Με το νέο άλμπουμ «Arirang» και μία εμβληματική παράσταση στην καρδιά της Σεούλ, οι BTS τοποθετούν την κορεατική κληρονομιά στο επίκεντρο της διεθνούς εικόνας τους, αμφισβητώντας την τάση για μία πολιτιστικά ουδέτερη παγκόσμια μουσική.
Η επιστροφή των BTS στην παγκόσμια μουσική σκηνή τον ερχόμενο Μάρτιο ως πλήρες επταμελές σχήμα αποτελεί την πιο ηχηρή απάντηση στο ερώτημα που απασχολεί τη βιομηχανία τα τελευταία χρόνια: μπορεί ένα παγκόσμιο φαινόμενο να διατηρήσει την εντοπιότητά του χωρίς να αλλοιωθεί από τους κανόνες της μαζικής κατανάλωσης; Η προγραμματισμένη εμφάνισή τους στις 21 Μαρτίου στην ιστορική Πλατεία Γκουανγκχουαμούν της Σεούλ υπερβαίνει τα όρια μιας απλής συναυλίας και μετατρέπεται σε μία συνειδητή πράξη επαναπροσδιορισμού της ταυτότητάς τους.
Η απόφαση των BTS να ονομάσουν το νέο τους άλμπουμ «Arirang», δανειζόμενοι τον τίτλο από το πιο εμβληματικό παραδοσιακό τραγούδι της Κορέας, και να το συνοδεύσουν με μία δωρεάν ανοιχτή συναυλία στην καρδιά της πρωτεύουσας, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα.
Σε μία εποχή που πολλοί παραγωγοί και στελέχη της βιομηχανίας πιέζουν για τη μετάβαση από την K-pop σε μία πιο γενική κατηγορία «παγκόσμιας pop», το συγκρότημα επιλέγει τον δρόμο της επιστροφής στις ρίζες. Αυτή η κίνηση δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με μία ευρύτερη συζήτηση για το αν η κορεατική μουσική πρέπει να αποβάλλει τα εθνικά της χαρακτηριστικά για να παραμείνει στην κορυφή.
Η Kim Hee-yon, επίκουρη καθηγήτρια στρατηγικής στο Cornell University, σημειώνει σε συνέντευξή της στους The Korea Times πως αυτή η στρατηγική επιλογή αποπνέει σιγουριά.
«Το να κεντράρουν ένα άλμπουμ γύρω από το “Arirang” αντικατοπτρίζει την αυτοπεποίθηση των BTS να θέσουν την κορεατική κληρονομιά στον πυρήνα της παγκόσμιας ταυτότητάς τους», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η ίδια προσθέτει πως η πορεία τους δείχνει ότι η παγκόσμια εμβέλεια δεν απαιτεί τη διαγραφή της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας. «Η ριζωμένη αυθεντικότητα μπορεί να γίνει πηγή παγκόσμιας απήχησης», συμπληρώνει η Kim Hee-yon.
Το συγκεκριμένο μήνυμα έρχεται σε μία χρονική στιγμή όπου η παγκόσμια στρατηγική της μουσικής βιομηχανίας φαίνεται να αλλάζει κατεύθυνση. Ολοένα και περισσότερα σχήματα πειραματίζονται με αγγλόφωνα singles και διεθνείς οπτικούς κώδικες που εξομαλύνουν τα πολιτιστικά σημάδια, στοχεύοντας σε μία τοπική προσαρμογή εκτός Κορέας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η προσέγγιση των BTS αποτελεί μία συνειδητή επαναξιολόγηση του τι μπορεί να σημαίνει η παγκόσμια επιτυχία της K-pop, διαφοροποιούμενη από την τάση που αποσυνδέει τους καλλιτέχνες από το εθνικό τους πλαίσιο.
Η Grace Kao, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Yale University, συμφωνεί με αυτή την εκτίμηση, τονίζοντας ότι οι BTS επιδιώκουν να υπενθυμίσουν στο παγκόσμιο κοινό την καταγωγή τους. «Οι BTS φαίνονται αποφασισμένοι να θυμίσουν σε όλους ότι είναι Κορεάτες καλλιτέχνες. Ενώ η βιομηχανία μπορεί να κινείται σε διαφορετικές κατευθύνσεις, αυτή η επιστροφή υπογραμμίζει τη σημασία της Κορέας για την ταυτότητα και τη μουσική τους», αναφέρει η Grace Kao.
Αυτή η στάση έρχεται σε άμεση αντίθεση με τις δηλώσεις ορισμένων στελεχών της HYBE, όπως ο Bang Si-hyuk, ο οποίος έχει υποστηρίξει ότι ο στόχος δεν είναι πλέον η εξαγωγή της K-pop ως κορεατικό είδος, αλλά η δημιουργία μιας ευρύτερης κατηγορίας «global pop».
Η Grace Kao επισημαίνει το ενδιαφέρον αυτής της διαφοροποίησης: «Είναι αξιοσημείωτο καθώς έρχεται σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Bang Si-hyuk ότι η HYBE δημιουργεί το είδος της παγκόσμιας pop αντί για την K-pop. Ίσως αυτό να συμβαίνει, αλλά οι BTS θέλουν να μας θυμίσουν ότι είναι υπερήφανοι που είναι Κορεάτες». Παράλληλα, τονίζει ότι μία τέτοια εκδήλωση προσφέρει πολλά στο hallyu, καθώς οι θεατές μέσω του Netflix θα γνωρίζουν ότι παρακολουθούν ένα γεγονός στην Κορέα από Κορεάτες καλλιτέχνες.
Ο συμβολισμός της επιστροφής ενισχύεται από την επιλογή της τοποθεσίας. Η Πλατεία Γκουανγκχουαμούν, η κεντρική πύλη του Παλατιού Γκιόνγκμποκγκουνγκ, υπήρξε ιστορικά ο κεντρικός άξονας του Χανγιάνγκ, της πρωτεύουσας κατά τη Δυναστεία Τζοσόν. Η τοποθεσία αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη διακυβέρνηση, την εξουσία και την εθνική ταυτότητα της χώρας. Η Kim Hee-yon εξηγεί πως η εμφάνιση των BTS σε αυτό το σηείο επαναπροσδιορίζει την παγκόσμια επιτυχία ως κάτι που επιστρέφει στην πατρίδα του αντί να την υπερβαίνει.
Ωστόσο, η χρήση ενός τέτοιου χώρου και ενός τραγουδιού με το βάρος του «Arirang» απαιτεί λεπτούς χειρισμούς. Ο Seo Jae-kweon, καθηγητής στο Korea National University of Heritage, τονίζει τη σημασία της σωστής διαχείρισης.
«Το “Arirang” είναι ένα τραγούδι που περιέχει τις χαρές, τις λύπες και τις προσδοκίες των Κορεατών μέσα από τις γενιές. Αποτελεί εθνικό άυλο πολιτιστικό αγαθό και μνημείο της UNESCO. Η χρήση του ως τίτλος είναι σημαντική και η ίδια η παράσταση πρέπει να ερμηνεύσει αυτή την ταυτότητα με σύγχρονο και στοχαστικό τρόπο», δηλώνει ο Seo Jae-kweon.
Επιπλέον, ο Seo Jae-kweon αναφέρεται στην εξέλιξη της Πλατείας Γκουανγκχουαμούν από βασιλικό χώρο σε χώρο των πολιτών, όπου τα τελευταία χρόνια έχουν λάβει χώρα μεγάλες διαδηλώσεις για τη δημοκρατία.
«Αυτός που κάποτε ήταν ο χώρος του βασιλιά, έγινε ο χώρος του λαού», λέει, επαινώντας την επιλογή της τοποθεσίας αλλά τονίζοντας την ευθύνη που απορρέει από αυτήν. Θα είναι η πρώτη φορά που ένα σχήμα της K-pop θα πραγματοποιήσει μία αυτόνομη συναυλία σε αυτό το σημείο, με αναφορές να κάνουν λόγο για μία χορογραφημένη πομπή που θα ξεκινά μέσα από το Παλάτι Γκιόνγκμποκγκουνγκ.
Σύμφωνα με την πρόταση που κατέθεσε η BigHit Music στην Υπηρεσία Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κορέας, η διαδρομή της πομπής θα περάσει από σημαντικά σημεία του παλατιού, όπως η Πύλη Γκουντζεονγκμούν και η Πύλη Χεουνγκνιεμούν. Λόγω της κλίμακας του γεγονότος, οι ειδικοί προειδοποιούν για τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τα ευαίσθητα πολιτιστικά μνημεία από τη μεγάλη προσέλευση κόσμου. Η ασφάλεια και η προστασία της κληρονομιάς αποτελούν προτεραιότητα, καθώς τα εισιτήρια θα είναι δωρεάν και η πόλη θα γεμίσει με καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις.
«Η χρήση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ταινίες, δράματα ή παραστάσεις είναι ευπρόσδεκτη. Αλλά η ερμηνεία ανήκει στον καλλιτέχνη και αν το πνεύμα αυτής της κληρονομιάς πληγεί, μπορεί να ακολουθήσει αντιπαράθεση. Το ίδιο ισχύει και για τον ίδιο τον χώρο. Με το μεγάλο πλήθος που αναμένεται, η ασφάλεια και η διατήρηση πρέπει να διασφαλιστούν», καταλήγει ο Seo Jae-kweon.
Η επανένωση των BTS δεν αποτελεί μόνο ένα μουσικό γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας, αλλά μία δήλωση πολιτιστικής κυριαρχίας. Σε έναν κόσμο που τείνει προς την ομογενοποίηση, οι επτά καλλιτέχνες επιλέγουν να σταθούν μπροστά από τις πύλες της ιστορίας τους, υπενθυμίζοντας ότι η τέχνη τους δεν είναι ένα αποστειρωμένο προϊόν εργαστηρίου, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που αναπνέει μέσα από τις παραδόσεις και το παρόν της πατρίδας τους.
Το «Arirang» τους δεν είναι απλώς ένας τίτλος, είναι η γέφυρα ανάμεσα στο ένδοξο παρελθόν της Κορέας και το δυναμικό της μέλλον.
