Ο ύμνος μιας γενιάς που δεν σιωπά – Τρεις δεκαετίες μετά, η εφηβική οργή των Nirvana κατακτά και τον ψηφιακό κόσμο
Είναι μία εικόνα χαραγμένη στη συλλογική μνήμη: ένα μισοσκότεινο γυμναστήριο λυκείου, αναρχικές μαζορέτες, ένας ξέφρενος χορός εφήβων και στο κέντρο όλων, τρεις μουσικοί που έμελλε να αλλάξουν την ιστορία της rock. Το εμβληματικό μουσικό βίντεο για το «Smells Like Teen Spirit», το τραγούδι που εκτόξευσε τους Nirvana στην παγκόσμια σκηνή το 1991, κατάφερε να ξεπεράσει το εντυπωσιακό ορόσημο των δύο δισεκατομμυρίων προβολών στο YouTube.
Το video clip, που σκηνοθέτησε ο Samuel Bayer, ανέβηκε στo YouTube τον Ιούνιο του 2009, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την πρώτη του προβολή στο MTV.
Χρειάστηκε δέκα χρόνια για να φτάσει το πρώτο δισεκατομμύριο προβολών, το 2019, και μόλις πέντε ακόμη χρόνια για να διπλασιάσει αυτόν τον αριθμό, αποδεικνύοντας τη διαχρονική δύναμή του.
Από τη δημιουργία του, ωστόσο, δεν έλειπαν οι εντάσεις. Το μουσικό βίντεο του «Smells Like Teen Spirit» γυρίστηκε στις 17 Αυγούστου 1991 σε ένα στούντιο στο Culver City της Καλιφόρνια, και η συνεργασία του συγκροτήματος με τον σκηνοθέτη ήταν κάθε άλλο παρά αρμονική.
Ο ίδιος ο Kurt Cobain, ο αείμνηστος frontman των Nirvana, είχε περιγράψει τον Samuel Bayer με όχι και τόσο κολακευτικά λόγια στη βιογραφία του συγκροτήματος, «Come As You Are: The Story Of Nirvana».
«Έχει ένα μικρό σύμπλεγμα του Ναπολέοντα», είχε πει ο Cobain. «Ήταν τόσο υπερκινητικός, τόσο “ροκάς” τύπος. Δεν μπορούσα να το πιστέψω. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι τελικά υποκύψαμε σε αυτό».
Το «Smells Like Teen Spirit» ήταν το πρώτο τραγούδι του θρυλικού άλμπουμ «Nevermind», το οποίο πούλησε πάνω από 30 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και κατέκτησε την κορυφή των charts.
Σε μία εποχή που κυριαρχούσαν ονόματα όπως ο Bryan Adams, ο Michael Bolton, η Mariah Carey και οι Boyz II Men, η ωμή ενέργεια των Nirvana ήταν μία απρόσμενη επιτυχία.
Το «Smells Like Teen Spirit» και το βίντεο, με τον Kurt Cobain, τον Krist Novoselic και τον Dave Grohl να παίζουν μέσα σε ένα γυμναστήριο γεμάτο καπνό, έγιναν το ηχητικό ξύπνημα μιας ολόκληρης γενιάς που αναζητούσε φωνή.
Οι στίχοι του τραγουδιού και ειδικά η φράση «Here we are now, entertain us», αποτύπωσαν την αίσθηση αποξένωσης και αμφισβήτησης της Γενιάς X. Το αντισυμβατικό στιλ του βίντεο, με τα φθαρμένα ρούχα και την ατημέλητη εμφάνιση των Nirvana, καθιέρωσε την αισθητική του grunge, επηρεάζοντας τη μόδα και τον πολιτισμό για χρόνια.
Η είσοδος του «Smells Like Teen Spirit» στο κλειστό κλαμπ των μουσικό βίντεο με πάνω από δύο δισεκατομμύρια προβολές στο YouTube είναι μία σπάνια τιμή για ένα rock τραγούδι.
Η λίστα κυριαρχείται από καλλιτέχνες της pop, της latin και της hip-hop, όπως η Taylor Swift, ο Justin Bieber, ο Ed Sheeran και Luis Fonsi. Λίγα είναι τα rock σχήματα που έχουν καταφέρει κάτι αντίστοιχο, ανάμεσά τους οι Guns N’ Roses με το «November Rain», οι Linkin Park με το «Numb», οι Twenty One Pilots και οι Imagine Dragons.
Το «Nevermind» αποδείχθηκε κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλώς επιτυχημένο άλμπουμ. Επέστρεψε την ακεραιότητα και το πάθος rock ροκ μουσική, φέρνοντάς τα ξανά στην κορυφή. Τρεις δεκαετίες μετά, το «Smells Like Teen Spirit» παραμένει ένας ύμνος νεανικής επανάστασης, μία πηγή έμπνευσης για μουσικούς και θαυμαστές, αποδεικνύοντας ότι η μουσική μπορεί να γίνει το όχημα για την έκφραση των πιο βαθιών συναισθημάτων μιας γενιάς.
