν τον τρόπο καθιστά δυσκολότερο για τις νέες γυναίκες να αντισταθούν. Και η μη αντίσταση θέτει την υγεία και τη ζωή τους σε κίνδυνο. Γιατί φαίνεται να νοιαζόμαστε τόσο λίγο για την υγεία και την ευημερία των νέων γυναικών;», πρόσθεσε.
Την ίδια στιγμή, η επίσημη παρουσίαση του τραγουδιού στο YouTube δίνει μία διαφορετική ερμηνεία για το περιεχόμενό του. Σύμφωνα με την περιγραφή, οι αναφορές στον στραγγαλισμό λειτουργούν ως μεταφορά για τις ψυχολογικές πιέσεις που βιώνουν νέοι άνθρωποι στον χώρο της μουσικής.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι το τραγούδι «αποτυπώνει τη συναισθηματική πίεση, τις αμφιβολίες και τους εσωτερικούς αγώνες που αντιμετωπίζουν πολλοί νέοι καλλιτέχνες στην προσπάθειά τους να βρουν τη φωνή και τη θέση τους στον κόσμο».
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο αυτές αναγνώσεις έχει ανοίξει μία ευρύτερη συζήτηση γύρω από το πώς ερμηνεύονται οι στίχοι και ποια είναι τα όρια ανάμεσα στη μεταφορά και στο κυριολεκτικό μήνυμα, ειδικά σε έναν διαγωνισμό με τόσο μεγάλη απήχηση στο νεανικό κοινό.
Παράλληλα, στο διαδίκτυο έχουν ήδη εμφανιστεί αιτήματα που ζητούν είτε τον αποκλεισμό του τραγουδιού από τον διαγωνισμό είτε την αλλαγή συγκεκριμένων στίχων. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον «The Guardian», το BBC δεν έχει καταθέσει επίσημη ένσταση σχετικά με το ίδιο το τραγούδι.
Η υπόθεση θυμίζει ένα αντίστοιχο περιστατικό από την περσινή διοργάνωση, όταν η Μάλτα χρειάστηκε να αλλάξει τον τίτλο της συμμετοχής της. Το τραγούδι είχε αρχικά τον τίτλο «Kant», που σημαίνει «τραγούδι» στα μαλτέζικα. Τελικά μετονομάστηκε σε «Serving», μετά από αντιδράσεις που συνδέονταν με την ηχητική ομοιότητα του τίτλου με τον αγγλικό υβριστικό χαρακτηρισμό «cunt», έπειτα από διαμαρτυρία που φέρεται να προήλθε από το BBC.
Η φετινή συζήτηση γύρω από τη συμμετοχή της Ρουμανίας επαναφέρει ένα διαχρονικό ερώτημα για τη Eurovision: πού τελειώνει η καλλιτεχνική ελευθερία και πού αρχίζει η ευθύνη απέναντι στο κοινό που παρακολουθεί; Πρόκειται για έναν διαγωνισμό που παραδοσιακά λειτουργεί ως καθρέφτης της ευρωπαϊκής μουσικής πραγματικότητας, με όλες τις κοινωνικές εντάσεις που αυτό συνεπάγεται.
Καθώς πλησιάζει η φετινή διοργάνωση, η συμμετοχή της Ρουμανίας με το «Choke Me» συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις και ερωτήματα. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι βλέπουν ένα καλλιτεχνικό σχόλιο με συμβολικό χαρακτήρα. Από την άλλη, όσοι θεωρούν ότι η θεματολογία απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή λόγω των πραγματικών κινδύνων που συνδέονται με όσα περιγράφονται.
Το βέβαιο είναι πως η συζήτηση πρόκειται να συνεχιστεί καθώς κορυφώνεται η αντίστροφη μέτρηση για τον 70ό Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision στη Βιέννη.
