Ανάμεσα σε μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν από κοντά εκείνη τη βραδιά, αδημοσίευτο αρχειακό υλικό και απόρρητους φακέλους της Στάζι, η νέα ταινία επιστρέφει στη συναυλία όπου περίπου 300.000 Ανατολικογερμανοί άκουσαν τον Bruce Springsteen να ζητά να πέσουν όλα τα σύνορα.
Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την ιστορική συναυλία του Bruce Springsteen και της E Street Band στο Ανατολικό Βερολίνο, μια νέα ταινία ντοκιμαντέρ αναλαμβάνει να αφηγηθεί την ιστορία μιας από τις πιο σημαντικές εμφανίσεις στην καριέρα του εμβληματικού καλλιτέχνη. Η Legendary Entertainment, η Passion Pictures και η Sony Music Vision ανακοίνωσαν την παραγωγή του «When the Walls Came Down», μιας ταινίας μεγάλου μήκους που επιστρέφει στη βραδιά της 19ης Ιουλίου 1988, όταν ένα τεράστιο πλήθος συγκεντρώθηκε στο Ανατολικό Βερολίνο, στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου.
Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στο Radrennbahn Weissensee, έναν υπαίθριο χώρο δίπλα σε ποδηλατοδρόμιο, και συγκέντρωσε περίπου 300.000 θεατές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν επικρατήσει για την προσέλευση. Επισήμως είχαν διατεθεί 160.000 εισιτήρια, ωστόσο η προσέλευση ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές προβλέψεις. Για τον Springsteen και την E Street Band, επρόκειτο για τη μεγαλύτερη συναυλία που είχαν δώσει μέχρι τότε και παραμένει η μεγαλύτερη στην ιστορία της κοινής τους πορείας.
Το «When the Walls Came Down» θα παρακολουθήσει την ιστορία από την πρώτη επίσκεψη του Springsteen στο Ανατολικό Βερολίνο το 1981 μέχρι τη θρυλική συναυλία επτά χρόνια αργότερα. Στην ταινία συμμετέχουν με νέες συνεντεύξεις ο ίδιος ο καλλιτέχνης, ο επί χρόνια μάνατζέρ του Jon Landau και μέλη της E Street Band, μεταξύ των οποίων οι Roy Bittan, Patti Scialfa, Stevie Van Zandt και Max Weinberg.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η συμμετοχή ανθρώπων που παρακολούθησαν εκείνη τη συναυλία ως νεαροί κάτοικοι της Ανατολικής Γερμανίας. Οι προσωπικές τους μαρτυρίες θα πλαισιώσουν αδημοσίευτα αρχειακά πλάνα και αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της Στάζι σχετικά με το συγκρότημα, προσφέροντας μια σπάνια ματιά στον τρόπο με τον οποίο οι κρατικές αρχές αντιμετώπισαν την παρουσία ενός τόσο δημοφιλούς Αμερικανού καλλιτέχνη σε μια χώρα υπό αυστηρό κομμουνιστικό καθεστώς.
Για να καταλάβει κανείς τη σημασία εκείνης της βραδιάς, πρέπει να επιστρέψει στο πολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Γερμανίας στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Το Βερολίνο παρέμενε χωρισμένο από το Τείχος, ενώ η κυβέρνηση της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας ασκούσε αυστηρό έλεγχο στην ενημέρωση, στις πολιτικές ελευθερίες και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η συναυλία εντάχθηκε στο Berliner Rocksommer, μια σειρά μουσικών εκδηλώσεων που είχε δημιουργήσει η νεολαία του κυβερνώντος καθεστώτος, η FDJ, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια των νέων και την έλξη που ασκούσε σε αυτούς η ζωή στη Δύση. Οι αρχές υπολόγιζαν ότι μια μεγάλη rock συναυλία θα λειτουργούσε ως διέξοδος για την ένταση που συσσωρευόταν στην κοινωνία. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ξεπέρασε τις προσδοκίες τους.
Χιλιάδες άνθρωποι ταξίδεψαν από διαφορετικές περιοχές της Ανατολικής Γερμανίας για να βρεθούν στο Radrennbahn Weissensee. Η αρχική διάθεση των εισιτηρίων δεν μπορούσε να καλύψει το ενδιαφέρον και η πίεση του πλήθους οδήγησε τελικά στο άνοιγμα των πυλών, ενώ εκατομμύρια ακόμη παρακολούθησαν τη συναυλία από την κρατική τηλεόραση. Η τετράωρη εμφάνιση περιλάμβανε 32 τραγούδια, ανάμεσά τους τα «Badlands», «Born in the U.S.A.», «Dancing in the Dark» και «Born to Run».
Η στιγμή που έμεινε περισσότερο στη μνήμη των θεατών ήρθε όταν ο Springsteen πήρε τον λόγο και απευθύνθηκε στο κοινό στα γερμανικά. Είχε προετοιμάσει την ομιλία του, καθώς ήθελε να μεταφέρει ένα ξεκάθαρο μήνυμα χωρίς να αφήσει περιθώρια παρερμηνείας.
«Θέλω να σας πω ότι δεν βρίσκομαι εδώ υπέρ ή κατά οποιασδήποτε κυβέρνησης. Ήρθα για να παίξω rock ’n’ roll για τους κατοίκους του Ανατολικού Βερολίνου, με την ελπίδα ότι κάποια μέρα όλα τα εμπόδια θα γκρεμιστούν», είπε, προκαλώντας την ενθουσιώδη αντίδραση των χιλιάδων ανθρώπων που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά στη σκηνή.
Αμέσως μετά, παρουσίασε το «Chimes of Freedom» του Bob Dylan, ένα τραγούδι που απέκτησε ξεχωριστή σημασία μέσα σε εκείνο το πολιτικό περιβάλλον. Η ομιλία του δεν μεταδόθηκε στην αρχική τηλεοπτική κάλυψη της ανατολικογερμανικής τηλεόρασης, όμως τα λόγια του διαδόθηκαν γρήγορα και συζητήθηκαν εκτενώς από όσους παρακολούθησαν τη συναυλία.
Το Τείχος του Βερολίνου έπεσε στις 9 Νοεμβρίου 1989, περίπου 16 μήνες μετά τη συναυλία. Η ιστορική σημασία της εμφάνισης του Springsteen εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, καθώς αρκετοί ιστορικοί αναγνωρίζουν ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του αισθήματος ελευθερίας και στην επιθυμία των νέων για πολιτικές αλλαγές, χωρίς να αποδίδουν σε μία συναυλία την ευθύνη για την κατάρρευση του καθεστώτος. Η επίδρασή της, πάντως, στη γενιά που βρέθηκε εκείνο το βράδυ στο Radrennbahn Weissensee παραμένει ένα από τα βασικά θέματα που θα εξετάσει το ντοκιμαντέρ.
Ο ίδιος ο Springsteen αναγνωρίζει μέχρι σήμερα τη μοναδική θέση που κατέχει εκείνη η εμφάνιση στην προσωπική του ιστορία. «Θυμάμαι ότι είδα το Τείχος και σκέφτηκα: “Αυτό δεν είναι σωστό. Είναι προσβολή απέναντι στην ανθρωπότητα”», αναφέρει σε δήλωσή του. «Κοιτάζοντας πίσω, συγκαταλέγεται στις κορυφαίες συναυλίες που έχουμε δώσει ποτέ. Εκείνη την ημέρα προσπαθούσαμε να χορέψουμε με ολόκληρη τη χώρα».
Ο Jon Landau, ο άνθρωπος που βρίσκεται στο πλευρό του Springsteen επί δεκαετίες και συμμετείχε στις συζητήσεις για την πραγματοποίηση της συναυλίας, θυμάται την έκπληξη που αισθάνθηκαν όταν αντίκρισαν το τεράστιο πλήθος. «Όταν συζητήσαμε με τον Bruce να παίξουμε στο κομμουνιστικό Ανατολικό Βερολίνο το 1988, γνωρίζαμε ότι η συναυλία θα είχε αντίκτυπο. Όταν όμως φτάσαμε στο Radrennbahn Weissensee και είδαμε 300.000 ανθρώπους να διψούν για μουσική, επικοινωνία και, πάνω απ’ όλα, ελευθερία, καταλάβαμε ότι επρόκειτο για μια βραδιά που θα έμενε για πάντα στις καρδιές μας και στις καρδιές όλων όσοι βρέθηκαν εκεί», δήλωσε.
Ο Landau χαρακτηρίζει την ταινία μια συγκινητική αφήγηση για εκείνη την ημέρα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ακρίβειας και του σεβασμού απέναντι στις μαρτυρίες των ανθρώπων που έζησαν τη συναυλία. Αντίστοιχα, ο εκτελεστικός παραγωγός James Marsh βλέπει στην ιστορία της μια ευκαιρία να εξεταστεί η σχέση ανάμεσα στη μουσική και στις μεγάλες πολιτικές αλλαγές.
«Στο Ανατολικό Βερολίνο, ο Bruce και η E Street Band έδωσαν μια καταιγιστική και αξέχαστη συναυλία, όμως η ιστορία του πώς οργανώθηκε αυτή η απίθανη βραδιά είναι εξίσου συναρπαστική. Η συναυλία και η ταινία δείχνουν πως μουσική, χορός και ελευθερία συμβαδίζουν· σχεδόν 40 χρόνια αργότερα, το μήνυμα αυτό ακούγεται ξανά επείγον», ανέφερε ο Marsh.
Τη σκηνοθεσία υπογράφουν από κοινού οι Nicholas de Taranto και Danielle Peck, οι οποίοι συμμετέχουν και στην παραγωγή. Ο de Taranto μεγάλωσε στη Γερμανία και γεννήθηκε μόλις μία εβδομάδα μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Ασχολείται με την ανάπτυξη της ταινίας εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, ενώ στις προηγούμενες δουλειές του περιλαμβάνεται το ντοκιμαντέρ «Race to the Summit».
Η Peck έχει στο ενεργητικό της το «1971» και το «Fight the Power: How Hip Hop Changed the World», ενώ ο James Marsh αναλαμβάνει την εκτελεστική παραγωγή. Ο Βρετανός σκηνοθέτης έχει τιμηθεί με Όσκαρ και BAFTA για τη δουλειά του στον κινηματογράφο, με σημαντικότερες διακρίσεις το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ για το «Man on Wire» και το BAFTA Καλύτερης Βρετανικής Ταινίας για το «The Theory of Everything». Για τη συγκεκριμένη ταινία συνεργάζεται με τον Michael Bloom και τον Ray Sisson από τη Legendary Entertainment.
Την παραγωγή αναλαμβάνει η Passion Pictures, με επικεφαλής τους David Moulton και Hamish Fergusson, την Emily Jeal ως παραγωγό και την Kira Phillips στην εκτελεστική παραγωγή. Η εταιρεία με έδρα το Λονδίνο έχει συνδέσει το όνομά της με το βραβευμένο με BAFTA «Super/Man: The Christopher Reeve Story» και το βραβευμένο με Όσκαρ «Searching for Sugar Man». Το μοντάζ αναλαμβάνει ο Otto Burnham, ο οποίος έχει επίσης τιμηθεί με BAFTA για τη δουλειά του και έχει συμμετάσχει σε ταινίες και ντοκιμαντέρ όπως τα «Super/Man: The Christopher Reeve Story», «See No Evil» και «Apollo 13: Survival».
Στην εκτελεστική παραγωγή συμμετέχουν ακόμη οι Tom Mackay και Krista Wegener για τη Sony Music Vision, ο Richard Story για τη Sony Music Entertainment και ο Brian Monaco για τη Sony Music Publishing. Οι Submarine Entertainment και Sony Music Vision έχουν αναλάβει τις διεθνείς πωλήσεις της ταινίας.
Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία πρεμιέρας ούτε έχει γνωστοποιηθεί τηλεοπτικός ή διαδικτυακός φορέας που θα αναλάβει τη μετάδοσή της. Η ανακοίνωση αφορά την ανάπτυξη της ταινίας και την ομάδα που θα αφηγηθεί μία από τις πιο ασυνήθιστες συναυλίες στην ιστορία της rock.
Στις 19 Ιουλίου 1988, ο Bruce Springsteen στάθηκε μπροστά σε ένα πλήθος που δεν είχε συγκεντρωθεί μόνο για να ακούσει τα τραγούδια του, αλλά και για να αισθανθεί, έστω για λίγες ώρες, πως ένας διαφορετικός κόσμος ήταν δυνατός. Λίγο περισσότερο από έναν χρόνο αργότερα, το Τείχος που χώριζε την πόλη έπεσε.
Στο «When the Walls Came Down», οι φωνές εκείνων που βρέθηκαν στο Radrennbahn Weissensee επιστρέφουν μαζί με τη φράση που ακούστηκε τότε στα γερμανικά: η ελπίδα να γκρεμιστούν όλα τα εμπόδια.
