Αντικείμενα φθαρμένα από τον χρόνο, αλλά αγκαλιασμένα από την ιστορία: τα μυθικά γυαλιά του John Lennon αναδύονται στην επιφάνεια ενός ταραγμένου παρελθόντος, φέρνοντας μαζί τους το θόρυβο μίας εποχής που πάλλεται ακόμα.
Τα κυκλικά, φιμέ γυαλιά που κάποτε σκίαζαν το βλέμμα του John Lennon την εποχή της πιο τρικυμιώδους προσωπικής περιόδου του, πρόκειται να δημοπρατηθούν με τιμή εκκίνησης που φτάνει τις 400.000 δολάρια.
Η ιστορία που τα συνοδεύει δεν είναι απλώς ανέκδοτη, αλλά μία ζωντανή αφήγηση που φέρνει στην επιφάνεια τα συναισθηματικά ξεσπάσματα, τις δημόσιες εκτροπές και τις εσωτερικές μάχες ενός ανθρώπου που δεν ξέφυγε ποτέ από τα φώτα της δημοσιότητας.
Η δημοπρασία οργανώνεται από τον οίκο Propstore και εντάσσεται στο πλαίσιο ενός μεγάλου γεγονότος αφιερωμένου σε μουσικά αναμνηστικά ιστορικής σημασίας. Δίπλα στα γυαλιά, θα εκτεθούν κι άλλοι ανεκτίμητοι θησαυροί της μουσικής: οι χειρόγραφοι στίχοι του Jimi Hendrix για το τραγούδι «Straight Ahead», το εμβληματικό λευκό καπέλο φεντόρα που φόρεσε ο Michael Jackson στο βίντεο του «Smooth Criminal» το 1988 και η κιθάρα που «έσπασε» ο Liam Gallagher τη νύχτα που διαλύθηκαν οι Oasis.
Αλλά τα γυαλιά του John Lennon ξεχωρίζουν όχι μόνο για την αισθητική τους αλλά και για την αφήγηση που κουβαλούν. Η ιστορία τους χάνεται μέσα στην ομίχλη του 1974, στο Λος Άντζελες, σε μία βραδιά που κατέρρευσε μπροστά στα μάτια όσων την έζησαν και σφραγίστηκε από αλκοόλ, φωνές και μπουνιές.
Ήταν 12 Μαρτίου, όταν ο Lennon και ο στενός του φίλος Harry Nilsson, εμφανώς σε κατάσταση μέθης, διέκοψαν τη ζωντανή εμφάνιση των Smothers Brothers στο Troubadour Club. Πολλοί θεωρούν πως το επεισόδιο εκείνο ήταν από τα πλέον ντροπιαστικά του Lennon, καθώς η συναυλία σταμάτησε, η ασφάλεια παρενέβη και οι δυο τους απομακρύνθηκαν δια της βίας.
Εκεί, μέσα στη σύρραξη και το χάος, τα γυαλιά βγήκαν από το πρόσωπό του. Σύμφωνα με τον κατάλογο της Sotheby’s, τα γυαλιά περιπλανήθηκαν και τελικά βρέθηκαν στην κατοχή της συζύγου του Tommy Smothers.
Ο ίδιος θυμήθηκε το σκηνικό αυτό χρόνια αργότερα, μιλώντας στο βιβλίο Ticket to Ride του Denny Somach: «Το πράγμα είχε ξεφύγει εντελώς, το σόου μας κατέρρεε μπροστά στα μάτια μας. Κανείς δεν νοιαζόταν ιδιαίτερα, αλλά υπήρξε φασαρία και σταματήσαμε την παράσταση. Η γυναίκα μου βρέθηκε τελικά με τα γυαλιά του Lennon, εξαιτίας των μπουνιών που δόθηκαν εκείνο το βράδυ».
Τα γυαλιά δεν είναι αποκομμένα από το ευρύτερο χρονικό του λεγόμενου «χαμένου Σαββατοκύριακου», μίας περιόδου που εκτείνεται από το 1973 έως το 1975 και περιλάμβανε έναν έντονο προσωπικό και συναισθηματικό χωρισμό του John Lennon από τη δεύτερη σύζυγό του, Yoko Ono.
Για 18 μήνες ο Lennon έζησε κυρίως στο Λος Άντζελες, βυθισμένος σε μία ρουτίνα μέθης, δημιουργικών ξεσπασμάτων και συναισθηματικής αστάθειας, συνάπτοντας ερωτική σχέση με την προσωπική βοηθό του ζευγαριού, May Pang. Και το πλέον παράδοξο: Όλα αυτά έγιναν με την ενθάρρυνση της ίδιας της Ono.
Η Yoko Ono μίλησε ανοιχτά για την εποχή αυτή σε συνέντευξή της τον Οκτώβριο του 1980 στον David Sheff, λίγο πριν τη δολοφονία του John Lennon.
«Χρειαζόμουν χώρο. Είχα μάθει να είμαι ελεύθερη καλλιτέχνιδα, και με τον John ήμασταν διαρκώς στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Έχασα την ελευθερία μου,» εξήγησε τότε.
«Ήμασταν μαζί εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο, και το βάρος ήταν ιδιαίτερα έντονο για μένα, αφού θεωρούσαν πως “είχα κλέψει” τον Lennon από τον κόσμο. Ένιωθα τρομερή πίεση και η τέχνη μου υπέφερε. Υπέφερα κι εγώ και σκέφτηκα πως χρειαζόμουν χώρο για να αναπνεύσω και να σκεφτώ», ανέφερε.
Η περίοδος της απομάκρυνσής τους τελείωσε με μία σιωπηλή, αλλά ουσιαστική επανασύνδεση.
Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές του συνεντεύξεις στο Rolling Stone, το 1975, μετά την επιστροφή του στη Yoko, ο Lennon είχε απαντήσει με τη χαρακτηριστική του απλότητα και αφοπλιστική ειλικρίνεια, όταν ο αρθρογράφος Pete Hamill τον ρώτησε ποιος έληξε τη σχέση και γιατί επανασυνδέθηκαν: «Δεν έχει σημασία ποιος το διέλυσε. Απλώς διαλύθηκε. Και γιατί ξαναβρεθήκαμε; Γιατί ήταν διπλωματικά εφικτό. Μα έλα τώρα… Ξαναενωθήκαμε επειδή αγαπιόμαστε».
Το κεφάλαιο εκείνο της ζωής του John Lennon έκλεισε με τον πιο βίαιο και άδοξο τρόπο: τη δολοφονία του στις 8 Δεκεμβρίου του 1980, έξω από τα διαμερίσματα Dakota στη Νέα Υόρκη. Το ζευγάρι είχε ξαναβρεί τη συνοχή του και παρέμεινε μαζί μέχρι την τελευταία του ανάσα.
Τώρα, δεκαετίες αργότερα, τα γυαλιά — κάποτε ένα κοινό αξεσουάρ, τώρα σύμβολο εποχής — περνούν από τα χέρια ιδιωτών στη σφαίρα της συλλογικής μνήμης μέσω μίας ακόμα δημοπρασίας γεμάτης φορτισμένες ιστορίες. Θα εκτεθούν στο κοινό στις 23 Οκτωβρίου, όχι απλώς ως αντικείμενο με οικονομική αξία, αλλά ως τεκμήριο ενός ανθρώπου που πάλεψε με τη φήμη, τον έρωτα, την τέχνη και τελικά την ίδια του τη φύση.
Τα γυαλιά του John Lennon θυμίζουν πως πίσω από κάθε εμβληματική προσωπικότητα, υπάρχει ένας άνθρωπος στον οποίο η ιστορία δεν χαρίστηκε, αλλά τον σμίλεψε με αμείλικτα εργαλεία. Ένα ζευγάρι γυαλιά μπορεί να είναι ο καθρέφτης εκείνης της μεταβατικής εποχής, μίας περιόδου όπου το προσωπικό και το συλλογικό έγιναν ένα, μέσα στη μουσική, τον έρωτα και την απώλεια.
