Μόνος πάνω στη σκηνή, χωρίς support acts, ο Ed Sheeran χαρακτήρισε καταστροφική και αδικαιολόγητη την κατάσταση στη Γάζα.
Ο Ed Sheeran ανέβηκε το βράδυ του Σαββάτου στη σκηνή του σταδίου Lincoln Financial Field στη Φιλαδέλφεια, στην πρώτη του ζωντανή εμφάνιση μετά την απομάκρυνση του Macklemore από την περιοδεία του. Ο τραγουδιστής εμφανίστηκε εντελώς μόνος του, χωρίς κανένα από τα προγραμματισμένα support acts, επιλέγοντας να απευθυνθεί ευθέως στο κοινό πριν ξεκινήσει το μουσικό του πρόγραμμα.e
«Δεν είναι αυτός ο συνηθισμένος τρόπος με τον οποίο ανοίγω μία συναυλία, αλλά πριν παίξω μερικά τραγούδια απόψε, ελπίζω να είναι εντάξει να πω λίγα λόγια για την εβδομάδα που πέρασε», ανέφερε εμφανώς ταραγμένος.
«Έχω συνηθίσει να ασκείται κριτική στη μουσική μου και πάντα το δέχομαι με χαρά, γιατί είμαι τυχερός που σε πολλούς από εσάς αρέσουν τα κομμάτια μου. Για να είμαι ειλικρινής, εκπλήσσομαι, όπως δεν μου προκαλεί έκπληξη όταν σε άλλους δεν αρέσουν, είναι φυσιολογικό», συνέχισε.
«Αυτή την εβδομάδα, όμως, η κριτική αφορούσε κάτι πολύ πιο σημαντικό. Χρειάστηκε να πάρω δύσκολες αποφάσεις, κάνω λάθη και λυπάμαι πάρα πολύ για αυτό. Dεν θέλω να απογοητεύω τους θαυμαστές μου και ποτέ δεν θέλησα να γίνω ένας καλλιτέχνης-ακτιβιστής», τόνισε ο τραγουδιστής.
«Όμως όλο αυτό με έφερε στο επίκεντρο μιας σημαντικής και έντονης αντιπαράθεσης για την ελευθερία του λόγου και για το πιο περίπλοκο πολιτικό ζήτημα στον πλανήτη. Οι συναυλίες μου ήταν πάντα ένας ασφαλής χώρος για όλους και αυτό έχει τεράστια σημασία για μένα», πρόσθεσε.
«Το να τιμώ τη δέσμευσή μου απέναντι στο κοινό είναι θεμελιώδες στοιχείο της ταυτότητάς μου», εξήγησε. Και κατέληξε: «Αυτός είναι ο λόγος που βρίσκομαι εδώ απόψε μόνος μου και συνεχίζω την περιοδεία μου».
Η κρίση ξεκίνησε μετά τις εμφανίσεις στις 4 και 5 Σεπτεμβρίου στο MetLife Stadium στο Νιου Τζέρσεϊ, όπου ο ράπερ Macklemore φώναξε από τη σκηνή το σύνθημα «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», αναφέρθηκε στον πόλεμο στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη και ερμήνευσε το τραγούδι διαμαρτυρίας «Hind’s Hall» του 2024. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από εβραϊκές και φιλοϊσραηλινές οργανώσεις, ανάμεσα στις οποίες και το Ισραηλινο-Αμερικανικό Συμβούλιο, που απαίτησε την απομάκρυνση του ράπερ από το πρόγραμμα.
Η εταιρεία προώθησης της περιοδείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, Messina Touring Group, ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι ο Macklemore δεν θα συμμετείχε στις επόμενες συναυλίες, επικαλούμενη πιέσεις από τους ιδιοκτήτες των γηπέδων. Ο Ed Sheeran είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι η απόφαση δεν ήταν δική του, αναφέροντας ότι συνομίλησε εκτενώς με ιδιοκτήτες σταδίων, συμπεριλαμβανομένου του Robert Kraft, ιδιοκτήτη των New England Patriots και του Gillette Stadium, ο οποίος ουσιαστικά τον ανάγκασε να υποχωρήσει.
«Ανησυχώ βαθιά με την ιδέα ότι οι χώροι των συναυλιών θα πρέπει να προεγκρίνουν το περιεχόμενο των καλλιτεχνών», δήλωσε ο Ed Sheeran από τη σκηνή του Lincoln Financial Field.
«Αυτό συμβαίνει σε πολλά μέρη όπου εμφανίζομαι σε όλο τον κόσμο. Δεν θα έπρεπε όμως ποτέ να συμβαίνει στον ελεύθερο κόσμο», συμπλήρωσε.
Αμέσως μετά, ο τραγουδιστής θέλησε να ξεκαθαρίσει τη δική του θέση απέναντι στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς πολλοί θαυμαστές είχαν αρχίσει να κάνουν εικασίες για τις πολιτικές του πεποιθήσεις.
«Θέλω να τοποθετηθώ στο ερώτημα σχετικά με τη θέση μου για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, και αν η αποψινή συναυλία υποδηλώνει κάτι για τις απόψεις μου», είπε στο κοινό.
«Στην πορεία μου προσπάθησα να μην λειτουργώ ως πολιτικός σχολιαστής, επειδή θέλω οι συναυλίες μου να αφορούν την ενότητα και όχι τον διχασμό, την ανθρωπιά και όχι την πολιτική», εξήγησε. Και πρόσθεσε: «Όμως πρόκειται για ένα ανθρωπιστικό ζήτημα και δεν μπορώ να κρύβω άλλο αυτό που νιώθω».
«Όσα συνέβησαν στο Ισραήλ και στο μουσικό φεστιβάλ Nova στις 7 Οκτωβρίου ήταν φρικτά και ενέτειναν αιώνες εβραϊκού πόνου. Όσα συμβαίνουν στη Γάζα είναι καταστροφικά, αδικαιολόγητα και δυσανάλογα. Η καρδιά μου ράγισε από το μέγεθος της καταστροφής και την απώλεια ζωών αμάχων και παιδιών», συνέχισε.
«Η συστημική αδικία που βλέπουμε να εκτυλίσσεται στη Δυτική Όχθη δεν μπορεί να αγνοηθεί», δήλωσε. Και πρόσθεσε: «Μιλάω ήδη με ανθρώπους από όλο το φάσμα για να βρω τρόπο να προσφέρω βοήθεια στα θύματα αυτών των τρομερών καιρών, ακούγοντας και μαθαίνοντας, καθώς δεν γνωρίζω αρκετά».
Στη συνέχεια ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους για την υποστήριξή τους σε μία τόσο φορτισμένη στιγμή.
«Είμαι ειλικρινά ευγνώμων που είστε εδώ απόψε μαζί μου», είπε συγκινημένος.
«Αυτή η συναυλία παραμένει ένας χώρος όπου όλοι είναι ευπρόσδεκτοι και μπορούν να σταθούν δίπλα σε ανθρώπους με αντίθετες απόψεις. Όλοι εδώ μπορούν να υπερβούν τις διαφωνίες τους και να τραγουδήσουν μαζί αυτά τα τραγούδια, τα οποία μιλούν για αγάπη, ελπίδα και ενότητα», σημείωσε.
Η αποπομπή του Macklemore προκάλεσε άμεσο κύμα συμπαράστασης και αποχωρήσεων από την περιοδεία «Loop Tour». Ο Finneas, αδελφός και βασικός συνεργάτης της Billie Eilish, ο οποίος επρόκειτο να ακολουθήσει την περιοδεία στη Νότια Αμερική αργότερα μέσα στη χρονιά, ακύρωσε τη συμμετοχή του.
Την ίδια απόφαση πήραν το δανέζικο συγκρότημα Lukas Graham και ο Ιρλανδός τραγουδοποιός Aaron Rowe, οι οποίοι αρχικά προορίζονταν να αντικαταστήσουν τον Macklemore στις αμερικανικές πόλεις, καθώς και το ιρλανδικό συγκρότημα Beoga, που συνόδευε τον Ed Sheeran επί σκηνής σε παραδοσιακά κομμάτια.
«Τα χρήματα δεν σου δίνουν το δικαίωμα να ελέγχεις τη συζήτηση», δήλωσαν οι Lukas Graham σε επίσημη ανακοίνωσή τους. Και συμπλήρωσαν: «Το τραπεζικό υπόλοιπο κανενός δεν πρέπει να καθορίζει ποιος έχει το δικαίωμα να μιλάει ή ποιον ανθρώπινο πόνο επιτρέπεται να αναγνωρίζουμε. Ήταν μία δύσκολη απόφαση, αλλά οφείλω να την υποστηρίξω».
Πριν από την ερμηνεία του τραγουδιού «Galway Girl» του 2017, ο Ed Sheeran παρουσίασε στο κοινό τη βιολονίστρια Alicia Enstrom και άλλους συνεργάτες που δέχτηκαν να καλύψουν το κενό των Beoga.
«Υπάρχουν ορισμένα τραγούδια που απλώς δεν λειτουργούν με το loop pedal», εξήγησε στο κοινό. «Όταν λοιπόν οι φίλοι μου αποχώρησαν, αναρωτιόμουν πώς θα κρατήσω το σόου ίδιο και πώς θα βρω άλλους καλλιτέχνες να σταθούν στη σκηνή μαζί μου σε μία εβδομάδα που κανείς δεν ήθελε να σταθεί δίπλα μου».
«Είπαν το “ναι” γνωρίζοντας ότι ο κόσμος μπορεί να με θεωρεί συγκεκριμένου είδους άνθρωπο», τόνισε ο τραγουδιστής. Και συμπλήρωσε: «Δέχτηκαν γνωρίζοντας ότι μπορεί να εισπράξουν και οι ίδιοι μίσος επειδή εμφανίζονται μαζί μου, και τους είμαι βαθιά ευγνώμων για την παρουσία τους».
Η ένταση των ημερών επηρέασε άμεσα και τη σκηνογραφική δομή της συναυλίας, καθώς ο τραγουδιστής αποφάσισε να αφαιρέσει τη δεύτερη, μικρότερη σκηνή που βρισκόταν πιο κοντά στο κοινό.
«Δεν ήξερα πώς θα αντιδρούσε το κοινό απόψε. Δεν ήξερα αν θα μου πετούσαν αντικείμενα ή αν ο κόσμος θα ήταν οργισμένος μαζί μου», παραδέχθηκε. «Ζητώ συγγνώμη από τη Φιλαδέλφεια που η σημερινή εμφάνιση δεν είναι η συνηθισμένη. Αφαίρεσα τη δεύτερη σκηνή επειδή φοβόμουν τι θα μπορούσε να συμβεί αν στεκόμουν στη μέση του σταδίου», εξήγησε.
Προς το τέλος της συναυλίας, μιλώντας αυθόρμητα και χωρίς τη βοήθεια teleprompter, ο Ed Sheeran χαρακτήρισε τις προηγούμενες ημέρες ως μία από τις χειρότερες περιόδους της ζωής του.
«Πραγματικά δεν ήξερα αν αυτή η περιοδεία θα συνεχιζόταν», είπε, ενώ το στάδιο ξέσπασε σε έντονες αποδοκιμασίες απέναντι στην όλη κατάσταση.
«Δεν ήξερα καν αν θα ανέβαινα ξανά στη σκηνή ή αν ήθελα να συνεχίσω να είμαι καλλιτέχνης. Σε τέτοιες στιγμές καταλαβαίνεις πραγματικά ποιοι είναι οι πραγματικοί σου φίλοι. Τόσοι άνθρωποι στη ζωή μου πανικοβλήθηκαν, άνθρωποι που γνώριζα για χρόνια ολόκληρα απλώς απομακρύνθηκαν», συνέχισε.
«Όλοι μου έλεγαν να ακυρώσω τη συναυλία και ένιωθα ότι φίλοι, συγγενείς και γνωστοί με εγκαταλείπουν. Όμως κοιτάζοντας τα εισιτήρια δεν είδα ακυρώσεις, αλλά ανθρώπους να αγοράζουν, και στο τέλος της εβδομάδας βλέπω 50.000 άτομα που δεν με εγκατέλειψαν», κατέληξε.
Έξω από το στάδιο, μία μικρή ομάδα διαδηλωτών υπέρ της Παλαιστίνης συγκεντρώθηκε πριν από την έναρξη του προγράμματος. Η 34χρονη Hillary Steinberg από τη Φιλαδέλφεια εξήγησε ότι είχε αγοράσει εισιτήριο πριν από έναν χρόνο, αλλά ζήτησε επιστροφή χρημάτων για να συμμετάσχει στη διαμαρτυρία, απογοητευμένη από τη στάση του τραγουδιστή.
«Μέχρι αυτή την εβδομάδα ήμουν μεγάλη θαυμάστρια του Ed Sheeran», δήλωσε. «Πιστεύω ότι όλη η τέχνη και όλη η μουσική είναι πολιτική, επομένως αυτή η επιλογή, παρότι ο ίδιος δήλωσε ότι δεν ήταν συνυπεύθυνος, αποτελεί πολιτική στάση», πρόσθεσε.
Στον αντίποδα, η 53χρονη Diane Savitz από το Στράουντσμπεργκ θεώρησε ότι ο τραγουδιστής δεν έκανε τίποτα λάθος και ότι μία συναυλία δεν είναι ο κατάλληλος χώρος για πολιτικά μηνύματα.
«Μια συναυλία υπάρχει για να απολαμβάνει ο κόσμος τη μουσική, η οποία οφείλει να ενώνει τους ανθρώπους», σχολίασε. Και συμπλήρωσε: «Ο καθένας έχει δικαίωμα στην ελευθερία του λόγου, αλλά δεν είναι κάθε βήμα το κατάλληλο μέρος για αυτό».
Από την πλευρά του, ο Macklemore ξεκαθάρισε ότι δεν μετανιώνει για τις δηλώσεις του, σημειώνοντας ότι είχε δύσκολες συνομιλίες με τον Ed Sheeran μετά τις συναυλίες στο Νιου Τζέρσεϊ. Ο ράπερ δεσμεύτηκε να δωρίσει 1 εκατομμύριο δολάρια σε οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας για τους Παλαιστίνιους, καλώντας μάλιστα τον Robert Kraft να συνεισφέρει το ίδιο ποσό.
Απαντώντας στην πρόκληση, ο Robert Kraft ανέφερε: «Ο Ed με κάλεσε και μου ζήτησε να δεσμευτώ για δύο εκατομμύρια δολάρια, ισοφαρίζοντας τη δική του δωρεά για να βοηθήσουμε στην αντιμετώπιση αυτής της ανθρωπιστικής κρίσης στην περιοχή».
Εκπρόσωπος του δισεκατομμυριούχου επιβεβαίωσε ότι συμφωνήθηκε η δωρεά 2 εκατομμυρίων δολαρίων από τον καθένα, χωρίς ωστόσο να διευκρινιστεί ποιες οργανώσεις θα λάβουν τα χρήματα, ενώ οι εκπρόσωποι του Ed Sheeran δεν απάντησαν σε σχετικά αιτήματα για σχολιασμό.
Το οικονομικό μέγεθος της περιοδείας «Loop Tour» παραμένει κολοσσιαίο, καθώς σύμφωνα με στοιχεία του Pollstar ήταν η πιο επικερδής στον κόσμο με μέσο όρο εισπράξεων άνω των 7 εκατομμυρίων δολαρίων ανά πόλη. Μέχρι το τέλος του 2025, ο Ed Sheeran βρισκόταν στο No. 3 των πιο κερδοφόρων περιοδειών παγκοσμίως από το 2021, γεγονός που οδηγεί πολλούς αναλυτές της μουσικής βιομηχανίας να επισημαίνουν ότι ένας καλλιτέχνης τέτοιου βεληνεκούς έχει πάντα τον τελικό λόγο για τις αποφάσεις των παραγωγών.
Και ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη αντίφαση να βρίσκεται στο ότι η «ενότητα» που επικαλείται ο Ed Sheeran δεν μπορεί να σημαίνει σιωπή μπροστά στην καταστροφή της Γάζας. Όταν ένας καλλιτέχνης επιλέγει να μιλήσει για τους ανθρώπους που χάνουν τη ζωή τους, το ζητούμενο δεν είναι να απομακρυνθεί από τη σκηνή, αλλά να του επιτρέπεται να ακούγεται.
