Η περιοδεία «Free Palestine» του Macklemore ολοκληρώθηκε στο Λονδίνο με ένα ηχηρό μήνυμα κατά της σιωπής, στον απόηχο της απομάκρυνσής του από την περιοδεία του Ed Sheeran.
Περισσότεροι από 12.500 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου στο OVO Arena Wembley του Λονδίνου, για την τελευταία βραδιά της περιοδείας «Free Palestine» του Macklemore. Ο Αμερικανός ράπερ επέλεξε να ολοκληρώσει τη σειρά των φιλανθρωπικών συναυλιών με μια ξεκάθαρη τοποθέτηση απέναντι στη σιωπή και την πίεση που δέχονται οι καλλιτέχνες όταν εκφράζουν δημόσια τις πολιτικές τους απόψεις.
«Δεν πιστεύω ότι το να παραμένεις σιωπηλός είναι γενναίο», είπε απευθυνόμενος στο κοινό, το οποίο υποδέχθηκε τις δηλώσεις του με έντονες επευφημίες. Η συγκεκριμένη εμφάνιση είχε ιδιαίτερη σημασία για τον Macklemore, καθώς η περιοδεία οργανώθηκε μετά την απομάκρυνσή του από την περιοδεία «Loop Tour» του Ed Sheeran, εξαιτίας των δημόσιων υποστηρικτικών δηλώσεών του για την Παλαιστίνη.
Η υπόθεση είχε προκαλέσει αντιδράσεις στη μουσική βιομηχανία, καθώς ο ίδιος ο Sheeran είχε διευκρινίσει ότι η απόφαση δεν προήλθε προσωπικά από εκείνον, αλλά από τον διοργανωτή της περιοδείας. Όπως αποκάλυψε, χώροι που επρόκειτο να φιλοξενήσουν τις συναυλίες είχαν απειλήσει να αποσύρουν τη συμμετοχή τους εάν ο Macklemore παρέμενε στο πρόγραμμα.
Η απάντηση του ράπερ ήταν να οργανώσει τη δική του σειρά συναυλιών, μεταφέροντας τη συζήτηση από τις ακυρώσεις και τις αντιπαραθέσεις σε μια πρωτοβουλία συγκέντρωσης χρημάτων για την υποστήριξη των Παλαιστινίων. Το Δουβλίνο, το Παρίσι και το Λονδίνο αποτέλεσαν τους τρεις σταθμούς της περιοδείας, με καλλιτέχνες από διαφορετικές μουσικές σκηνές να συμμετέχουν αφιλοκερδώς.
Στη σκηνή του Wembley βρέθηκαν η Aja Monet, οι Cure for Paranoia, η Dana Saleh, η Nemahsis, ο Lucas Jones, η Paloma Faith, η Roze, η Shadia Mansour και ο Vic Mensa. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν επίσης ορισμένοι από τους πιο γνωστούς υποστηρικτές της πρωτοβουλίας, ενώ η Σουηδή ακτιβίστρια για το κλίμα Greta Thunberg ανέλαβε να ανοίξει τη βραδιά με ομιλία.
Μια βραδιά με επίκεντρο τη Γάζα
Η Greta Thunberg αναφέρθηκε στην αντοχή των ανθρώπων στη Γάζα και στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τον πολιτισμό και την αλληλεγγύη μεταξύ τους, παρά την καταστροφή που έχει προκαλέσει ο πόλεμος. Παράλληλα, κάλεσε τους παρευρισκόμενους να συνεχίσουν να ασχολούνται με την υπόθεση και μετά την αποχώρησή τους από τη συναυλία.
Η Σουηδή ακτιβίστρια υπογράμμισε ότι η συγκέντρωση χρημάτων και η δημόσια συμπαράσταση δεν αρκούν από μόνες τους για να αλλάξουν την κατάσταση. «Η κατοχή δεν θα τερματιστεί μέσω της φιλανθρωπίας και των συνθημάτων», ήταν το μήνυμα που μετέφερε, ζητώντας πολιτικές αλλαγές και διαρκή κινητοποίηση.
Η Thunberg είχε προηγουμένως επικρίνει και τη στάση του Ed Sheeran απέναντι στην απομάκρυνση του Macklemore από την περιοδεία του, θεωρώντας ότι ο Βρετανός τραγουδιστής δεν αντιστάθηκε επαρκώς στις πιέσεις των διοργανωτών και των ιδιοκτητών των συναυλιακών χώρων.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες στιγμές της βραδιάς ήταν η παρουσία της Παλαιστίνιας-Καναδής τραγουδίστριας Nemahsis, η οποία έχει βιώσει προσωπικά τις συνέπειες της δημόσιας τοποθέτησής της για την Παλαιστίνη. Το 2023, η δισκογραφική εταιρεία της διέκοψε τη συνεργασία μαζί της, μετά τις δηλώσεις υποστήριξής της προς τον παλαιστινιακό λαό.
Η τραγουδίστρια, το πραγματικό όνομα της οποίας είναι Nemah Hasan, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετώπισε στη μουσική βιομηχανία και στην απόφασή της να μην εγκαταλείψει τις θέσεις της. «Η ίδια μου η ύπαρξη είναι η ισχυρότερη μορφή αντίστασης», είπε στο κοινό του Wembley.
Η Paloma Faith συμμετείχε επίσης στη συναυλία, μιλώντας για τους προβληματισμούς που είχε σχετικά με τη δημόσια έκφραση της υποστήριξής της προς την Παλαιστίνη. Η Βρετανίδα τραγουδίστρια, η οποία βρισκόταν επτά μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού της, συνέδεσε την εμπειρία της μητρότητας με την ανάγκη προστασίας των παιδιών ανεξαρτήτως εθνικότητας.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στα παιδιά της Γάζας, του Σουδάν, της Υεμένης και του Κονγκό, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλειά τους έχει την ίδια σημασία με εκείνη των παιδιών που μεγαλώνουν σε ασφαλέστερες συνθήκες.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε και ομιλίες ανθρώπων με προσωπικές εμπειρίες από ιστορικές περιόδους βίας και εκτοπισμού. Ο επιζών του Ολοκαυτώματος Stephen Kapos μοιράστηκε τις αναμνήσεις του από τη ναζιστική κατοχή της Βουδαπέστης, την οποία έζησε ως παιδί. Ο Antoine Raffoul μίλησε για τον εκτοπισμό της οικογένειάς του από την Παλαιστίνη κατά τη Νάκμπα του 1948.
Στη σκηνή ανέβηκε επίσης ο Arab Barghouthi, γιος του φυλακισμένου Παλαιστίνιου πολιτικού Marwan Barghouthi, αναφερόμενος στην κράτηση του πατέρα του και στη σημασία της διατήρησης της ελπίδας.
Η απάντηση του Macklemore στις αντιδράσεις
Όταν ο Macklemore ανέβηκε τελικά στη σκηνή, παρουσίασε ένα πρόγραμμα που συνδύαζε τις μεγαλύτερες επιτυχίες της καριέρας του με τραγούδια που συνδέονται άμεσα με τις πολιτικές του τοποθετήσεις. Τα «Thrift Shop», «Same Love», «These Days», «Glorious» και «Can’t Hold Us» συνυπήρξαν με το «Hind’s Hall», το τραγούδι διαμαρτυρίας που κυκλοφόρησε ως απάντηση στον πόλεμο στη Γάζα.
Ο ράπερ αναφέρθηκε και στην προσπάθεια 50 μελών της Βουλής των Λόρδων να εμποδίσουν την είσοδό του στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι συγκεκριμένοι πολιτικοί είχαν απευθυνθεί στην υπουργό Εσωτερικών Shabana Mahmood, ζητώντας να απαγορευτεί η επίσκεψή του, επικαλούμενοι ανησυχίες για το Palestinian Youth Movement, μία από τις οργανώσεις που επρόκειτο να ενισχυθούν οικονομικά από τις συναυλίες.
Η οργάνωση έχει απορρίψει τις κατηγορίες ότι επιδοκιμάζει την τρομοκρατία ή διατηρεί σχέσεις με τρομοκρατικές οργανώσεις. Η παρέμβαση των 50 μελών της Βουλής των Λόρδων δεν κατάφερε τελικά να ματαιώσει την εμφάνιση του Macklemore.
Ο ίδιος επέστρεψε στην απόφαση που άλλαξε την πορεία του τους τελευταίους μήνες, εξηγώντας γιατί θεώρησε αδύνατο να παραμείνει σιωπηλός.
«Ήταν πιο δύσκολο για μένα να παραμείνω σιωπηλός παρά να πω κάτι», δήλωσε, αναφερόμενος στην υπόθεση με τον Ed Sheeran. «Και θέλω απλώς να πω ότι δεν πιστεύω πως το να μιλάς είναι γενναίο. Δεν πιστεύω πως το να μιλάς είναι πράξη θάρρους. Πιστεύω ότι το να μιλάς είναι ανθρώπινο. Και αυτά τα παιδιά στη Γάζα είναι παιδιά όλων μας. Δεν υπάρχει διαχωρισμός».
Στη συνέχεια, ευχαρίστησε όσους επέλεξαν να συμμετάσχουν στη συναυλία, αναγνωρίζοντας τη σημασία της φυσικής παρουσίας και της συλλογικής δράσης. «Θέλω να ευχαριστήσω κάθε άνθρωπο που βρίσκεται απόψε εδώ και αποφάσισε να κάνει ένα βήμα μπροστά, να σηκωθεί από τον καναπέ του, να βρεθεί μαζί με άλλους, να θυμηθεί και να νιώσει αυτή τη συχνότητα της αγάπης».
Αναφερόμενος στην προσπάθεια των 50 μελών της Βουλής των Λόρδων να εμποδίσουν τη συναυλία, πρόσθεσε: «Ό,τι κι αν έχουν να πουν οι 50 Λόρδοι, αυτή είναι μια ιστορία ισότητας για όλους τους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο».
Από το Δουβλίνο στο Λονδίνο και τα έσοδα των συναυλιών
Η βραδιά στο Wembley ολοκλήρωσε μια περιοδεία τριών συναυλιών που είχε ξεκινήσει στο Δουβλίνο στις 26 Οκτωβρίου. Εκεί, ο Macklemore είχε στο πλευρό του τους Hozier, Kneecap και Beoga, μεταξύ άλλων. Ιδιαίτερη σημασία είχε η συμμετοχή των Beoga, του συγκροτήματος που συνόδευε τον Ed Sheeran και αποχώρησε από την περιοδεία «Loop Tour» σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον Αμερικανό ράπερ.
Στις 29 Οκτωβρίου, η διοργάνωση μεταφέρθηκε στο Παρίσι, με τους Aurora, Pomme και Portugal. The Man να συμμετέχουν στο μουσικό πρόγραμμα. Η τελευταία στάση στο Λονδίνο συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, με την παρουσία της Greta Thunberg και αρκετών γνωστών προσωπικοτήτων από τον χώρο της μουσικής, του κινηματογράφου και του ακτιβισμού.
Ανάμεσα στους προσκεκλημένους ομιλητές που συμμετείχαν εξ αποστάσεως βρίσκονταν οι ηθοποιοί Mark Ruffalo, Susan Sarandon, Javier Bardem και Cynthia Nixon, καθώς και η Melissa Barrera και ο Julian Casablancas. Η συμμετοχή τους διεύρυνε ακόμη περισσότερο το εύρος της πρωτοβουλίας, φέρνοντας κοντά ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους που έχουν εκφράσει δημόσια τη συμπαράστασή τους στους Παλαιστινίους.
Τα έσοδα από τις τρεις συναυλίες στο Δουβλίνο, το Παρίσι και το Λονδίνο θα διατεθούν σε 12 οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην υποστήριξη των παλαιστινιακών κοινοτήτων. Ανάμεσά τους βρίσκονται οι Medical Aid for Palestinians, Palestine Children’s Relief Fund, Gaza Soup Kitchen, HEAL Palestine, Jewish Voice for Peace και UNRWA USA.
Η οικονομική ενίσχυση θα καλύψει ανάγκες ανθρωπιστικής βοήθειας, ιατρικής περίθαλψης και εκπαίδευσης, αλλά και δράσεις ενημέρωσης, πολιτικής παρέμβασης και υποστήριξης των τοπικών κοινοτήτων.
Παράλληλα, μετά την απομάκρυνσή του από την περιοδεία του Sheeran, ο Macklemore είχε δεσμευτεί να διαθέσει ολόκληρη την αμοιβή του, ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων, σε έξι οργανώσεις που υποστηρίζουν τους Παλαιστινίους.
Η στάση του Ed Sheeran και η συζήτηση για την ελευθερία της έκφρασης
Η υπόθεση της απομάκρυνσης του Macklemore είχε αναγκάσει και τον Ed Sheeran να τοποθετηθεί δημόσια, καθώς η απόφαση των διοργανωτών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Τον προηγούμενο μήνα, κατά τη διάρκεια συναυλίας του στη Φιλαδέλφεια, ο Βρετανός τραγουδιστής μίλησε εμφανώς συγκινημένος για την κατάσταση στην οποία βρέθηκε.
«Δεν θέλω να απογοητεύω τους θαυμαστές μου και ποτέ δεν ήθελα να είμαι ένας ακτιβιστής μουσικός. Όμως, αυτή η υπόθεση με έφερε στο επίκεντρο μιας σημαντικής και έντονης αντιπαράθεσης γύρω από την ελευθερία του λόγου και το πιο σύνθετο πολιτικό ζήτημα στον πλανήτη», είπε.
Ο Sheeran υπερασπίστηκε παράλληλα τον χαρακτήρα των συναυλιών του, τονίζοντας ότι θέλει να αποτελούν έναν ασφαλή χώρο για όλους. «Οι συναυλίες μου ήταν πάντοτε ένας ασφαλής χώρος για όλους και αυτό έχει τεράστια σημασία για μένα».
Αναφερόμενος στα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ και στο μουσικό φεστιβάλ Nova, δήλωσε: «Αυτό που συνέβη στο Ισραήλ και στο μουσικό φεστιβάλ Nova στις 7 Οκτωβρίου ήταν φρικτό και προστέθηκε σε αιώνες εβραϊκού πόνου. Αυτό που συμβαίνει στη Γάζα είναι καταστροφικό, αδικαιολόγητο και δυσανάλογο».
Ο τραγουδιστής εξήγησε επίσης ότι η συνέπεια απέναντι στο κοινό του παραμένει βασικό στοιχείο της επαγγελματικής του ταυτότητας. «Το να τιμώ τη δέσμευσή μου απέναντι στους θαυμαστές μου είναι επίσης απολύτως απαραίτητο για αυτό που είμαι. Γι’ αυτό βρίσκομαι εδώ απόψε μόνος μου και συνεχίζω την τρέχουσα περιοδεία μου».
Η πιο έντονη ανησυχία του, ωστόσο, αφορούσε το ενδεχόμενο οι συναυλιακοί χώροι να αποκτούν τη δυνατότητα να ελέγχουν εκ των προτέρων το περιεχόμενο των εμφανίσεων. «Ανησυχώ βαθιά για την ιδέα ότι οι χώροι συναυλιών εγκρίνουν εκ των προτέρων το περιεχόμενο των παραστάσεων. Αυτό συμβαίνει σε πολλά μέρη όπου εμφανίζομαι σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά δεν θα έπρεπε ποτέ να συμβαίνει στον ελεύθερο κόσμο».
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο πλευρές ανέδειξε ένα ευρύτερο ζήτημα για τη μουσική βιομηχανία: τα όρια της δημόσιας έκφρασης των καλλιτεχνών και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι διοργανωτές και οι συναυλιακοί χώροι στις αποφάσεις τους. Η περίπτωση του Macklemore έδωσε στη συζήτηση μια πολύ συγκεκριμένη διάσταση, καθώς η απομάκρυνσή του από μια μεγάλη περιοδεία οδήγησε τελικά στη δημιουργία μιας ανεξάρτητης πρωτοβουλίας με τη συμμετοχή δεκάδων καλλιτεχνών και προσωπικοτήτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Βρετανικού Ερυθρού Σταυρού που παρατίθενται στα σχετικά δημοσιεύματα, ο αριθμός των νεκρών στη Γάζα έχει ξεπεράσει τις 69.000. Στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 σκοτώθηκαν σχεδόν 1.200 Ισραηλινοί.
Για τον Macklemore, η τελευταία βραδιά στο Wembley αποτέλεσε το τέλος μιας περιοδείας που γεννήθηκε μέσα από μια επαγγελματική ρήξη, αλλά απέκτησε τη δική της υπόσταση χάρη στη συμμετοχή καλλιτεχνών, ακτιβιστών και χιλιάδων θεατών. Και καθώς τα φώτα της σκηνής έσβηναν στο Λονδίνο, το μήνυμα που επέλεξε να αφήσει πίσω του δεν αφορούσε την προσωπική του αντιπαράθεση με τον Ed Sheeran. Αφορούσε την ευθύνη που συνοδεύει την ανθρώπινη επιλογή να μη μένεις σιωπηλός.
