Έπειτα από έναν χρόνο απουσίας, το ιστορικό φεστιβάλ θα επιστρέψει στο Φρούριο Πετροβαραντίν του Νόβι Σαντ με μια ειδική διοργάνωση τον Ιούλιο του 2027, προτού επαναφέρει το 2028 το πλήρες πρόγραμμά του. Η πολιτική αλλαγή στη Σερβία και η στήριξη των φοιτητικών κινητοποιήσεων βρίσκονται στο επίκεντρο της επιστροφής του EXIT Festival.
Το EXIT Festival επιστρέφει στο σπίτι του. Το ιστορικό φεστιβάλ της Σερβίας ανακοίνωσε την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου ότι θα επανέλθει στο Φρούριο Πετροβαραντίν, στο Νόβι Σαντ, με μια ειδική διοργάνωση τον Ιούλιο του 2027, έναν χρόνο πριν από την προγραμματισμένη πλήρη επιστροφή του. Η ανακοίνωση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη νίκη του φοιτητικού κινήματος στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της χώρας, σε μια πολιτική εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με τη στάση του φεστιβάλ απέναντι στις μαζικές κινητοποιήσεις.
«Πάντα λέγαμε ότι το EXIT Festival θα επιστρέψει όταν επιστρέψει η ελευθερία στη χώρα μας», ανέφερε η διοργάνωση σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκφράζοντας την ικανοποίησή της για το αποτέλεσμα των εκλογών. Το φεστιβάλ αποκάλυψε ότι αρχικά σχεδίαζε να επιστρέψει το 2028, καθώς η προετοιμασία μιας διοργάνωσης τέτοιου μεγέθους απαιτεί τουλάχιστον 18 μήνες. Η θερμή ανταπόκριση, ωστόσο, από το κοινό άλλαξε τα σχέδιά του.
Χιλιάδες μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, σχόλια και αναρτήσεις από θαυμαστές που ζητούσαν την επιστροφή του έπεισαν την ομάδα του EXIT Festival ότι η αναμονή μέχρι το 2028 θα ήταν υπερβολικά μεγάλη. Έτσι, το φεστιβάλ προγραμματίζει μια πρώτη, ειδική συνάντηση στο ιστορικό του σπίτι το επόμενο καλοκαίρι, με περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο, τις ημερομηνίες και τους καλλιτέχνες να αναμένονται το προσεχές διάστημα.
Η πλήρης επαναφορά του θα ακολουθήσει το 2028, με τη διοργάνωση να προετοιμάζει μια επιστροφή ανάλογη της διεθνούς απήχησης που απέκτησε στη διάρκεια της 25χρονης ιστορίας της.
Η πολιτική συγκυρία που περιβάλλει την ανακοίνωση έχει ιδιαίτερη σημασία για το EXIT Festival. Το φεστιβάλ είχε εκφράσει ανοιχτά τη στήριξή του στις φοιτητικές κινητοποιήσεις της Σερβίας, οι οποίες εξελίχθηκαν σε ένα ευρύτερο κίνημα κατά της διαφθοράς και της κυβερνητικής αδιαφάνειας. Σύμφωνα με τη διοργάνωση, οι πολιτικές, οικονομικές και ζητήματα ασφάλειας που προέκυψαν από αυτή τη στάση συνέβαλαν στην αδυναμία πραγματοποίησης του φεστιβάλ στη χώρα το 2026.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Η τραγωδία πυροδότησε μαζικές διαμαρτυρίες, με τους συμμετέχοντες να απαιτούν λογοδοσία για τις ευθύνες και να καταγγέλλουν φαινόμενα διαφθοράς και κυβερνητικής αμέλειας.
Οι κινητοποιήσεις απέκτησαν σταδιακά ευρύτερη πολιτική διάσταση, με τη Φοιτητική Λίστα να συμμετέχει στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της εκλογικής επιτροπής της Σερβίας, το ψηφοδέλτιο των φοιτητών εξασφάλισε το 52,71% των ψήφων και 140 από τις 250 έδρες της Εθνοσυνέλευσης. Ο συνασπισμός που συνδεόταν με τον πρώην πρόεδρο Aleksandar Vučić συγκέντρωσε το 39,17% και 104 έδρες. Η συγκρότηση της νέας κυβέρνησης παραμένει σε εκκρεμότητα.
Το EXIT Festival έχει υποστηρίξει δημόσια το φοιτητικό κίνημα κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου, υποστηρίζοντας ότι η στάση του συνδέεται με τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στη διοργάνωση της έκδοσης του 2026. Τον Μάιο, ο Miloš Kovačević, αδελφός του ιδρυτή και διευθύνοντος συμβούλου του φεστιβάλ, Dušan Kovačević, συνελήφθη την παραμονή μιας από τις μεγαλύτερες φοιτητικές διαδηλώσεις στη Σερβία, σύμφωνα με δημοσίευμα του σερβικού μέσου ενημέρωσης Vreme.
«Πέρυσι, όταν εμφανίστηκε ένα νέο φοιτητικό κίνημα που αγωνιζόταν για την ελευθερία και τη δικαιοσύνη, έπρεπε να σταθούμε στο πλευρό του και να υπερασπιστούμε τις αξίες πάνω στις οποίες χτίστηκε το EXIT Festival, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε ότι θα θυσιάζαμε όλα όσα είχαμε δημιουργήσει στη ζωή μας», δήλωσε ο Dušan Kovačević με αφορμή την ανακοίνωση της επιστροφής.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, έπειτα από την παρουσία του φεστιβάλ σε διοργανώσεις σε διάφορες χώρες, η ομάδα του είναι πλέον έτοιμη να επιστρέψει στη Σερβία.
Στα 25 χρόνια της ιστορίας του, το EXIT Festival έχει φιλοξενήσει ορισμένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής. The Prodigy, Skrillex, Wu-Tang Clan, Black Eyed Peas, Liam Gallagher και Carl Cox συγκαταλέγονται στους καλλιτέχνες που έχουν εμφανιστεί στο Φρούριο Πετροβαραντίν. Η επετειακή διοργάνωση του 2025 περιλάμβανε εμφανίσεις των DJ Snake, Solomun και Eric Prydz, ανάμεσα σε δεκάδες ονόματα της ηλεκτρονικής μουσικής.
Η χρονιά της απουσίας από τη Σερβία δεν σήμανε, πάντως, το τέλος των δραστηριοτήτων του φεστιβάλ. Η ομάδα του επέκτεινε την παρουσία της εκτός συνόρων, οργανώνοντας εκδηλώσεις σε έξι ακόμη χώρες, μεταξύ των οποίων η Μάλτα, η Κροατία και η Ισπανία. Τον Οκτώβριο του 2026, η ίδια ομάδα βρέθηκε πίσω από το Starlight Festival στις Μεγάλες Πυραμίδες της Γκίζας στην Αίγυπτο, το οποίο προσέλκυσε περισσότερους από 40.000 επισκέπτες.
Παράλληλα, η σημασία της επιστροφής του EXIT Festival αποτυπώθηκε και στη σκηνή του Βελιγραδίου. Την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, οι Fontaines D.C. αναφέρθηκαν στη νίκη του φοιτητικού κινήματος κατά τη διάρκεια της εμφάνισής τους στην πρωτεύουσα της Σερβίας. Πριν από την εκτέλεση του «Demolition», τραγουδιού από τον δίσκο «Dopamine Chamber», ο τραγουδιστής Grian Chatten φέρεται να απευθύνθηκε στο κοινό λέγοντας: «Νίκη. Αυτή είναι η δική σας στιγμή, όχι η δική μας».
Η επιστροφή του EXIT Festival έχει ιδιαίτερο συμβολισμό και για έναν ακόμη λόγο. Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε το 2000, στο πλαίσιο ενός φοιτητικού κινήματος που επιδίωκε την απομάκρυνση του Slobodan Milošević από την εξουσία. Περισσότερες από δυόμισι δεκαετίες αργότερα, το φεστιβάλ συνδέει ξανά την παρουσία του με τη δράση των φοιτητών και τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.
Η ανακοίνωση της επιστροφής του στο Φρούριο Πετροβαραντίν κλείνει έναν κύκλο αβεβαιότητας για τη διοργάνωση, χωρίς να σημαίνει ότι όλες οι λεπτομέρειες έχουν πλέον οριστικοποιηθεί. Το καλοκαίρι του 2027 θα αποτελέσει την πρώτη ευκαιρία επανασύνδεσης με το σερβικό κοινό, ενώ το 2028 προορίζεται για τη μεγάλη επιστροφή.
Για το EXIT Festival, η επιστροφή στον τόπο όπου γεννήθηκε η ιστορία του σημαίνει ότι το επόμενο κεφάλαιο θα γραφτεί ξανά στις όχθες του Δούναβη, εκεί όπου η μουσική, η νεανική κουλτούρα και η πολιτική ιστορία της Σερβίας συναντήθηκαν για πρώτη φορά.
