Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου άλμπουμ τους «Fenian», οι Kneecap μιλούν για τη δικαστική σύγκρουση με τη βρετανική κυβέρνηση, την αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη και τη δύναμη της μητρικής τους γλώσσας ως όπλο αντίστασης.
Το NME συνάντησε τους Kneecap στα παρασκήνια του Circuit στο Κίνγκστον, λίγο πριν από την παρουσίαση του νέου άλμπουμ τους «Fenian» έγινε σε μία ημέρα με ιδιαίτερο συμβολισμό: την ημέρα του Αγίου Γεωργίου. Για το hip-hop συγκρότημα από το Μπέλφαστ, η συγκυρία αυτή δεν αποτελεί αφορμή για γιορτή, αλλά άλλη μία υποσημείωση στην ταραγμένη σχέση τους με τη βρετανική ταυτότητα. Έχει περάσει περίπου ενάμισης χρόνος από την τελευταία φορά που βρέθηκαν στο προσκήνιο της δημοσιότητας για τη μουσική τους, αν και το μεσοδιάστημα κάθε άλλο παρά ήρεμο μπορεί να χαρακτηριστεί.
«Ήταν μερικοί μήνες χωρίς ιδιαίτερες συγκινήσεις, θα έλεγα», αστειεύεται ο Mo Chara, αναφερόμενος ειρωνικά στις αμέτρητες ώρες που πέρασε στις δικαστικές αίθουσες. Ο ίδιος βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες περί τρομοκρατίας από τη βρετανική κυβέρνηση, οι οποίες τελικά κατέρρευσαν και απορρίφθηκαν. Αυτή η δικαστική περιπέτεια, αντί να τους πτοήσει, τροφοδότησε το νέο τους εγχείρημα, το άλμπουμ «Fenian», ένας τίτλος που από μόνος του αποτελεί μία πράξη απόλυτης ανυπακοής.
Ο Móglaí Bap εξηγεί τη βαθύτερη σημασία της λέξης, ξεδιπλώνοντας την ιστορική της διαδρομή. «Πρόκειται για έναν όρο που προέρχεται από την ιρλανδική μυθολογία», αναφέρει, προσθέτοντας πως αρχικά περιέγραφε μία ομάδα πολεμιστών σε ιστορίες που χρονολογούνται 1.500 χρόνια πίσω. Στη συνέχεια, ο όρος χρησιμοποιήθηκε σε επαναστάσεις του 18ου και 19ου αιώνα, για να καταλήξει στους νεότερους χρόνους ως μία υποτιμητική προσβολή για τους Ιρλανδούς εθνικιστές. Όπως σημειώνει ο ίδιος, όταν κάποιος σε αποκαλεί «fenian», υπονοεί ότι είσαι οπισθοδρομικός ή απολίτιστος.
Το συγκρότημα επιλέγει συνειδητά να επανοηματοδοτήσει τη λέξη, μετατρέποντάς την σε συνώνυμο του «πολεμιστή». Ο DJ Próvaí, φορώντας τη χαρακτηριστική του μπαλακλάβα, παραμένει ολιγομίλητος αλλά καίριος, ενώ ο Móglaí Bap τονίζει πως το ισχυρότερο όπλο στο οπλοστάσιό τους είναι η δύναμη της γλώσσας. Η στρατηγική τους είναι να αντιστρέφουν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται το λεξιλόγιο όταν μία αποικιοκρατική δύναμη έρχεται αντιμέτωπη με έναν καταπιεσμένο λαό.
Η πορεία προς το «Fenian» δεν ήταν γραμμική. Μετά την επιτυχία του πρώτου άλμπουμ τους «Fine Art» και της βραβευμένης με βραβείο για την Καλύτερη Ταινία στα BRIT Awards βιογραφικής τους ταινίας, το συγκρότημα είχε ξεκινήσει να δουλεύει πάνω σε νέο υλικό το καλοκαίρι του 2024. Ωστόσο, η πραγματικότητα τούς πρόλαβε. Η σταθερή τους ρητορική υπέρ της Γάζας και το μήνυμα «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» που κυριάρχησε στην εμφάνισή τους στο Coachella το 2025, προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση και την αντίδραση προσωπικοτήτων όπως η Sharon Osbourne.
Αυτή η αλληλουχία γεγονότων οδήγησε στην απόσυρση ενός ολόκληρου έτοιμου άλμπουμ. Οι Kneecap μετακόμισαν στο Στρίθαμ του Λονδίνου για δύο μήνες, όπου συνεργάστηκαν με τον παραγωγό Dan Carey, γνωστό για τη δουλειά του με τους Fontaines D.C. και τους Wet Leg. Στόχος τους ήταν να αναδείξουν μία μουσική πολυπλοκότητα που να αντιστοιχεί στο μέγεθος της προσοχής που λάμβαναν και στο δράμα που εκτυλισσόταν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων.
«Είχαμε τη δικαστική υπόθεση και τη συναυλία στο Wembley Arena κατά τη διάρκεια των επτά εβδομάδων που βρισκόμασταν στο στούντιο», θυμάται ο Móglaí Bap. Ο Mo Chara προσθέτει πως το «Fenian» ακούγεται πιο ώριμο, παραμένοντας ταυτόχρονα αυθεντικό. Ενώ άλλοι καλλιτέχνες απομονώνονται για να δημιουργήσουν, οι Kneecap βρίσκονταν μεταξύ των ειδήσεων, των δικαστηρίων και των μεγάλων συναυλιών, μετατρέποντας τα εμπόδια σε πηγή έμπνευσης.
Στη συζήτηση για το Coachella, ο Mo Chara ξεκαθαρίζει πως δεν έκαναν κάτι διαφορετικό από αυτό που κάνουν σε κάθε τους εμφάνιση. Η διαφορά ήταν πως χιλιάδες νεαροί Αμερικανοί ενώθηκαν μαζί τους φωνάζοντας υπέρ της ελευθερίας της Παλαιστίνης, κάτι που τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες δυσκολεύτηκαν να διαχειριστούν. Ο DJ Próvaí επισημαίνει πως οποιαδήποτε προσπάθεια αποκλεισμού της τέχνης και της έκφρασης αποτελεί ολισθηρό δρόμο προς τον φασισμό.
Το συγκρότημα υποστηρίζει πως το κλίμα έχει αλλάξει στη μουσική βιομηχανία, με περισσότερους καλλιτέχνες να αισθάνονται την ασφάλεια να πάρουν θέση. Ο Móglaí Bap παρατηρεί μία μετατόπιση προς την αλληλεγγύη, η οποία σπάει την απομόνωση που ένιωθε όποιος μιλούσε στο παρελθόν για την Παλαιστίνη. Όσον αφορά τις κατηγορίες που αντιμετώπισαν, ο Mo Chara είναι σαφής: «Κερδίσαμε τη δίκη, όπως αναμέναμε. Η υπόθεση ήταν γελοία. Ξόδεψαν εκατομμύρια λίρες σε αυτήν και έχασαν».
Παρά την προκλητική τους στάση, οι Kneecap αυτοπροσδιορίζονται ως ένα συγκρότημα ενάντια στο μίσος. «Καταγόμαστε από το Μπέλφαστ, κατανοούμε τη θρησκευτική βία και τον σεκταρισμό. Γνωρίζουμε ότι αυτός ο διχασμός δεν εξυπηρετεί κανέναν», δηλώνει ο Mo Chara. Αναγνωρίζει πως ο αντισημιτισμός είναι ένα πραγματικό και αυξανόμενο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί, αλλά τονίζει πως ο όρος υπονομεύεται όταν χρησιμοποιείται για να φιμώσει όσους ασκούν κριτική στο Ισραήλ.
Το άλμπουμ «Fenian» ισορροπεί ανάμεσα στον πολιτικό και τον προσωπικό χαρακτήρα. Το τραγούδι «An Ra» αποτελεί μία σατιρική προσέγγιση στη βρετανική επιρροή στην ιρλανδική ζωή, αναφέροντας ειρωνικά προσωπικότητες όπως ο Jimmy Savile. «Είναι ένα αστείο για το πόσο θα μας λείψει το Ηνωμένο Βασίλειο όταν τελικά αποκτήσουμε μία Ενωμένη Ιρλανδία», λέει ο Mo Chara. Ο τίτλος παίζει με τη λέξη «RA», που στα ιρλανδικά σημαίνει Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά οπτικά παραπέμπει στον IRA.
Στο τραγούδι «Smugglers & Scholars», το συγκρότημα επιτίθεται στις αμερικανικές αντιλήψεις για την Ιρλανδία, τις οποίες περιγράφουν ως μία καρικατούρα με ποίηση και τριφύλλια. Η δική τους πραγματικότητα περιλαμβάνει αδιάβροχα και αστυνομικά οχήματα. Ο Móglaί Bap σχολιάζει καυστικά ταινίες όπως το «Wild Mountain Thyme» και το «Irish Wish» με την Lindsay Lohan, χαρακτηρίζοντάς τες προσβλητικές για την πραγματική ιρλανδική εμπειρία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το τραγούδι «Carnival», το οποίο αναφέρεται στο «καρναβάλι του αποπροσανατολισμού». Ο Mo Chara εξηγεί πως η ενασχόληση των μέσων με τη δικαστική τους υπόθεση λειτούργησε ως αντιπερισπασμός από τα όσα συμβαίνουν στη Γάζα. Αναρωτιέται γιατί η στάση ενός συγκροτήματος θεωρείται πιο αμφιλεγόμενη από τις ενέργειες ενός καθεστώτος που αντιμετωπίζει εντάλματα σύλληψης από διεθνή δικαστήρια.
Η σύνδεση με την Παλαιστίνη παίρνει σάρκα και οστά στο τραγούδι «Palestine», μία συνεργασία με τον Fawzi από τη Ραμάλα. Για τους Kneecap, αυτή η διεθνής αλληλεγγύη είναι ριζωμένη στην ιρλανδική ιστορία. «Δεν υπάρχουν καταλληλότεροι άνθρωποι για να μιλήσουν για την Παλαιστίνη από τους ίδιους τους Παλαιστίνιους», τονίζουν.
Στην πιο ευάλωτη στιγμή του δίσκου, το τραγούδι «Irish Goodbye», ο Móglaí Bap μιλά για την κατάθλιψη και την αυτοκτονία της μητέρας του. Ενώ παραδέχθηκε πως δεν είχε σκοπό να γράψει ένα τέτοιο τραγούδι, ένα παλιό βίντεο με τον ίδιο και τη μητέρα του σε ευτυχισμένες στιγμές τον ενέπνευσε να ανασύρει τις όμορφες αναμνήσεις. «Με βοήθησε να θυμηθώ τις απλές, καθημερινές στιγμές που τελικά είναι οι πιο σημαντικές», εξομολογείται.
Η αναβίωση της ιρλανδικής γλώσσας, η οποία σημειώνει άνοδο 400% στην εκπαίδευση τα τελευταία 25 χρόνια, είναι κεντρικός πυλώνας της δράσης τους. Το «Kneecap Effect» είναι πλέον ένας αναγνωρισμένος όρος για την επιρροή τους στους νέους που επιλέγουν να μάθουν τη μητρική τους γλώσσα. Πριν από το συγκρότημα, ο Móglaí Bap προωθούσε τη γλώσσα μέσω της μουσικής, ο DJ Próvaí ήταν δάσκαλος και ο Mo Chara εκπαιδευόταν ως κοινωνικός λειτουργός για νέους.
Αυτή η κοινή αφετηρία και η ανάγκη για έναν κοινωνικό χώρο έκφρασης οδήγησε στη δημιουργία των Kneecap. «Ήταν μία συλλογική αυτοεκτίμηση που γεννήθηκε από την ιδέα ότι αξίζουμε τα ίδια δικαιώματα με όλους τους άλλους», λέει ο Móglaí Bap. Το όραμά τους για το μέλλον περιλαμβάνει τη συνέχιση αυτής της πορείας και τη σύνδεση με άλλους αυτόχθονες πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο.
Κλείνοντας, το συγκρότημα δεν χάνει τη διάθεση για χιούμορ, σχεδιάζοντας ήδη τη συνέχεια της ταινίας τους. Όταν ερωτώνται ποιος θα μπορούσε να υποδυθεί τον Keir Starmer στο sequel, ο DJ Próvaí προτείνει τον Κουασιμόδο, ενώ ο Móglaí Bap επιλέγει τη Sharon Osbourne.
Παρά την επιτυχία, παραμένουν προσγειωμένοι, ελπίζοντας πως η δική τους πορεία θα αποτελέσει έμπνευση για άλλα συγκροτήματα να δημιουργήσουν στη δική τους γλώσσα. Το άλμπουμ «Fenian» κυκλοφορεί ήδη, αποτελώντας μία ηχηρή δήλωση πως η ταυτότητα και η αντίσταση μπορούν να συμβαδίσουν με την τέχνη.
