Η συμμαχία των έξι κολοσσών της Νότιας Κορέας διεκδικεί την επιβίωση της ανθρώπινης έμπνευσης, θέτοντας αυστηρούς κανόνες διαφάνειας και ελέγχου στη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Η Σεούλ δεν περιμένει πλέον τις εξελίξεις να την προσπεράσουν, αλλά επιλέγει να οχυρωθεί απέναντι στην ανεξέλεγκτη επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης. Η μουσική βιομηχανία της Νότιας Κορέας, σε μία σπάνια και δυναμική κίνηση ενότητας, αποφάσισε να υψώσει ένα ψηφιακό τείχος προστασίας για να διασφαλίσει την επιβίωση της ανθρώπινης καλλιτεχνικής φύσης.
Στις 26 Φεβρουαρίου, έξι από τις ισχυρότερες οργανώσεις μουσικών δικαιωμάτων της χώρας ίδρυσαν την «K-Music Rights Organization Mutual Growth Committee». Η κίνηση αυτή αποτελεί μία κραυγή αγωνίας και ταυτόχρονα μία στρατηγική αντεπίθεση, καθώς οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα επόμενα δύο χρόνια θα κρίνουν αν οι καλλιτέχνες θα συνεχίσουν να έχουν λόγο στην ίδια τους την τέχνη.
«Τα επόμενα δύο χρόνια είναι ο “χρυσός χρόνος” που θα αποφασίσει τη ζωή ή τον θάνατο της μουσικής βιομηχανίας της Κορέας», δήλωσε με έμφαση ο Lee Si-ha, πρόεδρος της επιτροπής, κατά την επίσημη παρουσίαση της πρωτοβουλίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μεμονωμένες αντιδράσεις από αποσπασματικούς φορείς δεν έχουν την ισχύ να αναχαιτίσουν αυτό το σαρωτικό κύμα αλλαγής.
Η συμμαχία αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς συγκεντρώνει την αφρόκρεμα των φορέων της χώρας, όπως την KOMCA (Ένωση Πνευματικών Δικαιωμάτων Μουσικής της Κορέας), την Ένωση Μουσικού Περιεχομένου και την Ομοσπονδία Μουσικών Εκτελεστών. Μαζί τους συντάσσονται η Ένωση Βιομηχανίας Ηχογραφήσεων, η Ένωση Παραγωγών Ψυχαγωγίας και η Together Music, καλύπτοντας κάθε πτυχή της εγχώριας αγοράς.
Το κεντρικό έγγραφο της συμμαχίας, η «Διακήρυξη Μουσικών Δικαιωμάτων στην Εποχή της τεχνητής νοημοσύνης», θέτει τρεις απαράβατους όρους για το μέλλον. Πρώτον, την απόλυτη απαγόρευση εκπαίδευσης μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς τη ρητή συγκατάθεση του καλλιτέχνη, δεύτερον, την πλήρη διαφάνεια στις παραγωγές που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και τρίτον, έναν σαφή νομικό διαχωρισμό ανάμεσα στα έργα ανθρώπινης έμπνευσης και τα ψηφιακά παράγωγα.
Η Κορέα έχει ήδη βιώσει τις συνέπειες αυτής της τεχνολογικής διείσδυσης με έναν τρόπο που άφησε άφωνη την κοινή γνώμη. Η περίπτωση της τραγουδίστριας trot, Hong Jin-young, και της μεγάλης επιτυχίας της «Love Is 24 Hours», λειτούργησε ως το απόλυτο καμπανάκι κινδύνου, όταν αποκαλύφθηκε πως το τραγούδι ανήκε στο πρόγραμμα EvoM του καθηγητή Ahn Chang-wook.
Μέσα σε μόλις έξι χρόνια, το συγκεκριμένο λογισμικό είχε καταφέρει να παράγει 300.000 τραγούδια, πουλώντας 30.000 από αυτά και αποφέροντας έσοδα που ξεπερνούσαν τα 600 εκατομμύρια γουόν. Η KOMCA αντέδρασε ακαριαία τον Ιούλιο του 2022, παγώνοντας κάθε πληρωμή δικαιωμάτων για έργα που προέκυψαν από τη συγκεκριμένη τεχνολογία.
Η νομική προσέγγιση της χώρας είναι αυστηρή και βασίζεται στην ουσία της τέχνης, αφού ο νόμος ορίζει τα έργα ως «δημιουργίες που εκφράζουν ανθρώπινες σκέψεις ή συναισθήματα». Από τη στιγμή που η τεχνητή νοημοσύνη δεν διαθέτει συναισθηματικό κόσμο, δεν υφίσταται καμία νομική βάση για την καταβολή πνευματικών δικαιωμάτων στους κατόχους των προγραμμάτων αυτών.
Πέρα από το οικονομικό σκέλος, η ηθική διάσταση του προβλήματος είναι ακόμα πιο σκοτεινή, ειδικά στον κόσμο της K-pop. Τα συστήματα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης «καταβροχθίζουν» εκατομμύρια ηχογραφήσεις χωρίς καμία άδεια, με αποτέλεσμα να κλωνοποιούν το ύφος και τις μελωδίες των κορυφαίων καλλιτεχνών της χώρας.
Η έλλειψη νομικού πλαισίου για την προστασία της φωνής ως πνευματικής ιδιοκτησίας έχει ανοίξει τον δρόμο για τις λεγόμενες «διασκευές με τεχνητή νοημοσύνη», όπου η φωνή ενός ειδώλου χρησιμοποιείται για την εκτέλεση οποιουδήποτε τραγουδιού. Η κατάχρηση αυτή παίρνει συχνά εφιαλτικές διαστάσεις, όπως μαρτυρούν τα στοιχεία της έκθεσης Security Hero για το 2023.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι Κορεάτες καλλιτέχνες και ηθοποιοί αποτελούν το 53% των προσώπων που πέφτουν θύματα πορνογραφικού περιεχομένου deepfake σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ανατριχιαστικό το γεγονός ότι οκτώ από τους δέκα κορυφαίους στόχους παγκοσμίως ήταν γυναίκες τραγουδίστριες από την Κορέα, με τα μέλη των BTS, των NewJeans και των BLACKPINK να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της επίθεσης.
Η αντίδραση της βιομηχανίας δεν περιορίζεται μόνο σε διακηρύξεις, αλλά περνά και στο επίπεδο των επιχειρηματικών κινήσεων. Η HYBE, η εταιρεία πίσω από τους BTS, προχώρησε στην εξαγορά της startup Supertone έναντι 45 δισεκατομμυρίων γουόν, αποκτώντας τον έλεγχο της τεχνολογίας αντί να περιμένει παθητικά τις εξελίξεις.
Σε διεθνές επίπεδο, παρατηρείται μία μετατόπιση από τις δικαστικές αίθουσες προς τα τραπέζια των διαπραγματεύσεων. Ενώ μεγαθήρια όπως η Universal, η Warner και η Sony κινήθηκαν νομικά εναντίον των Udio και Suno το 2024, μέχρι το τέλος του 2025 πολλές από αυτές τις διαμάχες κατέληξαν σε συμφωνίες αδειοδότησης.
Η KOMCA ωστόσο επιλέγει έναν πιο ριζοσπαστικό δρόμο, επιβάλλοντας από τον Μάρτιο του 2025 μία νέα διαδικασία εγγραφής τραγουδιών. Κάθε νέο έργο πρέπει να συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση ότι «δεν χρησιμοποιήθηκε τεχνητή νοημοσύνη και το έργο αποτελείται αποκλειστικά από ανθρώπινες δημιουργικές συνεισφορές», αποκλείοντας οτιδήποτε παράγεται εξ ολοκλήρου από μηχανές.
Το πιο φιλόδοξο κομμάτι του σχεδίου είναι η δημιουργία μιας υποδομής βασισμένης στο blockchain, η οποία θα λειτουργεί ως ένα αδιάβλητο ψηφιακό αρχείο. Το σύστημα αυτό θα καταγράφει τα «μονοπατια εκπαίδευσης» της τεχνητής νοημοσύνης, συνδέοντας τους διεθνείς κωδικούς ταυτοποίησης με τις μεγάλες πλατφόρμες διανομής.
Η χρήση του blockchain στοχεύει στον εντοπισμό κάθε περίπτωσης όπου ένα έργο χρησιμοποιήθηκε για την εκπαίδευση ενός μοντέλου χωρίς άδεια. Με αυτόν τον τρόπο, η βιομηχανία ελπίζει να δημιουργήσει έναν ελεγκτικό μηχανισμό που θα είναι εξίσου γρήγορος και εξελιγμένος με την τεχνολογία που προσπαθεί να περιορίσει.
Το στοίχημα για τη μουσική σκηνή της Νότιας Κορέας είναι τεράστιο και ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Η επόμενη διετία θα δείξει αν αυτά τα τεχνικά και νομικά αναχώματα θα καταφέρουν να διασώσουν την αυθεντικότητα της καλλιτεχνικής έκφρασης από την ψηφιακή ομοιομορφία.
Η μάχη της Σεούλ δεν αφορά μόνο τα πνευματικά δικαιώματα ή τα κέρδη μιας βιομηχανίας, αλλά την ίδια την αξία της ανθρώπινης φωνής και ψυχής μέσα στην τέχνη. Αν η πρωτοβουλία αυτή πετύχει, ίσως αποτελέσει το παγκόσμιο πρότυπο για την προστασία του πολιτισμού στην ψηφιακή εποχή.
