Μια νέα έρευνα αποκαλύπτει το βαθύ χάσμα ανάμεσα στη λάμψη της σκηνής και τις επικίνδυνες συνθήκες εργασίας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και οι νέοι καλλιτέχνες στη μουσική βιομηχανία.
Η μουσική βιομηχανία συχνά παρουσιάζεται ως ένας χώρος ελευθερίας και έκφρασης, όμως η πραγματικότητα που βιώνουν όσοι εργάζονται στα σπλάχνα της παραμένει σκοτεινή και, σε πολλές περιπτώσεις, επικίνδυνη. Μια νέα, αποκαλυπτική έκθεση του βρετανικού οργανισμού Youth Music με τίτλο «Just the Way It Is?», η οποία συντάχθηκε σε συνεργασία με την Musicians’ Union και τους Music Guardians, φέρνει στο φως σοκαριστικές μαρτυρίες για μισογυνισμό, χαμηλές αμοιβές και συστηματικές διακρίσεις.
Τα στοιχεία που προέκυψαν από εκτενείς ομάδες εστίασης και μία ευρεία δημοσκόπηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνθέτουν την εικόνα ενός εργασιακού περιβάλλοντος που νοσεί βαθιά, αναγκάζοντας πολλούς νέους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα όνειρά τους πριν καν ξεκινήσουν.
Τα νούμερα που περιλαμβάνει η έκθεση είναι απογοητευτικά και αναδεικνύουν μία κρίση εμπιστοσύνης. Περισσότερο από το 70% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι αισθάνεται ανασφάλεια στον εργασιακό του χώρο, ενώ το 90% των ερωτηθέντων παραδέχθηκε ότι νιώθει αδυναμία να μιλήσει ανοιχτά για τις άδικες πρακτικές που αντιμετωπίζει. Αυτή η κουλτούρα σιωπής δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα ενός συστήματος που τιμωρεί όποιον τολμά να αμφισβητήσει το κατεστημένο.
Επιπλέον, το 90% των νέων καλλιτεχνών θεωρεί ότι αμείβεται άδικα για την εργασία του, γεγονός που οδήγησε το 75% των ερωτηθέντων να σκεφτεί σοβαρά το ενδεχόμενο να αποσυρθεί οριστικά από τον χώρο της μουσικής.
Σε αυτό το γκρίζο τοπίο, η RAYE αναδεικνύεται σε μία φωνή ελπίδας και αντίστασης. Η ταλαντούχα καλλιτέχνιδα αποτελεί πηγή έμπνευσης για το 85% των νέων, καθώς η δική της μάχη για τα δικαιώματα και τη διαφάνεια άνοιξε έναν κρίσιμο διάλογο για την ευθύνη των δισκογραφικών εταιρειών.
Η RAYE υπήρξε αφοπλιστικά ειλικρινής για τις «κακές» πρακτικές που έχει βιώσει, καταγγέλλοντας επανειλημμένα ότι «οι στιχουργοί πέφτουν θύματα χειραγώγησης». Η δική της εμπειρία αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα μιας γυναίκας που κατάφερε να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον που προσπάθησε να την περιορίσει.
Κατά τη διάρκεια της εμφάνισής της στο Coachella 2024, η RAYE αναφέρθηκε σε μία κοινή τακτική της βιομηχανίας, όπου οι εταιρείες αναγκάζουν τους στιχουργούς να αποδεχθούν ένα ποσοστό μόλις 10% από τα δικαιώματα, χωρίς καμία συμμετοχή στα κέρδη της κύριας ηχογράφησης.
Μιλώντας παλαιότερα στο NME, είχε περιγράψει με μελανά χρώματα αυτή την ανισορροπία ισχύος: «Όταν υπογράφεις με μία δισκογραφική εταιρεία, θεωρητικά αυτοί δουλεύουν για εσένα: υπογράφεις σε μία εταιρεία για να δουλέψουν για την καριέρα σου και να σε πάνε στο επόμενο επίπεδο. Αλλά ως γυναίκα, δεν το νιώθεις έτσι. Νιώθεις ότι εσύ δουλεύεις για εκείνους. Και ξέρετε, μερικά από τα πράγματα που έπρεπε να περάσει το σώμα μου για να μπορέσω καν να το κάνω αυτό… είναι πραγματικά πολύ λυπηρό».
Η ψυχική υγεία αποτελεί ένα ακόμα μεγάλο κεφάλαιο της έκθεσης, καθώς η πίεση των περιοδειών και η επαγγελματική αβεβαιότητα εξαντλούν τους καλλιτέχνες. Η οργάνωση Mind έχει επισημάνει ότι οι άνθρωποι που εργάζονται στη μουσική βιομηχανία είναι «πιο επιρρεπείς σε προβλήματα ψυχικής υγείας σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό», με τους μουσικούς να έχουν έως και τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από κατάθλιψη.
Παράλληλα, ο φιλανθρωπικός οργανισμός Help Musicians ανέφερε μία αύξηση 200% στη χρήση των υπηρεσιών του τα τελευταία δύο χρόνια, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για υποστήριξη.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έχουν γίνει προσπάθειες για τη δημιουργία δικτύων ασφαλείας. Το περασμένο καλοκαίρι, η κολεκτίβα Music Industry Therapy Collective (MITC) εγκαινίασε την υπηρεσία Online Tour Health And Welfare Coaching, μία 24ωρη γραμμή υποστήριξης για όσους βρίσκονται σε περιοδεία, από τους ίδιους τους καλλιτέχνες μέχρι το προσωπικό παραγωγής και τους ατζέντηδες.
Ωστόσο, η έκθεση της Youth Music τονίζει ότι οι μεμονωμένες πρωτοβουλίες δεν αρκούν αν δεν αλλάξει η ίδια η δομή της βιομηχανίας, ζητώντας δίκαιες αμοιβές, διαφανή συμβόλαια και μία κουλτούρα ασφάλειας.
Η μαρτυρία της Victoria Canal στην έκθεση είναι συγκλονιστική. Η ίδια δήλωσε ότι «δεν είχε καμία επίγνωση της κανονικοποιημένης βλάβης που αντιμετωπίζουν οι νέοι στη μουσική βιομηχανία», περιγράφοντας τα πρώτα της βήματα ως μία διαδρομή γεμάτη παρενόχληση, εκμετάλλευση, διακρίσεις λόγω αναπηρίας και grooming.
Η Victoria Canal αποκάλυψε ότι στο παρελθόν έπεσε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης από έναν άνδρα με μεγάλη ισχύ και πολλά χρόνια μεγαλύτερό της, ο οποίος την προσέγγισε με την υπόσχεση μιας επαγγελματικής ευκαιρίας. Παρά το γεγονός ότι η αποκάλυψη του ονόματός του θα λειτουργούσε λυτρωτικά, η ίδια εξήγησε πως δεν μπορεί να ρισκάρει «την οικονομική απώλεια ή τον συναισθηματικό τρόμο που θα έφερνε μία δικαστική διαμάχη».
Η Carol Reid, διευθύντρια προγράμματος της Youth Music, σημείωσε ότι η εμπειρία της Canal καθρεφτίζει όσα ακούει ο οργανισμός όλο και συχνότερα από νέους σε όλη τη Βρετανία: «Πολύ συχνά, η εκμετάλλευση και η ανισότητα είναι καθημερινότητα για τους νέους που προσπαθούν να μπουν στη μουσική, και οι περιθωριοποιημένοι νέοι υφίστανται τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Η πραγματική αλλαγή θα προέλθει από ολόκληρη τη μουσική κοινότητα που θα εργαστεί από κοινού και θα περάσει από την ήσυχη αποδοχή σε μία κουλτούρα κοινής ευθύνης.»
«Ελπίζουμε ότι αυτή η έκθεση θα δώσει στους ανθρώπους την αυτοπεποίθηση, τη σαφήνεια και τα πρακτικά βήματα που χρειάζονται για να βοηθήσουν στη δημιουργία ασφαλέστερων, δικαιότερων εργασιακών περιβαλλόντων για τους νέους καλλιτέχνες», συμπλήρωσε.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Self Esteem, κατά κόσμον Rebecca Lucy Taylor, η οποία ένιωσε δικαιωμένη από τα ευρήματα της έρευνας. Αναπολώντας τη δική της πορεία και τον σεξισμό που αντιμετώπισε, δήλωσε: «Δεν πίστευα ότι κατά τη διάρκεια της ζωής μου θα έβλεπα κάποια διαφάνεια σχετικά με αυτό. Σε κάνουν να νιώθεις ότι είσαι υπερβολική, ότι το παρακάνεις, ότι είσαι μία πριγκίπισσα, μία ντίβα. Τώρα, εγώ στα 37 μου, διαβάζοντας αυτή την έκθεση λέω – λοιπόν ναι, νιώθω ότι δικαιώνομαι».
Η ανάγκη για ριζική αναθεώρηση των κανόνων της μουσικής βιομηχανίας είναι πλέον αδιαμφισβήτητη. Η έκθεση της Youth Music δεν είναι απλώς μία καταγραφή δεδομένων, αλλά μία κραυγή για δράση. Το μέλλον της μουσικής εξαρτάται από το αν οι άνθρωποι που τη δημιουργούν μπορούν να εργάζονται με αξιοπρέπεια, χωρίς τον φόβο της εκμετάλλευσης ή της κακοποίησης. Η διαφάνεια και η συλλογική ευθύνη είναι τα μόνα εργαλεία που μπορούν να διαλύσουν το σκοτάδι που κρύβεται πίσω από τους προβολείς.
