Οι διαχειριστές της περιουσίας του Elvis Presley στρέφονται νομικά κατά της Suno, κατηγορώντας την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης για παράνομη κλωνοποίηση της ταυτότητας του βασιλιά του rock ‘n’ roll.
Η φωνή που άλλαξε για πάντα τη διαδρομή της μουσικής βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας σφοδρής δικαστικής διαμάχης για τα όρια της τεχνολογίας. Οι κάτοχοι των πνευματικών δικαιωμάτων του Elvis Presley κατέθεσαν αγωγή κατά της κορυφαίας εταιρείας μουσικής τεχνητής νοημοσύνης Suno, κατηγορώντας την ότι παραβίασε τα δικαιώματα προσωπικότητας και εμφάνισης του βασιλιά του rock ‘n’ roll κλέβοντας τη φωνή του.
Η νομική αυτή κίνηση έρχεται λίγες μόλις εβδομάδες μετά την προσφυγή κατά του τεχνολογικού κολοσσού Anthropic για την εκπαίδευση του μοντέλου Claude πάνω σε τραγούδια του Elvis Presley. Η νέα αγωγή, που κατατέθηκε από την Elvis Presley Enterprises, περιλαμβάνει πρωτοφανείς νομικούς ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η Suno παραβίασε τον νόμο επιτρέποντας στους χρήστες να κλωνοποιούν την αδιαμφισβήτητη και εμβληματική φωνή του τραγουδιστή.
«Όλη η ανθρωπιά, η ιστορία, η απόγνωση και ο θρίαμβος που συνθέτουν την ταυτότητα του Elvis κλάπηκαν, αποθηκεύτηκαν σε διακομιστές και αξιοποιούνται από τη Suno για να παράγουν τεράστια χρηματικά ποσά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο δικηγόρος Richard Busch από τη νομική εταιρεία Adams & Reese, ο οποίος κατέθεσε την αγωγή.
«Η Suno ενήργησε σκόπιμα, κακόβουλα και δόλια για να αποκομίσει οικονομικό όφελος και να ανταγωνιστεί τεχνητά την εικόνα και τα πνευματικά δικαιώματα του Elvis, και συνεχίζει να το πράττει μέχρι σήμερα», συμπληρώνει.
Η νέα δικαστική μάχη αποτελεί μία από τις πρώτες σημαντικές υποθέσεις που βασίζονται σε έναν νέο νόμο του Τενεσί, ο οποίος συμπτωματικά ονομάζεται «ELVIS Act» (Ensuring Likeness Voice and Image Security Act) και ψηφίστηκε πρόσφατα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη. Το συγκεκριμένο νομοθέτημα δημιουργήθηκε ως όπλο ενάντια στα παράνομα deepfakes, επιτρέποντας ωστόσο αγωγές και εναντίον εταιρειών τεχνολογίας που παρέχουν τα εργαλεία για την κλωνοποίηση φωνής και εικόνας.
Η Elvis Presley Enterprises, η οποία αποτελεί μονάδα του ομίλου αδειοδοτήσεων Authentic Brands Group (ABG) και ελέγχει τα πνευματικά δικαιώματα που συνδέονται με τον καλλιτέχνη, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου μέρους του καταλόγου τραγουδιών και των δικαιωμάτων στο όνομα και την εικόνα του, τονίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η εκπρόσωπος της ABG, Lark-Marie Antón, υπογράμμισε ότι τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους.
«Το όνομα, η εικόνα, η φυσιογνωμία και η μουσική του Elvis Presley συγκαταλέγονται στα πιο πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία πνευματικής ιδιοκτησίας στον κόσμο», σημείωσε η Lark-Marie Antón. «Προστατεύουμε αυτά τα δικαιώματα με αποφασιστικότητα», ξεκαθάρισε η ίδια.
Από την πλευρά της, η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης απάντησε στις κατηγορίες μέσω εκπροσώπου της: «Η Suno υπάρχει για να βοηθά τους ανθρώπους να δημιουργούν νέα, πρωτότυπη μουσική, όχι για να εκμεταλλεύεται εμπορικά το όνομα ή την εικόνα οποιουδήποτε, και απαγορεύουμε κάθε μη εξουσιοδοτημένη χρήση του έργου ενός καλλιτέχνη», ανέφερε.
«Για την προστασία από αυτό, δεν επιτρέπουμε εντολές που περιέχουν ονόματα συγκεκριμένων καλλιτεχνών και τραγουδιών, ενώ συνεργαζόμαστε με τρίτους παρόχους για τον έλεγχο των μεταφορτωμένων αρχείων ήχου και στίχων για πιθανή κακή χρήση», συνέχισε η Suno.
Η εκπρόσωπος πρόσθεσε ακόμη: «Εργαζόμαστε διαρκώς για να ενισχύσουμε τις δικλείδες ασφαλείας μας. Θα συνεχίσουμε να προσθέτουμε νέες προστασίες για τους καλλιτέχνες και τους χρήστες μας».
Στο κείμενο της αγωγής περιγράφεται με γλαφυρότητα η μοναδικότητα που επιχειρείται να αντιγραφεί: «Η φωνή του Elvis διέθετε μια ξεχωριστά πλούσια φωνητική χροιά, με ζεστή βελούδινη αντήχηση και τέλεια τοποθετημένο vibrato, σε συνδυασμό με την ικανότητά του να διαφοροποιεί την τεχνική και την ερμηνεία του μέσα στο ίδιο το τραγούδι αλλά και σε διαφορετικά μουσικά είδη, στοιχείο που αποτέλεσε την άμεσα αναγνωρίσιμη μουσική υπογραφή του σε ολόκληρο τον κόσμο».
Αν και η Suno ισχυρίζεται σε άλλες δικαστικές υποθέσεις ότι τα τρέχοντα μοντέλα της εμποδίζουν τους χρήστες να ζητούν συγκεκριμένα ονόματα καλλιτεχνών ή να παράγουν φωνές που τους μιμούνται, η πλευρά του Elvis Presley απορρίπτει αυτούς τους ισχυρισμούς ως εντελώς ψευδείς.
Στην καταγγελία περιλαμβάνονται σύνδεσμοι προς βίντεο που αποδεικνύουν τη χρήση της πλατφόρμας για την παραγωγή τραγουδιών που ακούγονται εντυπωσιακά όμοια με τον θρύλο της μουσικής.
«Αυτά δεν αποτελούν παραδείγματα του Elvis Presley να τραγουδά, αλλά συνθετικές και μη εξουσιοδοτημένες χρήσεις της φωνής και της εικόνας του», γράφει ο δικηγόρος Richard Busch. «Και υπάρχουν εκατοντάδες έως χιλιάδες άλλα παρόμοια παραδείγματα», υπογραμμίζει.
Ο νόμος ELVIS Act του Τενεσί έρχεται να ανατρέψει τα μέχρι τώρα δεδομένα, καθώς οι προηγούμενες νομικές ρυθμίσεις αφορούσαν συνήθως μόνο την εμπορική εκμετάλλευση της εικόνας κάποιου, όπως για παράδειγμα σε μια παράνομη διαφήμιση. Ο νέος νόμος αφαίρεσε αυτούς τους περιορισμούς, καθιστώντας άμεσα υπεύθυνες τις επιχειρήσεις που παρέχουν λογισμικό που επιτρέπει τέτοιες παραβιάσεις.
«Η Suno αποτελεί την ενσάρκωση του λόγου για τον οποίο ο νόμος ELVIS Act ήταν τόσο απολύτως αναγκαίος», αναφέρει η αγωγή. «Η Suno έκλεψε τη φωνή, την εικόνα και τη φυσιογνωμία του Elvis, καθώς και τα προστατευόμενα έργα του σε μια κυριολεκτικά εκπληκτική κλίμακα, και τώρα πρέπει να κληθεί να λογοδοτήσει για αυτή την κλοπή».
Οι νομικοί εκπρόσωποι της πλατφόρμας είχαν υποστηρίξει στο παρελθόν, σε υπόθεση που κίνησε ο Jason Isbell και άλλοι καλλιτέχνες, ότι τα ονόματα των καλλιτεχνών χρησιμοποιούνται απλώς ως συντομογραφία για το μουσικό είδος που εκπροσωπούν. Ωστόσο, η νέα αγωγή επισημαίνει ότι ακόμη και τον περασμένο μήνα, η πλατφόρμα παρήγαγε έναν κλώνο του Elvis Presley βασιζόμενη απλώς σε στίχους που περιείχαν το όνομά του.
Εκτός από την κλωνοποίηση της φωνής, η αγωγή καταγγέλλει την εκπαίδευση των αλγορίθμων πάνω σε ιστορικά τραγούδια όπως τα «Can’t Help Falling in Love», «Don’t Be Cruel», «A Little Less Conversation», «All Shook Up», «Return to Sender» και «(You’re the) Devil in Disguise».
«Ο επόμενος Elvis δεν θα πιάσει μια κιθάρα στα χέρια του», τονίζουν οι δικηγόροι της Elvis Presley Enterprises. «Ο αδηφάγος αγώνας δρόμου της Suno προς τα κάτω στοχεύει να καταστήσει την ανθρώπινη δημιουργικότητα παρωχημένη, αντιγράφοντας ψυχρά χωρίς άδεια μέσα σε δευτερόλεπτα αυτό που απαιτεί χρόνια για να μάθεις, να παλέψεις μαζί του, να διατηρήσεις και να προσπαθείς ασταμάτητα να κάνεις καλύτερο και τέλειο».
Την ίδια ημέρα, οι ίδιοι δικηγόροι κατέθεσαν άλλη μια αγωγή κατά της τεχνολογικής εταιρείας εκ μέρους της Eight Mile Style, της εταιρείας που διαχειρίζεται τα δικαιώματα του μεγαλύτερου μέρους του καταλόγου του Eminem. Η υπόθεση αυτή εστιάζει στην εκπαίδευση μοντέλων πάνω σε επιτυχίες του ράπερ όπως τα «Lose Yourself», «Without Me», «Till I Collapse», «The Real Slim Shady» και «Stan».
Αυτές οι νέες υποθέσεις προστίθενται στα αυξανόμενα μέτωπα για τη Suno, η οποία αντιμετώπισε την πρώτη αγωγή το 2024 από τις τρεις μεγαλύτερες δισκογραφικές εταιρείες. Παρά το γεγονός ότι ήρθε σε συμβιβασμό με τη Warner Music Group πέρυσι, παραμένει σε ανοιχτή δικαστική διαμάχη με τις Universal Music Group και Sony Music, ενώ πρόσφατα δέχθηκε νέες αγωγές και από μουσικούς εκδότες όπως οι Round Hill Music και Reservoir.
Πίσω από τις δικαστικές αίθουσες και τις νομικές διατυπώσεις, διακυβεύεται κάτι βαθύτερο από τα πνευματικά δικαιώματα: η ίδια η ανθρώπινη υπόσταση της τέχνης. Μια φωνή που γεννήθηκε μέσα από προσωπικά βιώματα, πόνο και αληθινό πάθος δεν μπορεί να μετατρέπεται σε έναν άψυχο αλγόριθμο, υπενθυμίζοντας ότι η μαγεία μιας αυθεντικής ερμηνείας δεν θα μπορέσει ποτέ να χωρέσει σε μερικές γραμμές κώδικα.
