Ο Paul McCartney επιστρέφει στη δεκαετία που ακολούθησε τη διάλυση των Beatles και μιλά για τον φόβο της μοναχικής πορείας, τη δημιουργία των Wings, το «Ram» και τη δύσκολη απόφαση να στραφεί νομικά εναντίον των πρώην συνεργατών του.
Η ερώτηση μοιάζει απλή, αλλά για τον Paul McCartney δεν υπήρχε εύκολη απάντηση: τι κάνεις όταν έχεις υπάρξει μέλος των Beatles και ξαφνικά οι Beatles δεν υπάρχουν πια;
Αυτό είναι το σημείο από το οποίο ξεκινά το «Man on the Run», το νέο ντοκιμαντέρ του βραβευμένου με Όσκαρ σκηνοθέτη Morgan Neville, που παρακολουθεί τη ζωή και την καριέρα του McCartney περίπου από το 1968 έως το 1980. Είναι μία περίοδος γεμάτη αντιφάσεις, καθώς ο McCartney περνά από την απόλυτη ασφάλεια του μεγαλύτερου συγκροτήματος της εποχής σε μία εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, όπου πρέπει να ξαναβρεί τον εαυτό του ως σόλο καλλιτέχνης και στη συνέχεια να δημιουργήσει ένα νέο συγκρότημα.
Το «Man on the Run» δεν αντιμετωπίζει αυτή τη μετάβαση ως μία ευθεία συνέχεια της ιστορίας των Beatles. Αντίθετα, επιστρέφει σε μία εποχή κατά την οποία ο McCartney προσπαθούσε να καταλάβει τι μπορούσε να κάνει μετά το τέλος μιας ζωής που μέχρι τότε ήταν συνδεδεμένη με τρεις ακόμη ανθρώπους.
Ανάμεσα στο αδημοσίευτο υλικό βρίσκονται στιγμές με τον McCartney, τη Linda McCartney, την οικογένειά τους και τους Wings. Η ιστορία ξεκινά από το αγρόκτημα του McCartney στη Σκωτία, όπου ζούσε με τη Linda και τα παιδιά τους, σε μία περίοδο κατά την οποία οι Beatles είχαν ήδη αποφασίσει να διαλυθούν, χωρίς ο υπόλοιπος κόσμος να γνωρίζει ακόμη τι είχε συμβεί.
«Τι κάνεις μετά τους Beatles; Οι Beatles διαλύονται. Ήταν η μοναδική δουλειά που είχες ποτέ και ξαφνικά δεν την έχεις πια. Είναι σαν να σε απέλυσαν», εξήγησε ο McCartney στη συζήτηση που ακολούθησε την προβολή του ντοκιμαντέρ στο Academy Museum του Λος Άντζελες.
Η συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου και συντονίστηκε από τον σκηνοθέτη Judd Apatow, έδωσε στον McCartney την ευκαιρία να επιστρέψει σε εκείνη την περίοδο χωρίς την απόσταση που συνήθως επιβάλλει μία βιογραφική αφήγηση. Και οι Wings, όπως είπε, προέκυψαν ακριβώς από αυτή την ανάγκη να βρει ξανά τον δρόμο του.
«Κάπως έτσι προέκυψαν οι Wings. Προσπαθούσαμε να βρούμε τον δρόμο μας. Και όπως βλέπεις στην ταινία, τα πήγαμε καλά. Είχε μία δόση τρέλας, ας πούμε. Αλλά, ναι, μου αρέσει εκείνη η περίοδος», ανέφερε.
Πίσω από τη δημιουργία των Wings, όμως, υπήρχε μία πολύ πιο δύσκολη πραγματικότητα. Ο McCartney βρισκόταν ταυτόχρονα σε σύγκρουση με τους υπόλοιπους Beatles για τον Allen Klein, τον επιχειρηματία που είχε αναλάβει τη διαχείριση των υποθέσεων του συγκροτήματος.
Ο McCartney ήταν ο μόνος από τους τέσσερις που δεν εμπιστευόταν τον Klein και, όπως θυμήθηκε, οι υπόλοιποι Beatles τον αντιμετώπιζαν διαφορετικά. «Εγώ ήμουν ο μόνος που το πίστευε αυτό. Οι υπόλοιποι έλεγαν: “Τον λατρεύουμε”», είπε.
Το πρόβλημα ήταν ότι ο McCartney θεωρούσε πως ο Klein έδινε υποσχέσεις που δεν σκόπευε να τηρήσει. Η σύγκρουση, όμως, πήρε πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις όταν οι δικηγόροι του McCartney τού εξήγησαν ότι δεν μπορούσε να στραφεί απευθείας εναντίον του Klein, καθώς δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στις συμφωνίες των Beatles.
Αυτό σήμαινε ότι, για να προστατεύσει όσα θεωρούσε πως κινδύνευαν, θα έπρεπε να κάνει μήνυση στους ίδιους τους Beatles.
«Είπα: “Μα, δεν μπορώ”. Αυτό κράτησε μήνες. Έλεγα: “Δεν μπορώ να το κάνω, ξέρεις. Είναι σαν… πρώτον, θα στραφεί όλος ο κόσμος εναντίον μου, αλλά θα στραφώ κι εγώ εναντίον του εαυτού μου, και δεν είναι και τόσο καλή ιδέα”», θυμήθηκε.
Τελικά, όμως, δεν υπήρχε άλλος δρόμος. «Ήταν ο μόνος τρόπος. Έπρεπε να το κάνω», είπε.
Μέσα σε αυτό το χάος, ο McCartney έπρεπε παράλληλα να αντιμετωπίσει έναν ακόμη φόβο: τι θα συνέβαινε αν η μουσική του μετά τους Beatles δεν μπορούσε να σταθεί από μόνη της;
«Το να είμαι μόνος μου ήταν πολύ τρομακτικό, γιατί είχα πάντα την ασφάλεια του συγκροτήματος, ενώ μετά έπρεπε να βρω πώς θα το έκανα και πώς θα το διαφοροποιούσα», παραδέχθηκε.
Υπήρχε, μάλιστα, ένας πολύ συγκεκριμένος φόβος πίσω από αυτή την ανασφάλεια. «Θα μπορούσα απλώς να γράψω κι άλλα τραγούδια στο στυλ των Beatles και να τους μιμηθούμε. Θα ήμασταν σαν μία μπάντα που παίζει διασκευές των Beatles», εξήγησε.
Το «Ram», που κυκλοφόρησε το 1971, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της περιόδου. Σήμερα θεωρείται κλασικό άλμπουμ και έχει συνδεθεί εκ των υστέρων με την indie rock και την ηχογράφηση στο σπίτι, όμως η υποδοχή του όταν κυκλοφόρησε ήταν πολύ διαφορετική. Οι κριτικές επηρέασαν τόσο τον McCartney, ώστε για χρόνια πίστευε ότι ίσως οι επικριτές του είχαν δίκιο.
«Πίστευα ότι είχαμε δημιουργήσει κάτι ξεχωριστό, αλλά οι κριτικοί δεν το είδαν έτσι. Οι κριτικοί κάνουν κριτική, και άσκησαν κριτική σε εμένα», είπε.
Η αλλαγή ήρθε χρόνια αργότερα και από ένα απρόσμενο πρόσωπο. Ένας από τους ανιψιούς του τού είπε ότι το «Ram» ήταν ο αγαπημένος του δίσκος από τη δισκογραφία του.
«Κι εγώ είπα: “Τι;”. Και ξαφνικά, άρχισε να μου αρέσει πάλι», θυμήθηκε ο McCartney.
Το ίδιο σύνθετη ήταν και η σχέση του με τον John Lennon εκείνη την εποχή. Ο McCartney μίλησε με τρυφερότητα για τον Lennon, αλλά χωρίς να παρακάμψει τις εντάσεις που χαρακτήρισαν τα τελευταία χρόνια των Beatles και την περίοδο μετά τη διάλυσή τους.
«Αγαπούσα τον John —τον αγαπώ μέχρι σήμερα και θα τον αγαπώ πάντα», είπε. Για τον McCartney, ο Lennon παρέμενε εκείνος ο έφηβος που είχε γνωρίσει όταν ήταν ακόμη πολύ νέοι και που θαύμαζε από την πρώτη στιγμή.
Παράλληλα, όμως, αναγνώρισε ότι ο Lennon μπορούσε να γίνει ιδιαίτερα δύσκολος. «Ήταν υπέροχος άνθρωπος. Και το θέμα είναι ότι, αν κοιτάξεις τη ζωή του, υπήρχαν λόγοι για να είναι “τρελός”. Του είχαν συμβεί πολλά άσχημα πράγματα», ανέφερε.
Η δημιουργία των Wings ήρθε τελικά με έναν τρόπο σχεδόν αυθόρμητο. Ο McCartney παρακολουθούσε τον Johnny Cash στην τηλεόραση και τον είδε να εμφανίζεται με ένα νέο συγκρότημα, μαζί με τον Carl Perkins και άλλους μουσικούς της country.
«Σκέφτηκα απλώς: “Ουάου, ο Johnny μόλις έφτιαξε συγκρότημα. Τι ωραία ιδέα!”. Γύρισα στη Linda και είπα: “Το θέλεις; Να φτιάξουμε ένα συγκρότημα; Θέλεις να συμμετέχεις;”», θυμήθηκε.
Η Linda δεν είχε μουσική παιδεία, όμως ο McCartney δεν το θεώρησε εμπόδιο. Αντίθετα, σκέφτηκε πως ούτε οι Beatles γνώριζαν μουσική θεωρία όταν ξεκίνησαν. Οι Wings θα μάθαιναν μαζί, μπροστά στο κοινό και μέσα από τις ηχογραφήσεις και τις εμφανίσεις τους.
Η Linda δέχτηκε σκληρή κριτική, όπως και ο ίδιος ο McCartney. Η απόφαση να βρίσκεται στο συγκρότημα έγινε αντικείμενο σχολίων, όμως ο McCartney εξακολουθεί να θεωρεί ότι η παρουσία της είχε ουσιαστική θέση στον ήχο των Wings.
Το ίδιο ισχύει και για τη φωνή της. Όταν ο McCartney άκουσε ξανά τις ηχογραφήσεις του συγκροτήματος, χρόνια αργότερα, εντυπωσιάστηκε από το αποτέλεσμα.
«Η φωνή της Linda, ειδικά, είναι πολύ καλή. Προσθέτει μία πολύ ενδιαφέρουσα χροιά. Πρέπει να θυμάσαι ότι δεν υπήρχαν συστήματα Auto-Tune, οπότε έπρεπε απλώς να το τραγουδήσει σωστά», είπε.
Μαζί με τον Denny Laine, οι Wings απέκτησαν έναν ιδιαίτερο συνδυασμό φωνών και σταδιακά άρχισαν να βρίσκουν τη δική τους ταυτότητα. Η διαδικασία δεν ήταν άμεση, όμως ο McCartney βλέπει σήμερα την εξέλιξη του συγκροτήματος σαν μία επανάληψη της ίδιας μαθητείας που είχε ζήσει με τους Beatles.
«Τελικά, κάναμε ό,τι και οι Beatles: γίναμε καλύτεροι. Επιμείναμε και στο τέλος γίναμε πραγματικά καλοί», είπε.
Αυτό ακριβώς είναι που παρακολουθεί το «Man on the Run»: όχι μόνο την προσπάθεια ενός πρώην Beatle να συνεχίσει μετά το τέλος του συγκροτήματος, αλλά και την αργή διαδικασία με την οποία ο McCartney έπρεπε να μάθει ξανά πώς να βρίσκεται μέσα σε ένα συγκρότημα χωρίς να είναι οι Beatles.
Η ταινία φτάνει μέχρι την επιστροφή των Wings στις μεγάλες αρένες της Αμερικής, αλλά δεν αποφεύγει τις πιο σκοτεινές στιγμές της δεκαετίας. Η δολοφονία του Lennon, η σύντομη φυλάκιση του McCartney στην Ιαπωνία και η δικαστική σύγκρουση με τους Beatles αποτελούν μέρος μιας περιόδου που τελικά αποδείχθηκε πολύ πιο ταραχώδης από μία απλή μετάβαση από το ένα συγκρότημα στο άλλο.
Στην ταινία εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, οι Stella και Mary McCartney, ο Mick Jagger, ο Denny Laine, ο Laurence Juber, η Chrissie Hynde και ο Joe English. Η Linda McCartney συμμετέχει μέσα από αρχειακό υλικό, ηχογραφημένες αφηγήσεις και φωτογραφίες, προσθέτοντας τη δική της φωνή σε μία ιστορία που έζησε από πολύ κοντά.
Το «Man on the Run» είναι πλέον διαθέσιμο στο Prime Video και επιστρέφει σε μία από τις πιο αβέβαιες περιόδους της ζωής του McCartney, όταν το όνομα των Beatles ήταν ταυτόχρονα το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του και το μεγαλύτερο βάρος που κουβαλούσε.
Κοιτάζοντας σήμερα πίσω, ο McCartney δεν μιλά πλέον για εκείνα τα χρόνια με την αγωνία που ένιωθε τότε. Οι Wings έγιναν το νέο του συγκρότημα, οι δίσκοι εκείνης της περιόδου απέκτησαν διαφορετική θέση με τα χρόνια και ο άνθρωπος που κάποτε αναρωτιόταν τι κάνει κανείς μετά τους Beatles κατάφερε τελικά να συνεχίσει χωρίς να χρειάζεται να γίνει ξανά Beatle.
Το «Man on the Run» καταλήγει έτσι να αφορά κάτι μεγαλύτερο από τη δημιουργία των Wings: την προσπάθεια του Paul McCartney να μάθει πώς είναι να ξεκινάς από την αρχή, ακόμη κι όταν έχεις ήδη φτάσει στην κορυφή.
