Η Patti Smith, ο Eric Clapton και η συνέντευξη που έκλεισε μία πόρτα για να ανοίξει μία άλλη.
Όταν η Patti Smith μεγάλωνε, η μητέρα της τής έδωσε ένα αντίτυπο του άλμπουμ «Another Side of Bob Dylan». Ήταν μία φαινομενικά ασήμαντη στιγμή – η ίδια η Smith θυμάται την αδιάφορη, σχεδόν ανέμελη κίνηση της μητέρας της.
Όμως, αυτό το απλό δώρο έμελλε σύντομα να συμβολίσει εκείνο το αποκορύφωμα της μοίρας και της ανακάλυψης στο οποίο αναφερόταν ο Graham Greene όταν έγραφε: «Υπάρχει πάντα μία στιγμή στην παιδική ηλικία που η πόρτα ανοίγει και αφήνει το μέλλον να μπει».
Ωστόσο, παρά την άμεση αγάπη της Patti Smith για τη μουσική από εκείνη τη στιγμή και μετά, αυτή δεν ήταν η πρώτη της επιλογή ως μέσο έκφρασης. Ήταν ακόμα αρκετά ντροπαλή και συνεσταλμένη, και όταν βγήκε στον κόσμο, έστρεφε το βλέμμα της προς πιο συμβατικά επαγγέλματα.
Αρχικά, για τη μέλλουσα ερμηνεύτρια του «Gloria», η μουσική ήταν απλώς μία συντόμευση προς τη νοσταλγική ονειροπόληση, παρά μία ονειρική φιλοδοξία. Είχε ερωτευτεί τον ποιητή Αρθούρο Ρεμπώ, ο οποίος είχε πεθάνει 55 χρόνια πριν καν γεννηθεί η ίδια, οπότε μία δεύτερη εμμονή αποδείχθηκε μάλλον υγιής.
Όπως είπε η ίδια: «Ο Ρεμπώ ήταν σαν το αγόρι μου. Αν είσαι δεκαπέντε ή δεκαέξι και δεν μπορείς να έχεις το αγόρι που θέλεις, και πρέπει να τον ονειρεύεσαι όλη την ώρα, ποια η διαφορά αν είναι ένας νεκρός ποιητής ή ένας τελειόφοιτος; Τουλάχιστον με τον Bob Dylan, ήταν μία ανακούφιση να ονειρεύομαι κάποιον που ήταν ζωντανός».
Περιττό να πούμε ότι είχε την τάση να εξιδανικεύει τιμώμενα ονόματα του παρελθόντος – αναζητώντας καταφύγιο στη σκιά τους.
Όταν η Patti Smith μετακόμισε στο Μανχάταν το 1967, άρχισε να ασχολείται ενεργά με τις τέχνες, αλλά παρέμενε στο περιθώριο της μουσικής σκηνής, λειτουργώντας κυρίως ως ποιήτρια και ζωγράφος. Η ποίηση ποτέ δεν υπήρξε αξιόπιστη πηγή εισοδήματος, και η Smith έπρεπε να συντηρηθεί στη Νέα Υόρκη. Έτσι, δάνεισε τις λέξεις και το πάθος της σε ένα μουσικό περιοδικό με το ευθύ όνομα Rock Magazine.
Το Rock Magazine βρισκόταν σε άμεσο ανταγωνισμό με ένα νέο εκδοτικό εγχείρημα που μόλις είχε εμφανιστεί, το Rolling Stone. Έτσι, όταν εξασφάλισαν την αποκλειστικότητα μιας συνέντευξης με τον Eric Clapton, ήταν μία ευκαιρία να πάρουν το προβάδισμα.
Ο κιθαρίστας των Cream ήταν το «καυτό όνομα» της εποχής, ως επικεφαλής ενός πολυεπαινεμένου supergroup. Χαρακτηριζόταν από πολλά έντυπα ως ο σπουδαιότερος κιθαρίστας εν ζωή, πριν την επερχόμενη κυριαρχία του Jimi Hendrix. Μάλιστα, σε όλο το Λονδίνο υπήρχαν γκράφιτι με τη φράση «Clapton is God» («Ο Κλάπτον είναι Θεός»).
Με λίγα λόγια, για μία νεαρή, άπειρη ρεπόρτερ, ήταν μία τεράστια επιτυχία, ένα σπουδαίο αποκλειστικό θέμα.
Η Smith πήγε στη συνέντευξη, κάθισε απέναντι στον καταξιωμένο Βρετανό μουσικό και με τόλμη έθεσε μία απλή ερώτηση: «Ποια είναι τα έξι αγαπημένα σας χρώματα;». Με αυτό, η δημοσιογραφική της καριέρα τελείωσε. Ο Clapton απλώς την κοίταξε σαστισμένος. Η Smith κοκκίνισε από ντροπή. Οι βοηθοί παρενέβησαν αστραπιαία.
Το άρθρο δεν δημοσιεύτηκε ποτέ, οπότε δεν μάθαμε ποτέ αν όντως απαρίθμησε την εξάδα των χρωμάτων της προτίμησής του. Ωστόσο, αυτό που θυμόταν η Smith, πέρα από τη θολούρα μιας από τις πιο άβολες στιγμές της ζωής της, ήταν η συνειδητοποίηση ότι ίσως δεν ήταν φτιαγμένη για να γίνει σκληροτράχηλη ρεπόρτερ – και αυτό ήταν μάλλον καλό.
Ορισμένες αναφορές λένε ότι η Patti Smith απλώς έφυγε τρέχοντας από τη συνέντευξη, κατακόκκινη από ντροπή. Άλλες περιγράφουν μία γκάμα συναισθημάτων από πλευράς Eric Clapton, που κυμαίνονταν από την απόλυτη απορία μέχρι την αγανάκτηση, περνώντας από όλες τις ενδιάμεσες αποχρώσεις της σύγχυσης.
Αυτό που είναι γνωστό είναι ότι η Smith αποφάσισε πως ήταν υπερβολικά γοητευμένη από τη μουσική σκηνή για να παραμείνει κριτικός για πολύ καιρό. Μετά από εκείνη τη συνέντευξη, αποφάσισε ότι η πόρτα της δημοσιογραφίας είχε κλείσει οριστικά γι’ αυτήν. Είναι πολύ πιθανό, βέβαια, το Rock Magazine να είχε ήδη πάρει αυτή την απόφαση για λογαριασμό της.
Έκτοτε, η ιστορία αυτή έχει ξεθωριάσει κάπως στη λήθη, καθώς ούτε η Patti Smith ούτε ο Eric Clapton έχουν σχολιάσει ιδιαίτερα ο ένας τον άλλον, ίσως επειδή, από πολλές απόψεις, βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικές πλευρές του μουσικού νομίσματος.
Όπως είχε πει κάποτε ο φίλος της και συνοδοιπόρος της από το CBGB, Joey Ramone: «Παίξε πριν γίνεις καλός, γιατί μέχρι να γίνεις καλός, θα είσαι πολύ μεγάλος για να παίξεις».
Η Patti Smith παρέμεινε πάντα πιστή σε αυτή τη νεανικότητα, τιμώντας την αφελή ορμή που μας ωθεί προς τη δημιουργικότητα εξαρχής. Υπό αυτό το πρίσμα, ίσως η καταστροφική της ερώτηση να μην ήταν τελικά και τόσο ανόητη.
Ίσως να ήταν μία ακούσια αντανάκλαση ακριβώς εκείνης της πρωτόλειας, αφιλτράριστης περιέργειας που τροφοδοτεί την τέχνη – μία περιέργεια που δεν χωρούσε στα στενά καλούπια μιας τυπικής συνέντευξης, αλλά που θα έβρισκε σύντομα την απόλυτη έκφρασή της στη δική της, μοναδική μουσική και ποίηση.
Η πόρτα της δημοσιογραφίας έκλεισε, αλλά μία άλλη, πολύ πιο καθοριστική για το μέλλον της, μόλις είχε ανοίξει διάπλατα.
