Με πέντε χώρες να αποχωρούν σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμμετοχή του Ισραήλ, οι διοργανωτές της Eurovision 2026 δηλώνουν πως δεν θα φιμώσουν ούτε τις παλαιστινιακές σημαίες ούτε τις αποδοκιμασίες του κοινού.
Ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision, το μεγαλύτερο ζωντανό τηλεοπτικό μουσικό γεγονός στον κόσμο, ετοιμάζεται για την εβδομηκοστή του επέτειο τον ερχόμενο Μάιο, όμως η ατμόσφαιρα είναι ήδη βαριά.
Οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι συνολικά 35 χώρες θα λάβουν μέρος, αριθμός που αποτελεί τον χαμηλότερο από το 2003, όταν και διευρύνθηκε η συμμετοχή. Η συρρίκνωση αυτή δεν είναι τυχαία: πέντε εθνικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς —από την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Ολλανδία, τη Σλοβενία και την Ισλανδία— έχουν αποσύρει τη συμμετοχή τους, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή τους στη διατήρηση της συμμετοχής του Ισραήλ.
Τα έθνη αυτά υποστηρίζουν ότι η παρουσία τους στον διαγωνισμό θα ήταν «ασύμβατη» με τις αρχές τους, δεδομένων των απωλειών αμάχων στη Γάζα, οι οποίες προέκυψαν από την απάντηση του Ισραήλ στην επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, παρά το σύνθημα «United by Music», οι διπλωματικές εντάσεις και τα μποϊκοτάζ ρίχνουν ήδη τη σκιά τους στον διαγωνισμό της επόμενης χρονιάς, μετατρέποντάς τον σε ένα πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, ο αυστριακός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας ORF, ο οποίος θα φιλοξενήσει την επερχόμενη Eurovision, απάντησε στις διαμαρτυρίες με μία κίνηση που σηματοδοτεί μία σαφή αλλαγή πλεύσης. Επιβεβαίωσε ότι δεν θα απαγορεύσει την παλαιστινιακή σημαία στο κοινό, ούτε θα λογοκρίνει τυχόν αποδοκιμασίες που θα απευθύνονται στην εμφάνιση του Ισραήλ.
Ο εκτελεστικός παραγωγός του διαγωνισμού, Michael Kroen, δήλωσε κατηγορηματικά ότι όλες οι επίσημες σημαίες επιτρέπονται.
«Θα επιτρέψουμε όλες τις επίσημες σημαίες που υπάρχουν στον κόσμο, εφόσον συμμορφώνονται με τον νόμο και έχουν συγκεκριμένη μορφή — μέγεθος, κίνδυνοι ασφαλείας, κ.λπ.», ανέφερε ο Kroen, προσθέτοντας με νόημα: «Δεν θα εξωραΐσουμε τίποτα ούτε θα αποφύγουμε να δείξουμε αυτό που συμβαίνει, διότι καθήκον μας είναι να δείχνουμε τα πράγματα ως έχουν».
Στο ίδιο μήκος κύματος, η διευθύντρια προγράμματος του ORF, Stefanie Groiss-Horowitz, επιβεβαίωσε ότι ο ήχος τυχόν αποδοκιμασιών από το πλήθος δεν θα λογοκριθεί ούτε θα καλυφθεί — μία πρακτική που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της εμφάνισης του Ισραήλ στον φετινό διαγωνισμό.
«Δεν θα προσθέσουμε τεχνητό χειροκρότημα από πάνω σε κανένα σημείο», ξεκαθάρισε. Ο δρόμος μέχρι τον Μάιο είναι μακρύς, αλλά η 70ή επέτειος της Eurovision υπόσχεται να είναι μία από τις πιο διχαστικές στην ιστορία της.
Η αντίδραση, άλλωστε, δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε επίπεδο κρατών. Πρόσφατα, οι νικητές της Eurovision Nemo από την Ελβετία και Charlie McGettigan από την Ιρλανδία, ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιστρέψουν τα τρόπαιά τους ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμμετοχή του Ισραήλ.
Το Nemo, που κέρδισε τον περσινό διαγωνισμό, δήλωσε: «Η Eurovision ισχυρίζεται ότι πρεσβεύει την ενότητα, τη συμπερίληψη και την αξιοπρέπεια για όλους. Αυτές οι αξίες έδωσαν νόημα σε αυτόν τον διαγωνισμό για μένα. Αλλά η συνεχιζόμενη συμμετοχή του Ισραήλ, κατά τη διάρκεια αυτού που η Ανεξάρτητη Διεθνής Εξεταστική Επιτροπή του ΟΗΕ έχει συμπεράνει ότι είναι γενοκτονία, δείχνει μία σαφή σύγκρουση μεταξύ αυτών των ιδανικών και των αποφάσεων που λαμβάνει η EBU».
Επιπλέον, το Nemo πρόσθεσε ότι όταν χώρες αποσύρονται, «θα πρέπει να είναι σαφές ότι κάτι είναι βαθιά λάθος».
Από την πλευρά του, ο McGettigan, ο οποίος κέρδισε τον διαγωνισμό το 1994 μαζί με τον Ιρλανδό τραγουδιστή Paul Harrington, είπε ότι το Nemo επικοινώνησε μαζί του για να του εξηγήσει την απόφασή του να επιστρέψει το τρόπαιο του 2024.
«Μου φάνηκαν ένα ειλικρινές και πολύ έξυπνο άτομο και παρουσίασαν την υπόθεσή τους πολύ καλά, και επομένως, για να υποστηρίξω το Nemo, θα ήθελα να επιστρέψω και εγώ το τρόπαιό μου στην EBU», δήλωσε ο McGettigan. «Δυστυχώς, η νίκη μας ήταν πολύ παλιά, το 1994, και δεν μπορώ να βρω όποιο τρόπαιο λάβαμε τότε, αλλά αν το βρω, θα το επιστρέψω κι εγώ».
Η Eurovision του 2026 στη Βιέννη προδιαγράφεται ως ένα σημείο καμπής. Δεν είναι πλέον απλώς ένας διαγωνισμός τραγουδιού, αλλά ένα πεδίο όπου η τέχνη συγκρούεται με την ηθική και η γεωπολιτική πραγματικότητα εισβάλλει ακάλεστη στο πιο λαμπερό τηλεοπτικό πάρτι της Ευρώπης.
Η απόφαση του ORF να μην ασκήσει λογοκρισία είναι μία πράξη ριψοκίνδυνης ειλικρίνειας: αναγνωρίζει ότι η μουσική δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από τον κόσμο γύρω της και επιλέγει να μεταδώσει την εικόνα ακατέργαστη, με τις σημαίες, τις φωνές και τις αποδοκιμασίες της.
Σε μία εποχή που η ουδετερότητα συχνά συγχέεται με την απάθεια, η επερχόμενη Eurovision δεν θα είναι απλώς «Ενωμένη από τη Μουσική», αλλά βαθιά διχασμένη από την πραγματικότητα, και αυτό ακριβώς θα την καταστήσει, ίσως, την πιο ειλικρινή της σύγχρονης ιστορίας της.
Ο 70ός Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision θα πραγματοποιηθεί στη Βιέννη στις 12, 14 και 16 Μαΐου 2026.
