Αφήνοντας πίσω τη ρομαντική θεατρικότητα του 1975 για μία ωμή, ηλεκτρισμένη καταιγίδα που προανήγγειλε το punk, οι θρυλικές ζωντανές εμφανίσεις του Bob Dylan την άνοιξη του 1976 αποκαλύπτονται επιτέλους σε όλο τους το εκρηκτικό μεγαλείο.
Την άνοιξη του 1976, το περιπλανώμενο μουσικό καραβάνι του Bob Dylan δεν έμοιαζε πια με την μποέμικη συντροφιά που είχε οργώσει τις μικρές πόλεις της Νέας Αγγλίας λίγους μήνες νωρίτερα. Το λευκό μακιγιάζ στο πρόσωπό του είχε αρχίσει να ξεθωριάζει κάτω από τον καυτό ήλιο του αμερικανικού Νότου, δίνοντας τη θέση του σε μία ωμή, σχεδόν τρομακτική ηλεκτρική οργή.
Αυτή ακριβώς η θυελλώδης περίοδος έρχεται στο φως μέσα από το μνημειώδες box set 39 CD με τίτλο «The Rolling Thunder Revue: The 1976 Live Recordings». Η έκδοση θα κυκλοφορήσει από τις Columbia Records και Legacy Recordings στις 9 Νοεμβρίου, περιλαμβάνοντας 381 τραγούδια, εκ των οποίων τα 371 δεν έχουν κυκλοφορήσει ποτέ επίσημα στο παρελθόν.
Την ίδια ημέρα θα γίνει διαθέσιμη και μία έκδοση τριών βινυλίων που περιλαμβάνει ολόκληρη τη συναυλία της 16ης Μαΐου 1976 στο Φορτ Γουόρθ του Τέξας, με 22 τραγούδια μιξαρισμένα εκ νέου από τις αυθεντικές πολυκάναλες ταινίες. Ως πρώτη γεύση από εκείνη τη βραδιά κυκλοφορεί ήδη η ζωντανή εκτέλεση του «Going, Going, Gone», ενός λιγότερο προβεβλημένου τραγουδιού από το άλμπουμ «Planet Waves».
Το πρώτο σκέλος της περιοδείας «Rolling Thunder Revue», από τις 30 Οκτωβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου 1975, είχε κινηθεί σε μικρά θέατρα της Ανατολικής Ακτής σχεδόν χωρίς προειδοποίηση. Εκείνες οι μυθικές εμφανίσεις τροφοδότησαν την ταινία «Renaldo and Clara» του 1978, το ψευδοντοκιμαντέρ «Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story by Martin Scorsese» το 2019, αλλά και τη συλλογή «Bob Dylan – The Rolling Thunder Revue: The 1975 Live Recordings».
Το δεύτερο σκέλος όμως, την άνοιξη του 1976, ήταν μία εντελώς διαφορετική υπόθεση. Ξεκινώντας στις 18 Απριλίου από το Λέικλαντ της Φλόριντα και διανύοντας 27 σταθμούς μέχρι το Σολτ Λέικ Σίτι στις 25 Μαΐου, ο Dylan βρέθηκε σε μεγάλα ανοιχτά γήπεδα και αρένες σε ολόκληρη την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ένταση στις ερμηνείες του κλιμακωνόταν από πόλη σε πόλη, φτάνοντας στην απόλυτη κορύφωση στην προτελευταία στάση στο Φορτ Κόλινς του Κολοράντο στις 23 Μαΐου. Εκείνη η συναυλία μαγνητοσκοπήθηκε για το τηλεοπτικό αφιέρωμα «Hard Rain» του NBC και συνοδεύτηκε από το ομώνυμο ζωντανό άλμπουμ, το οποίο περιλάμβανε και αποσπάσματα από το Φορτ Γουόρθ.
Στο συνοδευτικό βιβλίο του box set, το οποίο περιλαμβάνει σπάνιες φωτογραφίες, ο έμπειρος μουσικός συντάκτης του Rolling Stone, Mikal Gilmore, υπογράφει ένα αποκαλυπτικό κείμενο. «Το “Idiot Wind” στην εκπομπή “Hard Rain” του NBC συγκαταλέγεται στις πιο οργισμένες και ιδιοφυείς ερμηνείες που έδωσε ποτέ ο Dylan μπροστά στην κάμερα», σημειώνει ο δημοσιογράφος.
Ο ίδιος υπογραμμίζει την παράδοξη μοίρα εκείνου του υλικού, που έμεινε θαμμένο για μισό αιώνα. «Και όμως, όλα έγιναν για το τίποτα. Μία νύχτα, μία ώρα μόνο. Δεν προβλήθηκε ποτέ στις κινηματογραφικές αίθουσες, δεν μεταδόθηκε ποτέ ξανά, δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε βιντεοκασέτα ή DVD», συνεχίζει ο Mikal Gilmore.
«Χάθηκε για πάντα», συμπληρώνει ο Gilmore κλείνοντας τη σκέψη του. «Το μόνο που έχει απομείνει από εκείνη την ταινία που παίχτηκε πάνω στις σκηνές για τέσσερις και πλέον εβδομάδες την άνοιξη του 1976 είναι αυτό που κρατάτε στα χέρια σας. Ακούστε τη μουσική, κλείστε τα μάτια και δείτε την ιστορία να ξετυλίγεται».
Πάνω στη σκηνή, ο Dylan μοιράστηκε συγκινητικά ντουέτα με την Joan Baez, τραγουδώντας μαζί της κομμάτια όπως τα «Blowin’ in the Wind» και «Railroad Boy». Δίπλα τους βρισκόταν μία εκπληκτική ομάδα μουσικών, με τον μπασίστα Rob Stoner, τη βιολίστρια Scarlet Rivera και τον ντράμερ Howie Wyeth, οι οποίοι είχαν μόλις συμβάλει στην επιτυχία του άλμπουμ «Desire» στην κορυφή των charts.
Τον ήχο πλαισίωνε μία πανίσχυρη κιθαριστική ομάδα που απαρτιζόταν από τον Mick Ronson των Spiders From Mars του David Bowie, τον Steven Soles, τον David Mansfield και τον T Bone Burnett. Η ενέργεια που παρήγαγε αυτό το σύνολο ξέφευγε κατά πολύ από τα παραδοσιακά folk και rock πλαίσια της εποχής.
«Η περιοδεία “Rolling Thunder Revue” ήταν η πρώτη εθνική punk rock περιοδεία», θυμάται ο T Bone Burnett. «Άνοιξε μία πόρτα που οδήγησε σε μία μανιώδη έκρηξη νέας μουσικής, με συγκροτήματα όπως οι The Clash, ο Elvis Costello, οι The Ramones και οι The Sex Pistols».
«Ο Dylan το είχε καταφέρει ξανά», προσθέτει ο κιθαρίστας. «Έχει το χάρισμα να περνά μέσα από πόρτες που κανένας άλλος δεν βλέπει καν, μέσα από πόρτες που όλοι οι υπόλοιποι νομίζουν πως είναι τοίχοι».
Μέχρι σήμερα, από ολόκληρη εκείνη την άνοιξη του 1976 είχαν κυκλοφορήσει επίσημα μονάχα τα εννέα τραγούδια του «Hard Rain» και μία εκτέλεση του «Seven Days» από την Τάμπα της Φλόριντα στον πρώτο τόμο της σειράς «Bootleg Series». Η απόφαση να ανοίξει πλήρως το αρχείο συνδέεται και με την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων, η οποία προβλέπει ότι οι μη κυκλοφορημένες ηχογραφήσεις γίνονται δημόσιο κτήμα μετά την πάροδο πενήντα ετών, κάτι που θα συνέβαινε την 1η Ιανουαρίου 2027.
Παρά τον πλούτο των 39 δίσκων, η τελευταία συναυλία στο Σολτ Λέικ Σίτι στις 25 Μαΐου 1976 απουσιάζει, καθώς ο εξοπλισμός ηχογράφησης είχε ήδη σταλεί πίσω μετά το Φορτ Κόλινς. Αυτή η εμφάνιση παραμένει το «ιερό δισκοπότηρο» των συλλεκτών, αφού περιλάμβανε τη μοναδική ζωντανή εκτέλεση στην ιστορία του έπους «Lily, Rosemary and the Jack of Hearts» από το άλμπουμ «Blood on the Tracks», αλλά και τη μοναδική παρουσίαση του «Gates of Eden» σε όλη την περιοδεία.
Μια τοπική εφημερίδα της εποχής είχε αναφέρει ότι ο Dylan έπαιξε και το «Black Diamond Bay» από το «Desire», αν και αυτό θεωρείται μάλλον δημοσιογραφικό λάθος. Πριν από τέσσερα χρόνια, μία συντονισμένη προσπάθεια των πιο πιστών θαυμαστών να εντοπίσουν έστω μία ερασιτεχνική κασέτα από το κοινό κατέληξε σε αδιέξοδο, καθώς φαίνεται πως τέτοιο ηχητικό ντοκουμέντο απλώς δεν υπάρχει.
Το αρχειακό αυτό σύνολο προσφέρει στους θαυμαστές του Bob Dylan μία συναρπαστική κατάδυση σε μία από τις πιο ασυμβίβαστες και άγριες στιγμές της πορείας του, τουλάχιστον μέχρι την αναμενόμενη κυκλοφορία του υλικού από τις συναυλίες του 1978 στα τέλη του 2028. Με τη λυτρωτική ορμή του συγκροτήματος να διαπερνά κάθε λεπτό, το «The Rolling Thunder Revue: The 1976 Live Recordings» φανερώνει έναν μουσικό που αρνήθηκε να επαναπαυθεί, επιλέγοντας να αναμετρηθεί μετωπικά με τον ίδιο του τον μύθο.
