Ο Morrissey επέστρεψε στη σκηνή με μία ιστορική αναδρομή – Γιατί το «Paint A Vulgar Picture» των The Smiths ακούγεται σήμερα πιο επίκαιρο από ποτέ
Μετά από ένα ξεκίνημα γεμάτο αβεβαιότητα, ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής και την πάγια ανησυχία των θαυμαστών του για το αν θα τον δουν τελικά στη σκηνή, ο Morrissey κήρυξε την έναρξη της αμερικανικής περιοδείας του για το 2026 από το Σαν Αντόνιο του Τέξας.
Ο Βρετανός καλλιτέχνης ερμήνευσε ζωντανά το «Paint A Vulgar Picture» για πρώτη φορά μετά από 29 ολόκληρα χρόνια, στέλνοντας ένα σαφές, κυνικό και απόλυτα ευθυγραμμισμένο με τη δημόσια εικόνα του μήνυμα προς τη μουσική βιομηχανία.
Η συναυλία στο Boeing Center at Tech Port ξεκίνησε μέσα σε ένα κλίμα αναμονής και ελαφριάς έντασης, καθώς ο Morrissey είχε ήδη ακυρώσει τις δύο πρώτες προγραμματισμένες εμφανίσεις του. Για τους πιστούς του ακόλουθους, αυτή η συμπεριφορά αποτελεί πλέον μέρος της «εμπειρίας», μία ιδιότυπη ρωσική ρουλέτα όπου το εισιτήριο δεν εγγυάται πάντα την παρουσία του καλλιτέχνη.
Όταν όμως τα φώτα χαμήλωσαν και ο Morrissey εμφανίστηκε στη σκηνή, η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε αμέσως.
Παρά την επικείμενη κυκλοφορία του νέου του άλμπουμ με τίτλο «Make-Up Is a Lie», ο ίδιος επέλεξε να μην παρουσιάσει κανένα νέο τραγούδι, εστιάζοντας σε ένα setlist που ισορροπούσε ανάμεσα στη σόλο καριέρα του και την κληρονομιά του συγκροτήματος που άλλαξε τον ρου της indie μουσικής στη δεκαετία του 1980.
Η στιγμή που καθόρισε τη βραδιά ήρθε νωρίς, μόλις στο πέμπτο τραγούδι. Οι πρώτες νότες του «Paint A Vulgar Picture», από το εμβληματικό άλμπουμ των The Smiths του 1987 «Strangeways, Here We Come», προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης και έκπληξης.
Το συγκεκριμένο κομμάτι είχε να ακουστεί ζωντανά από το 1997, παραμένοντας για σχεδόν τρεις δεκαετίες στο χρονοντούλαπο των «ξεχασμένων» διαμαντιών.
Η επιλογή του δεν ήταν τυχαία. Πρόκειται για μία από τις πιο σκληρές και ειλικρινείς επιθέσεις του Morrissey στον τρόπο με τον οποίο οι δισκογραφικές εταιρείες εκμεταλλεύονται τον θάνατο των καλλιτεχνών για να κερδοσκοπήσουν, ανακυκλώνοντας παλιό υλικό σε «πολυτελείς επανεκδόσεις» και «συλλεκτικά box sets».
«Στη συνάντηση της δισκογραφικής εταιρείας / Στα χέρια τους, επιτέλους, ένας νεκρός αστέρας / Αλλά δεν μπορούν ποτέ να σε σπιλώσουν στα μάτια μου / Δεν μπορούν να σε αγγίξουν τώρα / Όχι, δεν μπορούν να σε πληγώσουν, αγαπημένη μου / Δεν μπορούν να σε αγγίξουν, όχι», τραγούδησε ο Morrissey, με μία φωνή που παρά το πέρασμα του χρόνου διατηρεί εκείνη την ιδιαίτερη μελαγχολική χροιά και τη θεατρικότητα που τον καθιέρωσε.
Το τραγούδι περιγράφει με ανατριχιαστική λεπτομέρεια τον κυνισμό των στελεχών που τρίβουν τα χέρια τους μπροστά στην προοπτική του κέρδους από μία απώλεια: «Ξανακυκλοφορήστε το, ξανακυκλοφορήστε το / Με μία επιπλέον φωτογραφία και μία διαφορετική λίστα τραγουδιών».
Η χρονική συγκυρία αυτής της ερμηνείας παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Morrissey υπέγραψε πρόσφατα συμβόλαιο με τη Sire Records / Warner Music για την κυκλοφορία του «Make-Up Is a Lie».
Τα προηγούμενα δύο χρόνια, ο καλλιτέχνης είχε εξαπολύσει μύδρους κατά της βιομηχανίας, υποστηρίζοντας ότι καμία εταιρεία δεν δεχόταν να διανείμει τη δουλειά του, την οποία είχε ολοκληρώσει από τις αρχές του 2023.
Σε μία συναυλία του στο Νιούαρκ το 2024, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Όπως γνωρίζετε, κανείς δεν θέλει να κυκλοφορήσει τη μουσική μου πια. Και αυτό συμβαίνει γιατί είμαι ένας από τους κύριους υποστηρικτές της ελευθερίας του λόγου. Στην Αγγλία τουλάχιστον, αυτό έχει πλέον ποινικοποιηθεί. Δεν μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα στην Αγγλία. Αν δεν με πιστεύετε, πηγαίνετε εκεί. Εκφράστε μία άποψη και θα σας στείλουν στη φυλακή. Είναι πάρα πολύ δύσκολο».
Αυτή η αίσθηση του «διωκόμενου» καλλιτέχνη φαίνεται να τροφοδοτεί την ανάγκη του να επιστρέφει σε τραγούδια των The Smiths που μιλούν για απομόνωση και προδοσία από το σύστημα.
Στο Σαν Αντόνιο, το «Paint A Vulgar Picture» ήταν μόνο ένα από τα πέντε κομμάτια των Smiths που συμπεριλήφθηκαν στο πρόγραμμα. Οι θαυμαστές του είχαν την ευκαιρία να ακούσουν επίσης τα «There Is a Light That Never Goes Out», «How Soon Is Now?», «I Know It’s Over» και «Last Night I Dreamt That Somebody Loved Me».
Είναι αξιοσημείωτο ότι, ενώ για χρόνια ο Morrissey περιόριζε την παρουσία των τραγουδιών του παλιού του συγκροτήματος σε μόλις δύο ή τρία ανά εμφάνιση, πρόσφατα έχει αυξήσει κατακόρυφα αυτόν τον αριθμό, φτάνοντας πέρυσι να παίζει μέχρι και επτά σε μία βραδιά.
Ίσως πρόκειται για μία αναγνώριση της ακατάλυτης δύναμης αυτών των συνθέσεων, ή ίσως για έναν τρόπο να διεκδικήσει την πατρότητα ενός μύθου που τον ακολουθεί παντού.
Παρά την καλλιτεχνική του εγρήγορση, η σχέση του Morrissey με τις περιοδείες παραμένει προβληματική. Η στατιστική είναι αμείλικτη: το 2025 ακύρωσε 32 από τις 63 προγραμματισμένες εμφανίσεις του, ενώ συνολικά στην καριέρα του μετριούνται πάνω από 400 συναυλίες που είτε ακυρώθηκαν είτε διακόπηκαν πρόωρα.
Αυτή η ασυνέπεια έχει δημιουργήσει ένα παράδοξο: από τη μία πλευρά υπάρχει η λατρεία των φανατικών οπαδών του και από την άλλη η δυσπιστία των διοργανωτών.
Ωστόσο, για εκείνους που βρέθηκαν στο Τέξας, η εμπειρία της επιστροφής ενός τραγουδιού που είχε σιωπήσει για τρεις δεκαετίες ήταν αρκετή για να σβήσει κάθε παράπονο.
Το επόμενο μεγάλο ραντεβού για τους φίλους του Morrissey είναι η 6η Μαρτίου, ημερομηνία κυκλοφορίας του «Make-Up Is a Lie». Το άλμπουμ περιλαμβάνει έντεκα νέα τραγούδια, καθώς και μία διασκευή στο κλασικό «Amazona» των Roxy Music.
Το ομότιτλο κομμάτι έχει ήδη δώσει μία γεύση από την τρέχουσα δημιουργική του φάση, η οποία φαίνεται να κινείται στα γνώριμα μονοπάτια του λυρισμού και της κοινωνικής κριτικής.
Κλείνοντας τη βραδιά στο Σαν Αντόνιο, ο Morrissey άφησε το κοινό με την αίσθηση ότι, παρά τις αμφιλεγόμενες δηλώσεις του και τις ιδιοτροπίες του, παραμένει ένας από τους τελευταίους πραγματικούς «αινιγματικούς» της rock σκηνής.
Η επιστροφή του «Paint A Vulgar Picture» δεν ήταν απλώς μία κίνηση νοσταλγίας, αλλά μία υπενθύμιση ότι η μάχη του με τη βιομηχανία που τον ανέδειξε παραμένει ανοιχτή και προσωπική.
Είτε τον θεωρεί κανείς μία παρεξηγημένη ιδιοφυΐα είτε έναν δύστροπο σταρ που αρνείται να συμβιβαστεί με την εποχή του, το σίγουρο είναι ότι ο Morrissey συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις, να γεμίζει (όταν εμφανίζεται) αρένες και να βάφει με τα δικά του χρώματα την εικόνα μιας μουσικής πραγματικότητας που συχνά μοιάζει πολύ «χυδαία» για τα γούστα του.
