Η Ελεάνα Βραχάλη γιορτάζει δύο δεκαετίες στη δισκογραφία με το β’ μέρος της συλλογής «Παιδί Δικό Σου», φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο τραγούδια που σημάδεψαν ζωές και φωνές που σφράγισαν μία ολόκληρη εποχή.
Είναι μία παράξενη αίσθηση να συνειδητοποιείς ότι κάποια τραγούδια που θεωρείς «πάντα εκεί» έχουν, στην πραγματικότητα, ηλικία. Ότι κάπου, κάποτε, μία λέξη σημειώθηκε πρώτη φορά σε ένα χαρτί, μία φράση διορθώθηκε, μία ιστορία κλείδωσε σε τρεις στίχους και ένα ρεφρέν. Η πορεία που έχει διαγράψει η Ελεάνα Βραχάλη στη δισκογραφία έχει ακριβώς αυτή τη διακριτική, αλλά καθοριστική δύναμη: δεν εισβάλλει με θόρυβο, αλλά όταν κοιτάξεις πίσω, συνειδητοποιείς πως ένα μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ποπ και λαϊκής μουσικής περνάει, απαρατήρητα σχεδόν, μέσα από τη δική της πένα.
Έχουν συμπληρωθεί 20 χρόνια από τότε που η Ελεάνα Βραχάλη μπήκε ουσιαστικά στη ζωή μας μέσα από τις λέξεις της. Δύο δεκαετίες γεμάτες τραγούδια που έμειναν – όχι απλώς ως επιτυχίες, αλλά ως μικρές προσωπικές ιστορίες για καθέναν που τα άκουσε στην κατάλληλη (ή και στην πιο ακατάλληλη) στιγμή. Για να τιμήσει αυτή τη διαδρομή, έρχεται η εμβληματική συλλογή «Παιδί Δικό Σου», ένα project σε μέρη, που επιστρέφει σε αγαπημένα κομμάτια και τα ξαναδίνει στο κοινό, μέσα από νέες ερμηνείες και ένα φρέσκο, αλλά συναισθηματικά οικείο, βλέμμα.
Το β’ μέρος της συλλογής, που μόλις κυκλοφόρησε από την Panik Records, λειτουργεί σαν δεύτερο κεφάλαιο σε μία ήδη ζεστά αγκαλιασμένη ιστορία. Μια συνέχεια που δεν επαναλαμβάνει απλώς, αλλά εμπλουτίζει το σύμπαν του «Παιδί Δικό Σου» με καινούριες αποχρώσεις, νέες φωνές, και παλιά, δοκιμασμένα συναισθήματα που όμως ακούγονται κάθε φορά σαν πρώτη φορά.
Το νήμα αυτού του δεύτερου μέρους ξετυλίχθηκε αρχικά με δύο κυκλοφορίες που λειτούργησαν σαν προάγγελοι. Πρώτα ήρθε το «Να Μου Εξηγήσεις» με τον Δήμο Αναστασιάδη, ένα τραγούδι που στέκεται στο γνώριμο σταυροδρόμι της Ελεάνας Βραχάλη: εκεί όπου το παράπονο και η ανάγκη για απάντηση συναντούν την ειλικρίνεια του συναισθήματος.
Ο Δήμος Αναστασιάδης δίνει στη σύνθεση μία ευαισθησία με σύγχρονο ύφος, επενδύοντας τους στίχους με μία αίσθηση συγκρατημένης εξομολόγησης – σαν να λέει «δεν θέλω πολλά, μόνο να μου πεις τι συνέβη».
Λίγο αργότερα ακολούθησε «Το Σ’ Αγαπώ» με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη. Όταν μία από τις πιο χαρακτηριστικές φωνές της ελληνικής μουσικής συναντά τη στιχουργική της Βραχάλη, το αποτέλεσμα έχει πάντα κάτι το τελετουργικό. Η λέξη «σ’ αγαπώ», που τόσο συχνά αδειάζει από νόημα στην καθημερινότητά μας, εδώ αποκτά ξανά βάρος, μουσική και προφορά. Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη δεν τραγουδά απλώς τους στίχους – μοιάζει να τους κουβαλάει, σαν απόσταγμα εμπειρίας.
Από εκεί και πέρα, το β’ μέρος της συλλογής ανοίγει εντελώς, σαν ένα μικρό παζλ φτιαγμένο από διαφορετικές φωνές, τοποθετημένες όλες γύρω από τον ίδιο κεντρικό άξονα: την ικανότητα της Ελεάνας Βραχάλη να γράφει στίχους που μοιάζουν απλοί, αλλά χτυπούν κατευθείαν στην καρδιά.
Ανάμεσα στα νέα τραγούδια που περιλαμβάνονται στο «Παιδί Δικό Σου» ξεχωρίζει το «Πού Είναι Η Αγάπη» με τον Κωνσταντίνο Αργυρό.
Ο ίδιος, συνηθισμένος σε ρεφρέν που γίνονται αμέσως σύνθημα σε νυχτερινά κέντρα και ραδιόφωνα, εδώ καταθέτει μία εκδοχή πιο εσωτερική. Η ίδια η ερώτηση του τίτλου – «Πού Είναι Η Αγάπη» – μοιάζει να συνοψίζει μία ολόκληρη μετα-εφηβική, ενήλικη αγωνία: όχι απλώς αν υπάρχει έρωτας, αλλά αν όντως μπορούμε να τον αναγνωρίσουμε όταν περνάει από μπροστά μας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι στίχοι της Ελεάνας Βραχάλη λειτουργούν σαν συνομιλία με μία γενιά που ψάχνει, ζητά, αλλά συχνά δεν ξέρει πώς να μείνει.
Στην ίδια συλλογή συναντάμε και το «Επιλογή» με τη Νατάσα Θεοδωρίδου – ένα από τα πιο «φορτισμένα» κομμάτια του project, που αποκτά και οπτική υπόσταση, καθώς ταυτόχρονα με την κυκλοφορία του β’ μέρους στις πλατφόρμες streaming, δίνεται στη δημοσιότητα και το music video του τραγουδιού.
Το «Επιλογή» είναι μία ιδιαίτερη μπαλάντα για τον έρωτα, που πρωτοκυκλοφόρησε το 2019, σε μουσική του Γιώργου Σαμπάνη, ο οποίος ήταν και ο πρώτος ερμηνευτής της. Ένα τραγούδι που από μόνο του κουβαλά μία πολύ ξεκάθαρη αλήθεια: κάποια στιγμή, πίσω από κάθε μεγάλη ή μικρή ιστορία αγάπης, υπάρχει μία επιλογή. Να μείνεις. Να φύγεις. Να πεις την αλήθεια. Να κρυφτείς.
Η Ελεάνα Βραχάλη γράφει για εκείνη την εύθραυστη στιγμή που καταλαβαίνεις πως ό,τι κι αν κάνεις, δεν είσαι πια «θύμα της μοίρας», αλλά συνυπεύθυνος. Και η Νατάσσα Θεοδωρίδου παίρνει αυτούς τους στίχους και τους φωτίζει από μία άλλη γωνία: με μία φωνή που έχει ταυτιστεί όσο λίγες με το γυναικείο βίωμα στον έρωτα, ερμηνεύει το «Επιλογή» δίνοντάς του την ωριμότητα και τη μελαγχολία μιας γυναίκας που έχει ήδη πληρώσει το τίμημα των επιλογών της.
Το νέο music video έρχεται να συμπληρώσει αυτή τη συναισθηματική διαδρομή. Σε μία εποχή όπου το οπτικό υλικό συχνά αντιμετωπίζεται σαν τυπική συνοδεία του τραγουδιού, εδώ μοιάζει να λειτουργεί σχεδόν σαν προέκταση του κειμένου. Η εικόνα δεν «εξηγεί» τους στίχους, αλλά τους ντύνει με έναν ατμοσφαιρικό κόσμο που επιτρέπει στον ακροατή/θεατή να βυθιστεί λίγο περισσότερο στο συναίσθημα. Το «Επιλογή» αποκτά έτσι μία δεύτερη ζωή, χωρίς να χάνει τίποτα από την αρχική ένταση.
Στο ίδιο μοτίβο, η συλλογή συνεχίζει με τραγούδια που κουβαλούν διαφορετικές πτυχές του ίδιου μεγάλου θέματος: τη σχέση μας με τον εαυτό μας και τους άλλους, όπως αυτή αποτυπώνεται στο τραγούδι. Το «Ως Εδώ» με τον Γιώργο Σαμπάνη είναι ακριβώς αυτό που υπόσχεται ο τίτλος του: μία στιγμή οριοθέτησης.
Ο Σαμπάνης, που έχει υπάρξει συνοδοιπόρος της Βραχάλη σε πολλές δισκογραφικές στιγμές, ξέρει πώς να υπηρετήσει τη δραματουργία των στίχων της. Στο «Ως Εδώ» φέρνει στο προσκήνιο τη φάση που δεν είναι πια απλώς πόνος, αλλά απόφαση. Εκεί που η φράση «δεν πάει άλλο» παύει να είναι υπερβολή και γίνεται πράξη.
Στον αντίποδα ή, ίσως, στη συμπληρωματική πλευρά αυτής της αφήγησης, βρίσκεται το «Είμαι Εδώ» με τον Μιχάλη Χατζηγιάννη. Αν το «Ως Εδώ» είναι το τέλος, το «Είμαι Εδώ» είναι η υπόσχεση συνέχειας. Ο Χατζηγιάννης, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες φωνές της ελληνικής pop των τελευταίων δεκαετιών, δίνει στους στίχους της Βραχάλη την χαρακτηριστική του καθαρότητα. Το τραγούδι λειτουργεί σαν υπενθύμιση ότι, μέσα στην αναμπουμπούλα, υπάρχουν ακόμα στιγμές απόλυτης παρουσίας: κάποιος που δεν φεύγει, που μένει, που επιμένει να είναι εκεί, ακόμα κι όταν όλα γύρω δείχνουν ρευστά.
Κάπου ανάμεσα στο «Πού Είναι Η Αγάπη», την «Επιλογή», το «Ως Εδώ» και το «Είμαι Εδώ» σχηματίζεται ένα άτυπο τετράπτυχo για τον έρωτα και τις μεταμορφώσεις του. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ερμηνευτές που συμμετέχουν σε αυτό το β’ μέρος της συλλογής – ο Κωνσταντίνος Αργυρός, η Νατάσα Θεοδωρίδου, ο Γιώργος Σαμπάνης και ο Μιχάλης Χατζηγιάννης, μαζί με τον Δήμο Αναστασιάδη, την Άλκηστη Πρωτοψάλτη και τους υπόλοιπους – καλύπτουν ουσιαστικά όλο το φάσμα της σύγχρονης ελληνικής μουσικής.
Η επιλογή της Panik Records και της ίδιας της Ελεάνας Βραχάλη να φέρουν μαζί τόσο διαφορετικές φωνές δεν είναι απλώς μία κίνηση εντυπωσιασμού. Αντίθετα, υπογραμμίζει κάτι πιο ουσιαστικό: πως τα τραγούδια αυτά, αν και γεννήθηκαν σε συγκεκριμένες στιγμές, έχουν την ευελιξία να χωρέσουν σε πολλά στόματα, σε πολλές γενιές, σε πολλές ιστορίες.
Η ίδια η συλλογή «Παιδί Δικό Σου» βασίζεται ακριβώς σε αυτό: σε καλλιτέχνες από όλο το φάσμα της ελληνικής μουσικής που ερμηνεύουν μερικά από τα τραγούδια που έχει γράψει η Ελεάνα Βραχάλη, ο καθένας φέρνοντας τη δική του βιογραφία, τις δικές του αποχρώσεις.
Η υποδοχή του «Παιδί Δικό Σου» από την πρώτη κιόλας στιγμή που εμφανίστηκε ήταν ενδεικτική της σχέσης που έχει χτίσει η Βραχάλη με το κοινό της. Η συλλογή γνώρισε μεγάλη επιτυχία και αγάπη από το κοινό – κάτι που, σε μία εποχή όπου ο όρος «επιτυχία» συχνά μετριέται μόνο σε νούμερα, εδώ μοιάζει να μεταφράζεται και σε κάτι βαθύτερο: στην ανάγκη του ακροατή να γυρίσει πίσω σε τραγούδια που τον έχουν συνοδεύσει, αλλά μέσα από μία νέα ματιά.
Το «Παιδί Δικό Σου» δεν είναι απλώς ένας απολογισμός καριέρας, ένα best of σε συσκευασία concept. Λειτουργεί περισσότερο σαν ένας ζωντανός διάλογος ανάμεσα σε παρελθόν και παρόν: ανάμεσα στα πρώτα χρόνια της Ελεάνας Βραχάλη στη δισκογραφία και στις σημερινές της συνεργασίες, ανάμεσα στη νοσταλγία του ακροατή και τη διάθεσή του να ακούσει ξανά, αλλιώς. Κάθε τραγούδι που επανέρχεται στη συλλογή μοιάζει σαν να παίρνει μία δεύτερη ανάσα, χωρίς να χάνει τα σημάδια του χρόνου του – και αυτή είναι ίσως η ουσία της καλής στιχουργίας: να αντέχει τις αλλαγές χωρίς να χάνει την ψυχή της.
Η κυκλοφορία του β’ μέρους στις streaming υπηρεσίες επιβεβαιώνει και κάτι ακόμη: πως η σχέση μας με το τραγούδι έχει αλλάξει μορφές, όχι όμως και περιεχόμενο. Μπορεί πια να πατάμε play αντί να γυρίζουμε κασέτες ή να αλλάζουμε CD, αλλά η ανάγκη να βρούμε μέσα στη μουσική κομμάτια του εαυτού μας παραμένει ίδια.
Σε αυτό το νέο τοπίο, το «Παιδί Δικό Σου» στέκεται με έναν τρόπο σχεδόν ανακουφιστικό: σαν μία υπενθύμιση ότι, πίσω από τις πλατφόρμες, τις λίστες και τα streams, υπάρχει ακόμα το βασικό: μία στιχουργός, μερικοί καλλιτέχνες, και τραγούδια που θέλουν απλώς να ειπωθούν και να ακουστούν.
Είκοσι και πλέον χρόνια μετά την πρώτη της εμφάνιση στη δισκογραφία, η Ελεάνα Βραχάλη δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Τα τραγούδια της έχουν ήδη μιλήσει για εκείνη – και, κυρίως, έχουν μιλήσει για εμάς. Το β’ μέρος της συλλογής «Παιδί Δικό Σου» έρχεται να το επιβεβαιώσει, όχι με στόμφο, αλλά με τον ήσυχο, σίγουρο τρόπο ενός δημιουργού που γνωρίζει πια καλά τι σημαίνει να γράφεις για τον έρωτα, την απώλεια, την αντοχή, την ελπίδα.
Στον επίλογο αυτής της μέχρι τώρα πορείας – που κάθε άλλο παρά τελειωμένη είναι – το «Παιδί Δικό Σου» μοιάζει με μία φράση που απευθύνει η Ελεάνα Βραχάλη στο ίδιο της το έργο, αλλά και στο κοινό της. Τα τραγούδια μπορεί να ξεκίνησαν από τη δική της πένα, όμως, από τη στιγμή που κυκλοφόρησαν, έγιναν «παιδί» δικό μας: τα πήραμε μαζί μας σε χωρισμούς, σε αυτοκίνητα, σε βραδινές διαδρομές, σε γιορτές, σε μοναξιές.
Το β’ μέρος της συλλογής δεν είναι παρά μία ακόμη ευκαιρία να τα ξανασυναντήσουμε – αυτή τη φορά μέσα από τις φωνές του Δήμου Αναστασιάδη, του Κωνσταντίνου Αργυρού, της Νατάσας Θεοδωρίδου, της Άλκηστης Πρωτοψάλτη, του Γιώργου Σαμπάνη και του Μιχάλη Χατζηγιάννη. Να τα ακούσουμε κάπως αλλιώς, αλλά να νιώσουμε, για άλλη μία φορά, το ίδιο γνώριμο σφίξιμο στο στομάχι, την ίδια μικρή ανακούφιση πως, ό,τι κι αν συμβαίνει, κάποιος κάπου το έχει ήδη γράψει. Και το έχει κάνει τραγούδι.
