Το 1966, ο Frank Sinatra βρέθηκε αντιμέτωπος με κάτι μεγαλύτερο από τις κόντρες του με άλλους σταρ: Το «Marriage on the Rocks» θεωρήθηκε «προσβλητικό» για την εθνική αξιοπρέπεια του Μεξικού, τα σύνορα έκλεισαν για εκείνον και τις ταινίες του, και ο αποκλεισμός κράτησε έναν χρόνο, μέχρι το 1967.
Ο Frank Sinatra –ο «Ol’ Blue Eyes» που καθόρισε ολόκληρες εποχές– υπήρξε από τους διασημότερους ανθρώπους στον κόσμο και, παρ’ όλα αυτά, παραμένει μυστήριο. Οι ιστορίες που στροβιλίζονται γύρω από το όνομά του είναι τόσο πολλές και τόσο αντιφατικές, που συχνά δεν ξέρεις πού τελειώνει ο μύθος και πού αρχίζει ο άνθρωπος.
Κυμαίνονται από χαριτωμένες φαντασιώσεις μέχρι εντελώς παρανοϊκές εκδοχές: από τις «παιδικές» σκανταλιές με το Rat Pack και την υποτιθέμενη χρήση πιθανών σχέσεων με τη μαφία για να εκφοβίσει τους The Mamas and the Papas, μέχρι την υπόνοια (ναι, έχει ακουστεί και αυτό) πως θα μπορούσε να αξιοποιήσει τέτοιες διασυνδέσεις για να οργανώσει ακόμα και την απαγωγή του ίδιου του γιου του. Θεωρίες συνωμοσίας; Βεβαίως. Αλλά με τον Sinatra, οι «άγριες εποχές» έμοιαζαν να τον ακολουθούν παντού.
Ως ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους τραγουδιστές του πλανήτη και από τους πιο επιτυχημένους της εποχής του, είχε τη ζωή στα πόδια του. Μπορούσε να κάνει ό,τι ήθελε, να αγοράσει ό,τι επιθυμούσε, να παντρευτεί –φαινομενικά– όποια ήθελε ή να τα βάλει με όποιον αντιπαθούσε, όσο διάσημος κι αν ήταν ο άλλος. Το ερώτημα, όμως, είναι άλλο: μπορούσε να τα βάλει με μία ολόκληρη χώρα;
Το 1966, η απάντηση ήρθε ηχηρά: όχι.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’60, ο Sinatra επιχείρησε να «ξαναζεστάνει» την καριέρα του. Δεν ήταν ότι το χρειαζόταν απελπισμένα – παρέμενε τεράστιος.
Απλώς, την ώρα που η αντικουλτούρα γινόταν ρεύμα και η νεανική κουλτούρα αποκτούσε ολοένα και μεγαλύτερη ισχύ, εκείνος δοκίμαζε να ανοίξει το ακροατήριό του και να μιλήσει σε νέο κόσμο. Μέρος αυτής της προσπάθειας ήταν μία κόντρα με το συγκρότημα των Beatles, και ένα άλλο μέρος ήταν να κάνει περισσότερες ταινίες.
Ίσως επειδή τότε έβγαινε με τη Mia Farrow –ένα από τα νέα αγαπημένα πρόσωπα του αντικουλτουρικού σινεμά– σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να μπει κι εκείνος στο παιχνίδι. Θα κατάφερνε άραγε να μιμηθεί τον «αντίζηλό» του Marlon Brando και να ακουμπήσει τη νέα εποχή; Όχι. Αντί γι’ αυτό, πρωταγωνίστησε σε μία σειρά από μέτριες ταινίες που έκαναν θόρυβο σχεδόν αποκλειστικά χάρη στο όνομά του. Μία, όμως, τον έβαλε σε πραγματικό μπελά, «νότια των συνόρων».
Γιατί του απαγορεύτηκε η είσοδος στο Μεξικό;
Το 1965, ο Sinatra πήρε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην κωμωδία «Marriage on the Rocks» – μία ταινία που, στην ουσία, ήταν… για τα διαζύγια.
Στο φιλμ, η Deborah Kerr υποδύεται τη σύζυγο του χαρακτήρα του Sinatra, και το ζευγάρι ταξιδεύει στο Μεξικό για έναν δεύτερο μήνα του μέλιτος. Εκεί, σε μία χώρα που παρουσιάζεται σαν να είναι ο γάμος και το διαζύγιο τόσο απλά όσο το να παραγγείλεις φαγητό απ’ έξω, καταλήγουν κατά λάθος νομικά διαζευγμένοι και, έπειτα, η Kerr καταλήγει κατά λάθος παντρεμένη με τον καλύτερο φίλο του.
Αστείο; Θεωρητικά. Στην πράξη, το Μεξικό γίνεται ο σάκος του μποξ της ταινίας: τοποθετείται ως τόπος «χαλαρών ηθών», «αγράμματου» λαού και «ασήμαντου» θεσμού του γάμου. Όταν βγήκε η ταινία, τα υψηλά κλιμάκια της μεξικανικής κυβέρνησης μόνο χαρούμενα δεν ήταν.
Και, με δεδομένο το κύρος του Sinatra, η τιμωρία έπεσε πάνω του. Το 1966, όταν επιχείρησε να επισκεφθεί τη χώρα, του απαγορεύτηκε η είσοδος. Στα σύνορα, ο «μεγάλος μπράβος» είπε «όχι»: το έθνος τον είχε αποκλείσει – μαζί και τις ταινίες του.
Αρχικά, δεν δόθηκε καμία αιτιολόγηση, με την επίσημη πλευρά να επικαλείται ότι ο νόμος δεν τους υποχρεώνει να παρέχουν λόγο. Αργότερα, αποκαλύφθηκε το αυτονόητο: έφταιγε το «Marriage on the Rocks», που χαρακτηρίστηκε από τις αρχές «προσβλητική» για την εθνική αξιοπρέπεια.
Και δεν ήταν μόνο ότι του χάλασαν οι διακοπές. Από τις πολλές ιστορίες που κυκλοφορούσαν γύρω από τα οικονομικά του, κάποτε ακούστηκε πως είχε οικονομικούς δεσμούς στο Ακαπούλκο: το τραγούδησε στο τραγούδι «Come Fly with Me» και, ενδεχομένως, είχε «παρκάρει» και κάποιο χρήμα εκεί, πίσω στις μέρες της παρέας του Rat Pack και των πάρτι.
Μόνο που τώρα ο μπράβος στα σύνορα δεν τον άφηνε να περάσει – ή, για την ακρίβεια, δεν τον άφηνε για έναν χρόνο, μέχρι που το 1967 ο αποκλεισμός άρθηκε.
Αν κάτι κάνει την ιστορία αυτή χαρακτηριστική, είναι το πόσο καθαρά φωτίζει την αντίφαση Sinatra: από τη μία, η δύναμη ενός ανθρώπου που μπορούσε να αγοράσει, να παντρευτεί, να τσακωθεί και να αποφασίσει σχεδόν τα πάντα. Από την άλλη, η αδυναμία του μπροστά σε κάτι που δεν υποχωρούσε στα ονόματα: ένα κράτος που θεωρεί ότι θίγεται και κλείνει την πόρτα.
Και, φυσικά, ο γνώριμος «μύθος» του, όπου οι ιστορίες για πιθανές μαφιόζικες σχέσεις μεγεθύνονται, οι θαυμαστές και οι επικριτές στήνουν το δικό τους αφήγημα, και η πραγματικότητα κινείται κάπου ανάμεσα. Ναι, είναι εύκολο να υποθέσεις ότι υπήρξαν «κάποιες» διασυνδέσεις. Αλλά είναι άλλο πράγμα να το δεχτείς και άλλο να πιστέψεις πως θα έφτανε στο σημείο, όπως λέει μία θεωρία συνωμοσίας, να στήσει την απαγωγή του ίδιου του παιδιού του.
Στα μέσα των ’60s, την ώρα που ο κόσμος άλλαζε, ο Sinatra προσπάθησε να τραβήξει την προσοχή των νεότερων: κοντράροντας το συγκρότημα που είχε γίνει θρησκεία (τους Beatles), πειραματιζόμενος με το σινεμά, έχοντας στο πλευρό του την Mia Farrow, και «κοιτώντας» προς τη σφαίρα όπου ο Μπράντο είχε ήδη επιβάλει τους δικούς του όρους.
Το αποτέλεσμα; Μια σειρά μέτριων ταινιών που θα ξεχνιούνταν, αν δεν έφεραν το όνομά του. Και μία απ’ αυτές –το «Marriage on the Rocks» – που τον έβαλε στο στόχαστρο μιας χώρας ολόκληρης.
Ο μύθος του Sinatra ζει από τις αντιφάσεις του. Άνθρωπος ανίκητος και, ταυτόχρονα, ευάλωτος μπροστά στην πολιτική ευθιξία ενός έθνους. Είδωλο που μπορούσε να διεκδικήσει τα πάντα, αλλά όχι να «ξαναγράψει» την εικόνα μιας χώρας που ένιωσε ότι λοιδορείται.
Κι έτσι, μέσα σε μία χρονιά, ο «Ol’ Blue Eyes» έμαθε ότι υπάρχουν πόρτες που δεν ανοίγουν ούτε με όνομα, ούτε με μύθο. Ανοίγουν μόνο όταν οι πληγές κλείνουν – και στο Μεξικό, αυτό έγινε το 1967.
