Δύο παραγωγοί κατηγορούν τον Kanye West και τον Ty Dolla $ign ότι χρησιμοποίησαν μουσικό υλικό χωρίς άδεια και χωρίς οικονομική συμφωνία, εκμεταλλευόμενοι μια φιλία δεκαετιών.
Μια απλή τηλεφωνική συνομιλία ανάμεσα σε δύο παλιούς φίλους κατέληξε σε μια σοβαρή δικαστική διαμάχη για τα πνευματικά δικαιώματα ενός από τα πιο πολυσυζητημένα άλμπουμ των τελευταίων ετών. Οι μουσικοί παραγωγοί Jaraed Deal και Marlon Barrow κατέθεσαν αγωγή την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου εναντίον του Kanye West και του Ty Dolla $ign, υποστηρίζοντας ότι οι δύο καλλιτέχνες ιδιοποιήθηκαν παράνομα ένα sample για το τραγούδι «Vultures», το οποίο κυκλοφόρησε το 2023 και αποτέλεσε το βασικό single του άλμπουμ «Vultures 1».
Η υπόθεση, την οποία αποκάλυψε το Billboard σε ρεπορτάζ του Bill Donahue, αφορά τη χρήση τμήματος από ένα τραγούδι που είχαν συνθέσει από κοινού ο Deal και ο Barrow το 2018, με σκοπό να το παρουσιάσουν σε διάφορους καλλιτέχνες της δισκογραφίας. Το τελικό τραγούδι των West και Ty Dolla $ign γνώρισε μεγάλη επιτυχία, φτάνοντας έως το No. 38 του Billboard Hot 100, ενώ ο ίδιος ο δίσκος κυριάρχησε στην κορυφή των charts.
Σύμφωνα με το δικόγραφο, ο Tyrone William Griffin, Jr. —όπως είναι το πραγματικό όνομα του Ty Dolla $ign— διατηρεί στενή προσωπική και επαγγελματική σχέση με τον Barrow, η οποία μετρά δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής τους επικοινωνίας, ο Ty άκουσε το υλικό να παίζει στο βάθος του χώρου όπου βρισκόταν ο παραγωγός και ζήτησε αμέσως να του στείλει αντίγραφο του αρχείου.
Ο Barrow ανταποκρίθηκε θετικά και του έστειλε το ηχητικό απόσπασμα, με την αυτονόητη προσδοκία ότι, σε περίπτωση χρήσης του, οι δύο πλευρές θα υπέγραφαν επίσημη σύμβαση αδειοδότησης. Μια τέτοια γραπτή συμφωνία δεν επιτεύχθηκε ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, το sample ενσωματώθηκε κανονικά στην τελική εκτέλεση του «Vultures».
Παρότι το όνομα του Barrow εμφανίζεται στους συντελεστές της παραγωγής, οι δύο ενάγοντες τονίζουν ότι ποτέ δεν έδωσαν τη συγκατάθεσή τους και ουδέποτε έλαβαν οικονομική αποζημίωση για τα πνευματικά τους δικαιώματα.
«Αυτή η αγωγή δεν αφορά μόνο ανεξόφλητα τέλη αδειοδότησης και την απουσία της κατάλληλης αναφοράς στους συντελεστές. Αφορά επίσης το θεμελιώδες δικαίωμα κάθε καλλιτέχνη να καθορίζει πότε, πώς και από ποιον χρησιμοποιείται η πνευματική του εργασία», επισημαίνουν οι δικηγόροι των δύο παραγωγών.
Στις περισσότερες δικαστικές υποθέσεις περί λογοκλοπής, οι ενάγοντες δυσκολεύονται να αποδείξουν ότι ένας διάσημος καλλιτέχνης είχε όντως πρόσβαση στο αρχικό έργο, με αποτέλεσμα πολλές αγωγές να απορρίπτονται προτού φτάσουν στο ακροατήριο. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, η πλευρά των Deal και Barrow υποστηρίζει ότι η απόδειξη είναι αδιαμφισβήτητη, εξαιτίας της άμεσης παράδοσης του αρχείου μέσω της προσωπικής επαφής των δύο ανδρών.
«Η συγκεκριμένη δικαστική ενέργεια αφορά την εν γνώσει, συνεχή και απροκάλυπτη χρήση του μουσικού υλικού χωρίς καμία άδεια. Στοχεύει στην προστασία της καλλιτεχνικής ακεραιότητας, στην επιβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και στην αποτροπή της εμπορικής εκμετάλλευσης», σημειώνουν οι συνήγοροι στην αγωγή.
Όπως αποκαλύπτουν τα σχετικά έγγραφα, οι εκπρόσωποι των Kanye West και Ty Dolla $ign προσπάθησαν να κλείσουν την υπόθεση εξωδικαστικά το 2024, καταθέτοντας μια πρόταση εξαγοράς των δικαιωμάτων. Οι Deal και Barrow απέρριψαν την προσφορά ως ανεπαρκή, ενώ το τραγούδι συνέχισε να κυκλοφορεί στις ψηφιακές πλατφόρμες διατηρώντας το επίμαχο sample.
«Πέρα από τη σημαντική οικονομική ζημία, οι ενάγοντες υπέστησαν έντονη ψυχολογική πίεση και βαθιά απογοήτευση. Βίωσαν ένα έντονο αίσθημα εκμετάλλευσης που πηγάζει κατευθείαν από την παράνομη ιδιοποίηση της δουλειάς τους», καταλήγουν οι δικηγόροι.
Η νέα αυτή δικαστική εξέλιξη προστίθεται σε έναν μακρύ κατάλογο αντίστοιχων διενέξεων που συνοδεύουν τον Kanye West σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, με περισσότερες από δώδεκα αγωγές να έχουν κατατεθεί εις βάρος του για μη αδειοδοτημένα samples.
Το ίδιο το άλμπουμ «Vultures 1» εξελίχθηκε σε επίκεντρο έντονων συγκρούσεων. Οι διαχειριστές της κληρονομιάς της Donna Summer κινήθηκαν νομικά εναντίον του για παράνομη χρήση του κλασικού «I Feel Love» στο τραγούδι «Good (Don’t Die)», ενώ μια άλλη αγωγή αφορούσε τη χρήση υλικού από μια τριάδα ράπερ από το Μέμφις στο τραγούδι «Fuk Sumn».
Τον Μάιο, ο West έχασε μια δίκη ενώπιον ενόρκων για ένα μη αδειοδοτημένο sample που υπήρχε σε αρχική εκδοχή του βραβευμένου με Grammy τραγουδιού «Hurricane» από το άλμπουμ «Donda». Σε εκείνη τη διαδικασία, ο ίδιος είχε υπερασπιστεί τον εαυτό του προβάλλοντας τη δική του οπτική για τη βιομηχανία.
«Είμαι εξαιρετικά γενναιόδωρος με την αναγνώριση των συντελεστών. Ωστόσο, πάρα πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να με εκμεταλλευτούν», είχε δηλώσει ο West ενώπιον των ενόρκων.
Μια προσωπική γνωριμία και μια άτυπη συνεννόηση δεν κατέληξαν ποτέ σε γραπτή συμφωνία, ενώ η πρόταση εξαγοράς των δικαιωμάτων το 2024 δεν έφερε αποτέλεσμα. Οι δύο παραγωγοί επέλεξαν τελικά τη δικαστική οδό, ζητώντας να αναγνωριστούν τα δικαιώματά τους. Το δικαστήριο θα κρίνει αν οι ισχυρισμοί τους ευσταθούν και ποια ευθύνη αναλογεί στους δύο καλλιτέχνες.
