Ο Thom Yorke καταγγέλλει την τεχνητή νοημοσύνη ως απειλή για τη δημιουργικότητα.
Ο Thom Yorke των Radiohead επιτέθηκε ανοιχτά στην τεχνητή νοημοσύνη και στον ρόλο της στη σύγχρονη μουσική και τις δημιουργικές βιομηχανίες.
Σε συνέντευξή του στο περιοδικό Electronic Sound, ο 56χρονος καλλιτέχνης εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τη διαρκώς αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, την οποία χαρακτήρισε ως τεχνολογία που «αναλύει, κλέβει και δημιουργεί παραλλαγές» χωρίς να προσφέρει καμία αναγνώριση ή οικονομική αποζημίωση στους ανθρώπινους δημιουργούς.
«Απ’ όσο μπορώ να καταλάβω, στη μουσική, την τέχνη και γενικά στις δημιουργικές βιομηχανίες, η τεχνητή νοημοσύνη, μέχρι στιγμής, το μόνο που κάνει είναι να “γεννά” παραλλαγές της αυθεντικής ανθρώπινης καλλιτεχνικής έκφρασης — και αυτές είναι ξεκάθαρες», δήλωσε.
«Είναι ικανή η τεχνητή νοημοσύνη να παράγει κάτι αυθεντικά δημιουργικό, πραγματικά πρωτότυπο; Δεν το έχω δει ακόμα», συμπλήρωσε.
Συνεχίζοντας σε πιο αιχμηρό τόνο, πρόσθεσε: «Αναλύει και κλέβει, και πάνω σ’ αυτό οικοδομεί επαναλήψεις, χωρίς καμία αναγνώριση προς το πρωτογενές ανθρώπινο έργο που αντλεί. Παράγει χλωμές απομιμήσεις — χρήσιμες, ίσως, όσο είναι χρήσιμη μία αυτόματη συνοδεία ή μία προφύλαξη οθόνης με ένα όμορφο φυσικό τοπίο στο σαλόνι κάποιου δισεκατομμυριούχου».
Για τον Thom Yorke, το ζήτημα ξεπερνά τα όρια της αισθητικής ή της τέχνης· είναι κυρίως ηθικό και οικονομικό.
«Η οικονομική δομή πίσω από όλο αυτό είναι ηθικά στρεβλή… το ανθρώπινο έργο που αξιοποιείται από την τεχνητή νοημοσύνη για να προσποιηθεί τη δημιουργικότητα μένει χωρίς αναγνώριση. Οι συγγραφείς δεν πληρώνονται», ανέφερε.
«Είναι ένας παράξενος, σχεδόν γελοίος τεχνοκρατικός εφιάλτης — κι αυτό ακριβώς είναι που η τεχνολογική βιομηχανία φαίνεται να ξέρει να κάνει καλύτερα», συνέχισε.
Αγανακτισμένος από την πορεία των πραγμάτων, ο frontman των Radiohead και των The Smile επεκτάθηκε και σε κοινωνικοπολιτικά ζητήματα.
«Βλέπουμε μία απαξίωση της υπόλοιπης ανθρωπότητας — εκτός από τους ίδιους — κρυμμένη πίσω από την τεχνολογία. Στις ΗΠΑ, αυτή η στάση πλέον ξεχειλίζει και στην πολιτική σκηνή», σημείωσε.
Ο Thom Yorke δεν έκρυψε επίσης την αποστροφή του για τον όρο «creatives», που χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει καλλιτέχνες και δημιουργούς.
«Είμαστε, σύμφωνα με τη σύγχρονη ορολογία, “creatives” — ένας όρος που με προσβάλλει βαθιά, γιατί εμφανίστηκε την εποχή που η τέχνη μετατράπηκε σε “περιεχόμενο” για συσκευές», είπε.
Ο Yorke, ο οποίος πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο άλμπουμ «Tall Tales» σε συνεργασία με τον καλλιτέχνη ηλεκτρονικής μουσικής Mark Pritchard, δεν είναι μόνος του στον αγώνα αυτό.
Ήταν ανάμεσα στους 10.500 υπογράφοντες μιας δημόσιας δήλωσης από επαγγελματίες των δημιουργικών βιομηχανιών, που προειδοποιούν τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ότι η μη αδειοδοτημένη χρήση των έργων τους συνιστά μία «μεγάλη, άδικη απειλή» για τα μέσα διαβίωσης των καλλιτεχνών.
Όπως αναφέρεται στη δήλωση: «Η μη αδειοδοτημένη χρήση δημιουργικών έργων για την εκπαίδευση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί μία μεγάλη, άδικη απειλή για τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων πίσω από αυτά τα έργα και δεν πρέπει να επιτρέπεται».
Πίσω από την πρωτοβουλία αυτής της δήλωσης βρίσκεται ο Βρετανός συνθέτης και πρώην στέλεχος στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, Ed Newton-Rex, ο οποίος παραιτήθηκε το 2023 από τη θέση του ως επικεφαλής του τομέα ήχου στην εταιρεία Stability AI.
Η παραίτησή του οφείλεται στη διαφωνία του με τη διοίκηση της εταιρείας, η οποία υποστήριζε ότι η χρήση έργων με πνευματικά δικαιώματα για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς άδεια εμπίπτει στη νομική έννοια της «θεμιτής χρήσης», δηλαδή δεν απαιτείται η συναίνεση του κατόχου των δικαιωμάτων.
Η παρέμβαση του Thom Yorke έρχεται σε μία συγκυρία όπου η συζήτηση για τα όρια και τις συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης φουντώνει, ιδιαίτερα στον χώρο της τέχνης και της δημιουργίας.
Με λόγο αιχμηρό και ξεκάθαρο, υπενθυμίζει πως πίσω από κάθε έργο τέχνης υπάρχει ένας άνθρωπος — κι αυτός ο άνθρωπος αξίζει σεβασμό, αναγνώριση και δίκαιη αμοιβή.
