Η υπόσχεση του Kanye West για ένα άλμπουμ χωρίς τεχνητή νοημοσύνη, οι διαρροές για ημερομηνία κυκλοφορίας και η μεγαλύτερη συζήτηση που φουντώνει στη μουσική βιομηχανία.
Ο Kanye West —ή Ye, όπως υπογράφει τα τελευταία χρόνια— επιστρέφει στο επίκεντρο με το επερχόμενο άλμπουμ «BULLY», αλλά, πριν ακόμη ακουστεί το πρώτο single, το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν και πόσο η τεχνητή νοημοσύνη θα «πατήσει» στις ηχογραφήσει του. Η απάντηση από το περιβάλλον του ράπερ είναι ξεκάθαρη: «Καμία χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο “Bully”».
Την ίδια ώρα, οι διαρροές για ημερομηνία κυκλοφορίας στα τέλη Ιανουαρίου και το πλήρες tracklist ανεβάζουν την ένταση γύρω από μία από τις πιο πολυσυζητημένες κυκλοφορίες της χρονιάς.
Ο Kanye West αιφνιδίασε στα τέλη του περασμένου μήνα, εμφανιζόμενος σε stand-up βραδιά στο Hollywood Improv, όπου και προανήγγειλε νέο άλμπουμ. Η ύπαρξη του «BULLY» είχε διαφανεί ήδη από το 2024, όταν σε listening event στην Κίνα παρουσίασε το «Beauty And The Beast» —ένα κομμάτι που αργότερα συνόδευσε με μικρού μήκους βίντεο.
Έκτοτε, η προετοιμασία ακολουθεί το γνώριμο μοτίβο των καθυστερήσεων και των αποσπασματικών ανακοινώσεων που έχουν «σφραγίσει» τις πρόσφατες κυκλοφορίες του West, με αποτέλεσμα οι θαυμαστές να αναζητούν στα ψιλά γράμματα απαντήσεις: από στιγμιότυπα φερόμενων emails της ομάδας Yeezy προκύπτει πιθανή ημερομηνία κυκλοφορίας στις 30 Ιανουαρίου.
Σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, η συζήτηση για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο στούντιο φούντωσε.
Ο Pete Jideonwo, στέλεχος της μουσικής βιομηχανίας που θεωρείται ο τωρινός μάνατζερ του Kanye West, εμφανίζεται σε στιγμιότυπα που κυκλοφόρησαν στο X να διαβεβαιώνει: «Καμία χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο “Bully”».
Την ίδια γραμμή επανέλαβε και ο Milo Yiannopoulos, ο οποίος, παρά την αποχώρησή του από τον ρόλο του ως επικεφαλής του προσωπικού της Yeezy έπειτα από την ανακοίνωση δημιουργίας «ενήλικης» θεματικής στον όμιλο, δηλώνει πως παραμένει κοντά στην ομάδα του καλλιτέχνη.
«Για όσους χρειάζονται να το ακούσουν από έναν λευκό άντρα: Καμία χρήση AI στο “Bully”», έγραψε χαρακτηριστικά στο X.
Η λίστα των τραγουδιών που κυκλοφόρησε ανεπίσημα συμπληρώνει το παζλ. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευθεί, το «BULLY» χωρίζεται σε δύο μέρη.
Αν πράγματι επιβεβαιωθεί ότι δεν χρησιμοποιείται τεχνητή νοημοσύνη στην παραγωγή, θα πρόκειται για μία δήλωση προθέσεων με σημασία που υπερβαίνει το ίδιο το άλμπουμ.
Η μουσική βιομηχανία ζει μία πρωτοφανή περίοδο αμφισβήτησης, καθώς τα εργαλεία παραγωγικής τεχνητή νοημοσύνη κάνουν ευκολότερη από ποτέ την παραγωγή τραγουδιών, άλλοτε ως βοήθημα δημιουργίας και άλλοτε ως «κουμπί αντιγραφής» ύφους και φωνών.
Οι πλατφόρμες κατακλύζονται: μόνο στις αρχές του 2024, το Deezer κατέγραφε περίπου 10.000 κομμάτια τεχνητής νοημοσύνης ημερησίως, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% των νέων μεταφορτώσεων.
Παράλληλα, μελέτες προειδοποιούν ότι επαγγελματίες της μουσικής ενδέχεται να χάσουν έως και το ένα τέταρτο των εισοδημάτων τους τα επόμενα χρόνια λόγω του ανταγωνισμού από την τεχνητή νοημοσύνη.
Το θέμα έχει ήδη κινητοποιήσει ονόματα – βαρόμετρα. Πέρυσι τον Φεβρουάριο, περισσότεροι από 1.000 καλλιτέχνες —ανάμεσά τους οι Kate Bush, Damon Albarn, Paul McCartney και Annie Lennox— αποτύπωσαν τη δυσαρέσκειά τους σε ένα «σιωπηλό άλμπουμ», διαμαρτυρόμενοι για την προοπτική αλλαγών στη βρετανική νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων που θα χαλάρωνε τα όρια υπέρ της τεχνητής νοημοσύνης.
Την άνοιξη, οι Paul McCartney, Elton John, Coldplay, Dua Lipa, Florence Welch, Kate Bush και Robbie Williams συγκαταλέγονταν στους 400 υπογράφοντες επιστολή προς τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Keir Starmer, ζητώντας ξεκάθαρες δικλίδες προστασίας των δημιουργών από προσβολές δικαιωμάτων λόγω τεχνητής νοημοσύνης.
Αργότερα, ενόψει τεχνολογικής συμφωνίας Ηνωμένου Βασιλείου – ΗΠΑ που συζητήθηκε κατά την επίσκεψη του Donald Trump τον Σεπτέμβριο, νέες παρεμβάσεις έθεσαν επιτακτικά την ανάγκη θωράκισης της δημιουργικής εργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο αποκλεισμός της τεχνητής νοημοσύνης στο «Bully» είναι μία πολιτική επιλογή με επικοινωνιακό βάρος.
Η δισκογραφική πορεία του West, άλλωστε, στηρίζεται σε μία μακρά παράδοση sampling και πρωτότυπης ενορχήστρωσης —πρακτικές που αποτελούν θεμέλιο της hip-hop και διαφέρουν ριζικά από τη συνθετική δημιουργία φωνών ή μουσικών μοτίβων μέσω μηχανικής μάθησης. Το να ξεκαθαρίζει ότι δεν θα «πειράξει» τη φωνή ή το ύφος μέσω αλγορίθμων είναι και μήνυμα προς ένα κοινό που αναζητά αυθεντικότητα, και κάλεσμα σε μία βιομηχανία που προσπαθεί να ορίσει κανόνες σε αχαρτογράφητα νερά.
Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη συναντάται, βέβαια, με τις προσωπικές περιπέτειες του καλλιτέχνη στη δημόσια σφαίρα.
Τα τελευταία χρόνια, ο Kanye West βρέθηκε επανειλημμένα στο στόχαστρο για αντισημιτικές δηλώσεις, με συνέπεια πολλαπλές απαγορεύσεις πρόσβασης σε X (πρώην Twitter) και Instagram και τον αποκλεισμό του ηλεκτρονικού του καταστήματος στη Shopify, μετά και την κυκλοφορία ενός λευκού T-shirt με μία μεγάλη σβάστικα.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι «είχε χρόνια την ιδέα» για το συγκεκριμένο μπλουζάκι, ενώ σε ντοκιμαντέρ του 2023 ισχυρίστηκε ότι «οι Εβραίοι συνεργάζονται για να τον κρατήσουν πίσω».
Δήλωσε ακόμη ότι δεν «πιστεύει» στον όρο αντισημιτισμός και κάλεσε «τους Εβραίους να συγχωρήσουν τον Χίτλερ», προκαλώντας οργή συναδέλφων και κοινής γνώμης. Μετά τη γενικευμένη καταδίκη, επανήλθε λέγοντας ότι θέλει να «αγκαλιάσει κάθε Εβραίο», αποδίδοντας ορισμένα ξεσπάσματά του στη διπολική διαταραχή.
Στο φόντο αυτό, η πρόσφατη συνάντησή του στη Νέα Υόρκη με τον ραβίνο Yoshiyahu Yosef Pinto, παρουσία του Pete Jideonwo, παρουσιάστηκε ως κίνηση «ανάληψης ευθύνης» για τον πόνο που προκάλεσαν οι δηλώσεις του. Αν και δεν είναι σαφές αν αυτή η συνάντηση προοιωνίζεται μία σταθερή μετατόπιση στο δημόσιο πρόσωπο του West, είναι προφανές ότι κάθε κίνηση —μουσική ή μη— θα διαβάζεται και μέσα από το πρίσμα αυτής της ιστορίας.
Στο καθαρά δισκογραφικό μέτωπο, η πιο πρόσφατη παρουσία του Kanye West ήταν τα άλμπουμ «Vultures 1» και «Vultures 2» του 2024, σε συνεργασία με τον Ty Dolla $ign.
Παράλληλα, ο ίδιος «εμπλέχτηκε» στο λεγόμενο «AI beef» όταν η Bhad Bhabie και η Alabama Barker αντήλλαξαν diss tracks που αξιοποιούσαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, φανερώνοντας πόσο εύθραυστα είναι σήμερα τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το συνθετικό στη μουσική αντιπαράθεση.
Για την ώρα, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην ημερομηνία. Θα τηρηθεί το —ανεπίσημο— ραντεβού της 30ής Ιανουαρίου; Θα υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της απουσίας τεχνητής νοημοσύνης στους συντελεστές του άλμπουμ; Και, το σημαντικότερο, θα μπορέσει το «BULLY» να επαναπροσδιορίσει τον Ye καλλιτεχνικά, πέρα από τον θόρυβο που ο ίδιος συχνά δημιουργεί;
Σε μία εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη ορίζει νέες γραμμές μάχης, η επιλογή του να κρατήσει τον αλγόριθμο εκτός στούντιο συνιστά σαφή δήλωση —αν και το τελικό βάρος θα της το κρίνει η μουσική.
Συμπέρασμα: Είτε ως πράξη αντίστασης στον αλγόριθμο είτε ως επιβεβαίωση της πίστης του στην παραδοσιακή παραγωγή, το «BULLY» έρχεται να δοκιμάσει τρία πράγματα ταυτόχρονα: την υπομονή των φαν απέναντι στις καθυστερήσεις, την αξιοπιστία των διαρροών και, κυρίως, τα νέα όρια της αυθεντικότητας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
