Απέναντι στις κατηγορίες για παρασκηνιακές επιλογές και στην έντονη κριτική, ο Jay-Z ετοιμάζεται να κατακτήσει τη μεγαλύτερη τηλεοπτική σκηνή του πλανήτη.
Οι ψίθυροι άρχισαν να κυκλοφορούν στα παρασκήνια της βιομηχανίας προτού καν καταλαγιάσει ο θόρυβος της προηγούμενης σεζόν. Μόλις έγινε γνωστό ότι ο Jay-Z ενδέχεται να επιλέξει τον ίδιο του τον εαυτό για την εμφάνιση στο ημίχρονο του Super Bowl, το διαδίκτυο γέμισε με ειρωνικά σχόλια και αντιδράσεις. Για αρκετούς παρατηρητές, η κίνηση αυτή παρουσιάστηκε ως μια κραυγαλέα περίπτωση προκλητικού αυτοθαυμασμού.
Ο δημοσιογράφος Matthew Belloni από το Puck σχολίασε καυστικά την είδηση στο X, κάνοντας έναν ιστορικό παραλληλισμό. «Ο Jay-Z έκανε στον εαυτό του ό,τι έκανε ο Dick Cheney για το Super Bowl», έγραψε με έντονη διάθεση ειρωνείας. Αναφερόταν στην επιτροπή του 2000 για την εκστρατεία του George W. Bush, όταν ο επικεφαλής της αναζήτησης υποψηφίων κατέληξε να χρίσει αντιπρόεδρο τον εαυτό του.
Την ίδια στιγμή, ρεπορτάζ του δικτύου TMZ ανέφεραν ότι οι διοργανωτές είχαν προσεγγίσει αρχικά ονόματα όπως ο Harry Styles και ο Justin Bieber. Η πληροφορία αυτή έδωσε νέα τροφή σε όσους αμφισβητούν την απόφαση, ιδιαίτερα μέσα από τους κόλπους της ίδιας της hip-hop κοινότητας. Ο Cam’Ron, ο οποίος συνηθίζει εδώ και χρόνια να πειράζει τον παλιό του γνώριμο, εξέφρασε την απορία του στο podcast που διατηρεί.
«Πώς γίνεται εκείνοι να ήταν τα φαβορί και να καταλήγει αυτός στην πρώτη γραμμή;», αναρωτήθηκε ο ράπερ με σκωπτικό ύφος. Η παρατήρησή του έθεσε ευθέως το ερώτημα για τις διαδικασίες πίσω από τις κλειστές πόρτες των συσκέψεων.
Στην ίδια συζήτηση παρενέβη και ο συμπαρουσιαστής του, Ma$e, συμπληρώνοντας την κριτική με τη δική του απορία. «Ανάμεσα σε τόσα ονόματα που είχαν στη λίστα, δεν μπόρεσαν να διαλέξουν κανέναν άλλον;», σχολίασε ο ίδιος, τροφοδοτώντας τον σκεπτικισμό του κοινού.
Η αντίδραση αυτή εστιάζει κυρίως στον θεσμικό του ρόλο, καθώς η εταιρεία του, η Roc Nation, έχει αναλάβει την εκτελεστική παραγωγή του σόου στο ημίχρονο του Super Bowl από το 2019. Το να ορίζει κανείς τον εαυτό του ως κεντρικό πρόσωπο της μεγαλύτερης τηλεοπτικής εκδήλωσης στην Αμερική μπορεί πράγματι να φαντάζει ως προνόμιο εξουσίας. Ωστόσο, αυτή η ανάγνωση παραβλέπει την καλλιτεχνική ουσία της περίπτωσης.
Πριν από είκοσι πέντε χρόνια, στο τραγούδι «Heart of the City», ο ίδιος είχε θέσει το περίφημο ερώτημα: «Πού είναι η αγάπη;». Οι στίχοι εκείνου του κομματιού παραμένουν επίκαιροι, αποτυπώνοντας την αιώνια σχέση του με την αμφισβήτηση. Κάθε φορά που κατακτά ένα νέο ορόσημο, πάντα κάποιος θα βρεθεί να παραπονεθεί.
«Πρώτα διαλύονται οι Fat Boys, τώρα κάθε μέρα που ξυπνάω κάποιος έχει πρόβλημα με τον Hov», έλεγε με αγανάκτηση σε εκείνους τους χαρακτηριστικούς στίχους. Αν επιλέξει να τραγουδήσει αυτούς τους στίχους τον ερχόμενο Φεβρουάριο, η στιγμή θα αποκτήσει μια σχεδόν προφητική διάσταση.
Η πραγματικότητα είναι ότι ο Jay-Z αποτελεί έναν από τους ιδανικότερους καλλιτέχνες για ένα τέτοιο στάδιο. Διαθέτει αναγνωρισιμότητα ανάλογη με εκείνη των μεγαλύτερων ονομάτων της παγκόσμιας μουσικής και μια δισκογραφία γεμάτη κλασικά τραγούδια δεκαετιών. Επιπλέον, γνωρίζει άριστα πώς να κυριαρχεί σε αχανείς αρένες, κάτι που απέδειξε περίτρανα κατά τη διάρκεια της φετινής του περιοδείας με τίτλο «Jay-Z 30».
Το καλοκαίρι γέμισε ασφυκτικά το Yankee Stadium στη Νέα Υόρκη για τρεις συνεχόμενες βραδιές, καθηλώνοντας δεκάδες χιλιάδες θεατές. Πριν από λίγες ημέρες ξεσήκωσε το SoFi Stadium στο Λος Άντζελες, το ίδιο ακριβώς γήπεδο που θα φιλοξενήσει το Super Bowl το 2027. Σε όλες αυτές τις εμφανίσεις, παρότι δεν έλειψαν οι λαμπεροί καλεσμένοι, κράτησε το κοινό με τη δική του μαγνητική παρουσία.
Είναι περιττό να αμφισβητεί κανείς την τεχνική του στο ραπάρισμα, καθώς θεωρείται ένας από τους πιο ευφυείς χειριστές του λόγου στην ιστορία του είδους. Έφτασε στην κορυφή μέσα από μια διαρκή διαδικασία προσωπικής μυθοπλασίας και κατάφερε να διατηρηθεί εκεί για δεκαετίες. Το ερώτημα αν μπορεί να ανταπεξέλθει σε μια δεκαπεντάλεπτη τηλεοπτική εμφάνιση μοιάζει τουλάχιστον αβάσιμο.
Υπάρχει ασφαλώς μια δόση αυτοθαυμασμού στην απόφασή του να δώσει το χρίσμα στον εαυτό του, όμως η υπερηφάνεια υπήρξε πάντοτε αναπόσπαστο στοιχείο της τέχνης του. Αφηγήθηκε ξανά και ξανά την πορεία του από τις εργατικές κατοικίες Marcy Projects του Μπρούκλιν μέχρι τα γραφεία των διοικητικών συμβουλίων, πείθοντας το κοινό για την αξία του. Θα ήταν σχεδόν παράδοξο για έναν τέτοιο χαρακτήρα να μην αξιοποιήσει τη θέση ισχύος που έχτισε με τους στίχους του.
Τα τελευταία χρόνια, οι επιλογές καλλιτεχνών για το ημίχρονο, όπως ο Kendrick Lamar και ο Bad Bunny, είχαν συναντήσει σφοδρές αντιδράσεις από συντηρητικούς κύκλους. Στην περίπτωση του Jay-Z, τα παράπονα προέρχονται κυρίως από τον κυνισμό της μουσικής πιάτσας και του διαδικτύου. Όμως αυτή η κριτική αγνοεί τη συνολική προσφορά του στη μετατροπή του hip-hop σε κυρίαρχη εμπορική δύναμη.
Όπως έχει διακηρύξει και ο ίδιος, δεν είναι απλώς ένας επιχειρηματίας, αλλά μια ολόκληρη επιχείρηση από μόνος του. Πίσω όμως από τα οικονομικά επιτεύγματα παραμένει ένας ουσιαστικός καλλιτέχνης, που κέρδισε το δικαίωμα να βρίσκεται στα κέντρα των αποφάσεων ραπάροντας για τη ζωή του. Δεν πρόκειται για ένα απλό στέλεχος που εκμεταλλεύεται γνωριμίες, ούτε για κάποιον πολιτικό παρασκηνίου, αλλά για έναν από τους σπουδαιότερους ράπερ όλων των εποχών.
Όταν τα εκτυφλωτικά φώτα του σταδίου ανάψουν τον Φεβρουάριο, οι διαδικτυακές αντιπαραθέσεις θα παραχωρήσουν τη θέση τους στο μικρόφωνο ενός καλλιτέχνη που κατέκτησε τα πάντα με τους δικούς του όρους. Ο Jay-Z δεν χρειάζεται να απολογηθεί σε κανέναν για μια σκηνή που έχει κερδίσει με κάθε του στίχο.
