Ένα ψηφιακό κύμα παραπληροφόρησης με αλλοιωμένα βίντεο οδηγεί σε ανάκληση αδειών στην Τουρκία, φέρνοντας αντιμέτωπη την πρωτοποριακή ηλεκτρονική μουσική του Anyma με τον θρησκευτικό συντηρητισμό.
Ο τοπικός διοργανωτής της προγραμματισμένης συναυλίας του Anyma στην Τουρκία κατέθεσε επίσημη έφεση κατά της απόφασης των αρχών να απαγορεύσουν την εμφάνιση του παραγωγού. Την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, ο Anyma ανακοίνωσε ότι η ζωντανή του εμφάνιση, η οποία είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου στον χώρο του Ataköy Marina Arena της Κωνσταντινούπολης στο πλαίσιο της περιοδείας «ÆDEN», ακυρώθηκε αιφνιδίως.
Η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε όταν οπτικό υλικό από προηγούμενη παράστασή του παραποιήθηκε μέσω εργαλείων που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου να παρουσιαστεί εντελώς διαφορετικό από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
«Επιλεγμένες πιο σκοτεινές στιγμές από την ιστορία και την παράστασή μας απομονώθηκαν εκτός πλαισίου και παραποιήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο παραγωγός, του οποίου το πραγματικό όνομα είναι Matteo Milleri.
«Συνδυάστηκαν με άλλη μουσική και κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο για να κατασκευάσουν μία ψευδή, δυσοίωνη αφήγηση που απλώς δεν υπάρχει και δεν αντικατοπτρίζει την ουσία ή την πρόθεση της παράστασης», συμπλήρωσε ο μουσικός.
Συντηρητικές θρησκευτικές οργανώσεις ισχυρίστηκαν ότι τα οπτικά εφέ αλλά και η συναυλία στο σύνολό της είχαν «σατανιστικό» χαρακτήρα. Με αυτό το επιχείρημα υπέβαλαν επίσημο αίτημα διαμαρτυρίας προς το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο στη συνέχεια προχώρησε στην ανάκληση των αδειών που είχαν ήδη εγκριθεί για τη διεξαγωγή της εκδήλωσης.
Στη μακροσκελή δήλωσή του, ο Anyma εξήγησε ότι ο ίδιος και οι συνεργάτες του δεν είχαν καμία απολύτως ευκαιρία να συζητήσουν αυτή την απόφαση με τις τοπικές αρχές πριν ανακοινωθεί το μπλόκο.
«Κανένα από τα οπτικά μου στοιχεία δεν έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη», υπογράμμισε ο Milleri. «Η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε για να αλλοιώσει τη δουλειά μου από εκείνους που την καταδικάζουν, μετατρέποντάς την τελικά σε κάτι που ταιριάζει στη δική τους αφήγηση».
«Η τέχνη μου μετατράπηκε σε πολιτική προπαγάνδα και υλικό για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», συνέχισε ο παραγωγούς. «Αυτό που συνέβη στη συνέχεια είναι απαράδεκτο».
Ο Anyma στάθηκε ιδιαίτερα στην πλήρη απουσία διαβούλευσης από την πλευρά της τουρκικής διοίκησης.
«Ούτε η ομάδα μου, ούτε ο διοργανωτής, ούτε εγώ λάβαμε καμία ουσιαστική προειδοποίηση ή ευκαιρία για διάλογο πριν ακυρωθεί η παράσταση», εξήγησε. «Κανείς δεν μας ζήτησε να εξηγήσουμε το έργο, να δώσουμε το πλαίσιο ή να συζητήσουμε πιθανές προσαρμογές».
«Ήμασταν και είμαστε έτοιμοι να το πράξουμε», τόνισε ο παραγωγός. «Απορρίπτουμε κατηγορηματικά το ψευδές θρησκευτικό και πολιτικό νόημα που αποδίδεται σε αυτή τη δουλειά».
«Έχουμε εμφανιστεί σε όλο τον κόσμο και πάντα συμμετέχουμε σε διάλογο με σεβασμό στην τοπική κουλτούρα και τα έθιμα», κατέληξε ο Anyma. «Θα κάναμε πρόθυμα το ίδιο και στην Τουρκία, εάν είχαν τεθεί εύλογες ανησυχίες μέσω διαλόγου».
Μετά την εξέλιξη αυτή, ο Τούρκος διοργανωτής της συναυλίας υπέβαλε δεύτερη αίτηση για έκδοση άδειας, ενσωματώνοντας την επίσημη τοποθέτηση του Anyma. Παράλληλα, ζήτησε την άμεση επανεξέταση της υπόθεσης ώστε η εκδήλωση να πραγματοποιηθεί κανονικά βάσει του αρχικού σχεδιασμού.
Ωστόσο, το ιστορικό της τουρκικής κυβέρνησης δείχνει ότι οι πιθανότητες ανατροπής παραμένουν περιορισμένες. Τα τελευταία χρόνια οι αρχές έχουν απαγορεύσει πολυάριθμες μουσικές εκδηλώσεις για λόγους ασφαλείας, πολιτικής ή θρησκείας, βάζοντας στο στόχαστρο καλλιτέχνες όπως ο Robbie Williams, το πολωνικό metal συγκρότημα Behemoth και το ρωσικό deathcore συγκρότημα Slaughter to Prevail.
Ακόμη και στην περίπτωση που η άδεια επανεκδοθεί την τελευταία στιγμή, οι κίνδυνοι για την ασφάλεια γύρω από τη συναυλία του Anyma παραμένουν εξαιρετικά υψηλοί λόγω της πόλωσης που έχει δημιουργηθεί.
Το πλήγμα είναι εξίσου σοβαρό και σε οικονομικό επίπεδο. Για τη συναυλία της 12ης Σεπτεμβρίου υπολογιζόταν ότι θα ταξίδευαν στην Κωνσταντινούπολη περίπου 12.000 θεατές από το εξωτερικό, με τους διοργανωτές να εκτιμούν ότι η διοργάνωση θα απέφερε έσοδα πολλών εκατομμυρίων σε τουρισμό, προβολή και διαφήμιση.
Το διεθνές πρόγραμμα της περιοδείας «ÆDEN» συνεχίζεται κανονικά με επόμενους σταθμούς το Μιλάνο στις 19 Σεπτεμβρίου και τη Μαδρίτη στις 26 Σεπτεμβρίου. Μέχρι το τέλος του 2026, ο Anyma έχει προγραμματίσει μεγάλες εμφανίσεις στο Σίδνεϊ, στην Αθήνα, στη Βομβάη, στο Άμπου Ντάμπι, στο Παρίσι και στο Σαντιάγο.
Η υπόθεση της Κωνσταντινούπολης φέρνει στο προσκήνιο τους απρόβλεπτους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες οπτικοακουστικές παραγωγές όταν έρχονται αντιμέτωπες με ψηφιακές εκστρατείες παραπληροφόρησης. Η τελική απόφαση των τουρκικών δικαστικών και πολιτικών αρχών θα δείξει αν υπάρχει ακόμη περιθώριο για διεθνή μουσικά γεγονότα αυτού του βεληνεκούς στη χώρα.
