Στα μέσα των ’80s, ο Freddie Mercury απομακρύνθηκε για λίγο από τη rock μουσική των Queen για να κυνηγήσει κάτι πιο προσωπικό και ασταμάτητα συναισθηματικό. Το αποτέλεσμα ήταν το «Mr Bad Guy» – ένα άλμπουμ που αποκάλυψε τον «άνθρωπο των άκρων» και τη μικρή ζήλια του για τον Elton John.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν ο Freddie Mercury έστηνε τον κόσμο του «Mr Bad Guy», παραδεχόταν ότι ήταν «άνθρωπος των άκρων». Είχε αρχίσει να νιώθει μία ελαφριά απογοήτευση από τη ρουτίνα των Queen. Όχι από τους ανθρώπους του, αλλά από τα όρια που, αναπόφευκτα, ορίζει ένα συγκρότημα που έχει χτιστεί γύρω από τις αρχές του rock and roll. Ήθελε να ανοίξει τα φτερά του, να δοκιμάσει όσα δεν χωρούσαν στο κοινό καλούπι. «Είχα πολλές ιδέες που έσκαγαν να βγουν, και υ
πήρχαν μουσικά εδάφη που ήθελα να εξερευνήσω και δεν μπορούσα μέσα στους Queen», θα πει αργότερα. Το «Mr Bad Guy» γεννήθηκε ακριβώς από αυτό το βουβό, αλλά επίμονο αίτημα για ελευθερία.
Με τον Reinhold Mack στο πλευρό του, ο Mercury έφυγε από την κλασική φόρμα και άφησε τη μουσική να στραφεί πιο καθαρά προς τη χορευτική επικράτεια και τη ντίσκο. Όχι για να ακολουθήσει την τάση, αλλά για να φωτίσει –με πιο γυμνό τρόπο– όσα ο ίδιος βίωνε εκείνη την περίοδο.
Πολλοί θα υπέθεταν ότι το σόλο άλμπουμ του θα έκανε χατίρια σε συγκεκριμένα ακροατήρια ή θα φλέρταρε με εύκολα εμπορικά στερεότυπα. Αντίθετα, ο Freddie Mercury αρνήθηκε να υπακούσει σε «κανόνες». Δεν επηρεάστηκε από τίποτα άλλο πέρα από το τι ήθελε ο ίδιος να κάνει. Τόσο απλά.
Η επιλογή αυτή σήμαινε ότι θα εμπλεκόταν σε όλα. Από τις ερμηνείες μέχρι τα όργανα και τις ενορχηστρώσεις, ο Mercury κράτησε το τιμόνι ακλόνητα. Το «Mr Bad Guy» έγινε έτσι μία συλλογή από διάφορα μουσικά τοπία, όπου κάθε τραγούδι αναπνέει σε άλλο κλίμα και διάθεση, αντανακλώντας το παλίμψηστο συναισθημάτων που κουβαλούσε τότε. Η διασπορά των στυλ δεν ήταν ελιγμός – ήταν εξομολόγηση.
Μόνο μετά την κυκλοφορία του, ο Mercury συνειδητοποίησε πόσο βαθιά είχε βυθιστεί στο προσωπικό. Στους Queen, μερικά από τα καλύτερά του τραγούδια –τα «Love of My Life» και «Somebody to Love»– είναι όσα επιμένουν στο οικείο και το ευάλωτο. Ανακάλυψε ότι κουβάλησε αυτή την ευαισθησία ακέραιη και στο «Mr Bad Guy», ώσπου να αναρωτηθεί, με μία ελαφριά αυτοειρωνεία, αν είναι τελικά ένας από τους πιο «τραγικούς» χαρακτήρες της μουσικής.
Το 1985, μιλώντας με την αφοπλιστική ειλικρίνειά του, εξήγησε: «Τα τραγούδια μου μπαίνουν όλα κάτω από την ετικέτα “συναίσθημα”. Είναι συναίσθημα και αίσθηση. Επειδή τα έχω περάσει όλα αυτά, είμαι περιεκτικός. Μαζεύω πίσω έρευνα, που είναι δική μου, και μετά τη βάζω στα τραγούδια».
Και συνέχισε: «Θα ήθελα να γράφω τραγούδια για κάτι εντελώς διαφορετικό, αλλά πάντα καταλήγουν με πολύ συναισθηματικό και τραγικό τρόπο. Ίσως να είμαι πολύ τραγικός άνθρωπος. Δεν ξέρω γιατί, αλλά υπάρχει ένα στοιχείο χιούμορ στο τέλος. Είμαι πολύ αγαπησιάρης άνθρωπος, το ξέρεις».
Σε αυτή τη μικρή συμπύκνωση χαρακτήρα χωράει όλο το ζωηρό του παράδοξο: να φλερτάρει με το σκοτάδι χωρίς να αποχαιρετά ποτέ το φως.
Αυτές οι προσωπικές παλίρροιες ακούγονται ξεκάθαρα σε τραγούδια όπως το «Made in Heaven» και το «There Must Be More To Life Than This». Εκεί ο Freddie Mercury αφήνει να φανούν όχι μόνο οι ανασφάλειές του, αλλά και οι πιο απλές του ανάγκες, τα σιωπηλά του αιτήματα για κάτι περισσότερο. Σ’ αυτή τη διαφάνεια κρυβόταν και η μεγαλύτερη δυσκολία: οι λέξεις. Όχι η μελωδία, αλλά οι στίχοι. Μόνος του στο γραφείο, χωρίς κάποιον να του πετάει μία ιδέα για να την αρπάξει στον αέρα, ο Mercury ανακάλυπτε πόσο επίπονη μπορεί να γίνει η διαδικασία της γραφής.
Το ομολόγησε σχεδόν με ανακούφιση: «Μισώ να γράφω στίχους. Μακάρι να μπορούσε κάποιος άλλος να το κάνει. Μακάρι να είχα έναν Bernie Taupin. Αλλά δεν είμαι έτσι. Μου αρέσει να τα κάνω όλα μόνος μου, είμαι μία άπληστη σκύλα». Η φράση μοιάζει με σκωπτικό χαμόγελο στον καθρέφτη: αναγνωρίζει την κούραση, ζηλεύει λίγο την άνεση των άλλων, αλλά δεν διαπραγματεύεται τον έλεγχο.
Γιατί πράγματι, τα πράγματα θα ήταν ευκολότερα αν είχε έναν μόνιμο συνεργάτη στη στιχουργία. Έναν Bernie Taupin, όπως έχει ο Elton John – μία από τις πιο εμβληματικές δημιουργικές «συνεταιρικές» σχέσεις στην pop. Αυτή η ελαφριά ζήλια προς τον Elton δεν ήταν κακία, αλλά η παραδοχή ότι κάποιες φορές η συντροφικότητα λειαίνει τις γωνίες.
Όμως ο Freddie Mercury διάλεξε τον πιο δύσκολο δρόμο, και γι’ αυτό το «Mr Bad Guy» είναι τόσο αποκαλυπτικό. Όταν κρατάς μόνος σου όλα τα νήματα, αυτό που μένει στον δίσκο είναι ο ατόφιος άνθρωπος πίσω από το μύθο.
Ήταν, όπως έλεγε ο ίδιος, «άνθρωπος των άκρων». Αυτό είναι και το πιο γοητευτικό στοιχείο του άλμπουμ όταν το ακούς από την αρχή ως το τέλος: μία πανοραμική θέα σε όλες τις εκδοχές του Mercury, «ολόκληρο το φάσμα» της ζωής του, όπως το περιέγραφε, και το πώς άλλαζε από μέρα σε μέρα. Από την εξωστρεφή λάμψη μέχρι τις απόκρυφες ρωγμές, από τη χορευτική ευφορία μέχρι το νυχτερινό παράπονο, ο δίσκος λειτουργεί σαν ημερολόγιο γραμμένο στο παρόν χρόνο.
Και κάπου εκεί χωράει και η ειρωνεία: το άλμπουμ που πολλοί θα περίμεναν να ευθυγραμμιστεί με την αγορά, είναι τελικά αυτό που κλείνει το μάτι στα κλισέ και μένει πιστό μόνο στο ένστικτο του δημιουργού του. Ο Freddie Mercury δεν επιχείρησε να «χαϊδέψει» κανέναν. Επέλεξε να πιστέψει ότι ο κόσμος θα θέλει να ακούσει αυτό που ο ίδιος νιώθει – ακόμα κι αν αυτό δεν είναι πάντα άνετο.
Η αντίφαση τον ακολουθεί παντού. Είναι ο θηριώδης performer που σαρώνει τη σκηνή και την ίδια στιγμή ο άνθρωπος που εξομολογείται ότι δυσκολεύεται να τελειώσει έναν στίχο. Είναι ο δημιουργός που ζηλεύει την ευκολία ενός δίδυμου σαν του Elton και του Bernie, αλλά αρνείται πεισματικά να μοιραστεί το τιμόνι. Είναι, τέλος, ο «τραγικός» και ο χιουμορίστας μαζί, ο ρομαντικός που μπορεί να παραδεχτεί: «Είμαι πολύ αγαπησιάρης άνθρωπος, το ξέρεις», και να το εννοεί.
Όταν σήμερα επιστρέφουμε στο «Mr Bad Guy», ακούμε κάτι περισσότερο από ένα σόλο άλμπουμ ενός σταρ που ήθελε να «ξεφύγει» λίγο από το συγκρότημά του. Ακούμε ένα εργαστήριο αυτογνωσίας. Ένα άλμπουμ όπου η dance και η ντίσκο δεν είναι διακοσμητικά στοιχεία, αλλά σκηνικό για να ανεβούν τα ίδια του τα αισθήματα. Και ναι, ακούμε και την ανθρώπινη πλευρά της ζήλιας – εκείνη που δεν μικραίνει, αλλά ωθεί.
Ο Freddie Mercury θαυμάζει το πλεονέκτημα του Elton John που έχει τον Bernie Taupin. Το παραδέχεται, το ζηλεύει, αλλά δεν το αντιγράφει. Προτιμά να παραμείνει «άπληστος» με τον δικό του, σαρδόνιο τρόπο: να τα κάνει όλα ο ίδιος, για να μην χάσει ούτε γραμμάριο από την αλήθεια του.
Όσο κι αν αναζητούσε διαφυγές από τη φόρμα, ο Freddie Mercury δεν ξέφυγε ποτέ από τον εαυτό του – και ευτυχώς. Το «Mr Bad Guy» δείχνει ότι ο «άνθρωπος των άκρων» δεν ήταν απλώς ένας ρόλος, αλλά ολόκληρη η μέθοδός του: να ζει, να αισθάνεται, να μετατρέπει το κάθε τι σε τραγούδι. Κι αν μέσα σ’ αυτό χώρεσε και μία ζήλια για τον Elton John, ήταν μόνο γιατί ήξερε πως η τέχνη προχωράει και με τα φτερά και με τα βάρη της.
Στο τέλος, αυτό που μένει είναι «ολόκληρο το φάσμα» – ο Freddie Mercury όπως άλλαζε κάθε μέρα, αλλά χωρίς ποτέ να προδώσει το πιο σταθερό του δόγμα: να τα κάνει όλα με την καρδιά του.
