Η μουσική του ράπερ Toomaj Salehi ήταν επικριτική απέναντι στο ιρανικό καθεστώς.
Ο Ιρανός ράπερ και αντιφρονούντας Toomaj Salehi καταδικάστηκε σε θάνατο για τη συμμετοχή του στις αντιπολιτευτικές διαδηλώσεις του 2022, όπως δήλωσε ο δικηγόρος του, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η μουσική του Salehi ήταν επικριτική προς το ιρανικό καθεστώς, ενώ ήταν ο ράπερ επίσης ιδιαίτερα κατηγορητικός για την κυβέρνηση της χώρας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Toomaj Salehi συμμετείχε στις εβδομαδιαίες διαδηλώσεις που σάρωσαν το Ιράν το 2022, μετά το θάνατο της 22χρονης Mahsa Amini, η οποία πέθανε υπό ύποπτες συνθήκες ενόσω βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση, με τις ιρανικές αρχές να προχωρούν σε βίαια καταστολή των διαμαρτυριών.
Ο δικηγόρος του Toomaj Salehi επιβεβαίωσε μέσω του X (πρώην Twitter) ότι την Τετάρτη 24 Απριλίου εκδόθηκε εντολή εκτέλεσης τους, αφού τέθηκε υπό κράτηση, φυλακίστηκε σε απομόνωση και βασανίστηκε μετά τη σύλληψή του.
Σε μία πρωτοφανή απόφαση, δικαστήριο στο Ισφαχάν ανέτρεψε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την υπόθεση του Salehi την Τρίτη 23 Απριλίου, διατηρώντας την αρχική ετυμηγορία της «διαφθοράς επί της γης».
Έτσι, του επιβλήθηκε η μέγιστη ποινή του θανάτου, σύμφωνα με τα ιρανικά φιλο-μεταρρυθμιστικά μέσα Shargh και Entekhab.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανέφεραν ότι η ποινή του θα μπορούσε να μειωθεί από μία επιτροπή χάριτος εάν ασκήσει ξανά έφεση.
Ο Toomaj Salehi είχε φυλακιστεί πέρυσι και αφέθηκε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, αλλά σύμφωνα με μαρτυρίες, συνελήφθη εκ νέου βίαια και μεταφέρθηκε στη φυλακή του Ισφαχάν.
Ο ράπερ συνελήφθη για δεύτερη φορά αφού αποκάλυψε ότι βασανίστηκε και τέθηκε σε απομόνωση για 252 ημέρες μετά την πρώτη σύλληψή του τον Οκτώβριο του 2022, όπως ανέφερε σε δήλωσή του το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR).
Ο Toomaj Salehi δεν είναι ο μόνος καλλιτέχνης που έχει στοχοποιηθεί για την αντίστασή του στο καθεστώς.
Ο Κούρδος – Ιρανός ράπερ Saman Yasin, ο οποίος συνελήφθη επίσης στο αποκορύφωμα των διαδηλώσεων του 2022 στο Ιράν, μεταφέρθηκε σε ψυχιατρικό νοσοκομείο δύο φορές σε λιγότερο από ένα χρόνο, σύμφωνα με το φιλο-μεταρρυθμιστικό ειδησεογραφικό πρακτορείο IranWire.
Δικαστήριο στην Τεχεράνη καταδίκασε τον Yasin σε πέντε χρόνια φυλάκιση, σύμφωνα με την κουρδική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw.
«Καταδικάζουμε έντονα τη θανατική ποινή του Toomaj Salehi και την ποινή των πέντε ετών για τον Κούρδο – Ιρανό ράπερ Saman Yasin. Ζητάμε την άμεση απελευθέρωσή τους», έγραψε στο X το Γραφείο του Ειδικού Απεσταλμένου των ΗΠΑ για το Ιράν.
«Αυτά είναι τα πιο πρόσφατα παραδείγματα της ωμής κατάχρησης της εξουσίας του καθεστώτος εις βάρος των ίδιων των πολιτών του, της περιφρόνησης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και του φόβου για τη δημοκρατική αλλαγή που επιδιώκει ο ιρανικός λαός», τόνισε.
https://twitter.com/USEnvoyIran/status/1783200828188229711?ref_src=twsrc%5Etfw
Ειδικοί του ΟΗΕ ζήτησαν επίσης την απελευθέρωση του Toomaj Salehi, καλώντας τις ιρανικές αρχές να ανακαλέσουν τη θανατική ποινή του.
«Είμαστε εξοργισμένοι με την επιβολή της θανατικής ποινής και τη φερόμενη κακομεταχείριση του κ. Salehi, η οποία φαίνεται να σχετίζεται αποκλειστικά με την άσκηση του δικαιώματός του στην ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας», δήλωσαν.
Πολλοί Ιρανοί κατέβηκαν στους δρόμους για να απαιτήσουν την απελευθέρωση του ράπερ.
Εν τω μεταξύ, η πολιτική υποστηρίκτρια του Salehi στην Ευρώπη, η Γερμανίδα βουλευτής Ye-One Rhie, χαρακτήρισε την επιβολή θανατικής ποινής ως «παράλογη και απάνθρωπη».
«Ακόμα δεν είναι απολύτως σαφές πώς προέκυψε αυτή η ετυμηγορία. Είναι απίστευτο πόσο ανεύθυνα και αυθαίρετα το ιρανικό καθεστώς αντιμετωπίζει τους κατηγορούμενους. Είναι αδύνατο να διακρίνει κανείς το κράτος δικαίου μέσα στο χάος των αρμόδιων δικαστηρίων», είπε.
Η Ακαδημία Ηχογράφησης, η οποία διοργανώνει τα Βραβεία Grammy, εξέδωσε επίσης δήλωση για την υπόθεση του Toomaj Salehi, σημειώνοντας ότι ήταν «βαθιά προβληματισμένη» από την καταδίκη.
«Κανένας καλλιτέχνης δεν πρέπει να φοβάται για τη ζωή ή τα προς το ζην του όταν εκφράζεται μέσω της τέχνης του. Η μουσική είναι μία ισχυρή δύναμη για το καλό στον κόσμο και είναι σήμερα περισσότερο απαραίτητη από ποτέ», ανέφερε.
«Στεκόμαστε στο πλευρό των δημιουργών μουσικής σε όλο τον κόσμο που χρησιμοποιούν τα χαρίσματά τους για να αναδείξουν την ανθρώπινη κατάσταση και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε ακούραστα για να προστατεύσουμε την καλλιτεχνική ελευθερία», τόνισε.
Ο Meek Mill ήταν μεταξύ των καλλιτεχνών που άσκησαν κριτική στις ιρανικές αρχές, γράφοντας στο X: «Καταδικάστηκε σε θάνατο για ένα τραγούδι, ελευθερώστε αυτόν τον άνθρωπο».
