Με αφορμή τα 75α γενέθλιά του, ο Phil Collins σπάει τη σιωπή του – Μιλά για τις επώδυνες περιπέτειες με την υγεία του και αφήνει ορθάνοιχτο το παράθυρο για νέα μουσική, αποδεικνύοντας πως η δημιουργικότητα δεν γνωρίζει φυσικούς περιορισμούς.
Υπάρχουν ορισμένες φωνές που έχουν ταυτιστεί τόσο βαθιά με το συλλογικό μας ασυνείδητο, ώστε ακόμα και η παρατεταμένη σιωπή τους μοιάζει με έναν ηχηρό απόηχο. Ο Phil Collins, ο άνθρωπος που καθόρισε τον ήχο των δεκαετιών του ’80 και του ’90, τόσο με τους Genesis όσο και με την προσωπική του διαδρομή, επιστρέφει στο προσκήνιο όχι με έναν νέο δίσκο –τουλάχιστον όχι ακόμα– αλλά με μία εξομολόγηση που ξεχειλίζει από ειλικρίνεια, πόνο και μία απροσδόκητη σπίθα ελπίδας.
Σε μία σπάνια και βαθιά ανθρώπινη συνομιλία με τη Zoe Ball για την εκπομπή «Phil Collins: Eras – In Conversation» του BBC Two, ο σπουδαίος καλλιτέχνης, ο οποίος διανύει πλέον το 75ο έτος της ηλικίας του, αποκάλυψε πως η μουσική του διαδρομή ίσως να μην έχει φτάσει ακόμα στο οριστικό της τέλος.
Μετά από μία περίοδο που ο ίδιος περιέγραψε ως «δύσκολα και απογοητευτικά χρόνια», ο Collins μοιάζει να αναζητά ξανά τη δημιουργική του ταυτότητα μέσα από τα συντρίμμια των προβλημάτων υγείας που τον ταλαιπώρησαν. Η εικόνα του άλλοτε δυναμικού ντράμερ που κυριαρχούσε στη σκηνή έχει δώσει τη θέση της σε έναν άνθρωπο πιο εύθραυστο σωματικά, αλλά εξίσου παθιασμένο πνευματικά.
Η παραδοχή του πως σκέφτεται την επιστροφή στο στούντιο δεν είναι απλώς μία είδηση για τους θαυμαστές του· είναι η δήλωση ενός ανθρώπου που αρνείται να επιτρέψει στη φθορά του χρόνου να σβήσει τη δημιουργική του φλόγα.
«Όσα βρίσκονται μπροστά μου, πέρα από το να ανακτήσω πλήρως την κινητικότητα και την υγεία μου, είναι να μπω εκεί μέσα, να πειραματιστώ λίγο και να δω αν υπάρχει κι άλλη μουσική, γιατί ξέρετε, τείνεις να νιώθεις κάπως ότι “αυτό ήταν, το έκανα αυτό”. Αλλά πρέπει να ξεκινήσεις να το κάνεις για να δεις αν μπορείς να το κάνεις. Διαφορετικά, δεν το κάνεις. Οπότε, αυτό είναι κάτι που βρίσκεται στον ορίζοντά μου» δήλωσε χαρακτηριστικά, δίνοντας μία γεύση από τις εσωτερικές του διεργασίες.
Είναι μία μάχη ανάμεσα στην αποδοχή της πραγματικότητας και την ανάγκη για έκφραση, μία πάλη που κάθε καλλιτέχνης του δικού του βεληνεκούς καλείται να δώσει όταν το σώμα αρχίζει να προβάλλει αντιστάσεις.
Η αλήθεια είναι πως η διαδρομή του Collins τα τελευταία χρόνια ήταν κάθε άλλο παρά στρωμένη με ροδοπέταλα. Ο δημιουργός του θρυλικού «In The Air Tonight» χρειάστηκε να υποβληθεί σε πέντε χειρουργικές επεμβάσεις στα γόνατα, οι οποίες ήρθαν να προστεθούν σε μία σειρά από προϋπάρχοντα και σοβαρά προβλήματα υγείας.
Η κατάσταση της υγείας του έγινε μάλιστα αντικείμενο έντονης παραφιλολογίας και μακάβριων φημών το περασμένο καλοκαίρι, όταν κυκλοφόρησαν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ότι βρισκόταν σε μονάδα ανακουφιστικής φροντίδας στο τέλος της ζωής του. Οι φήμες αυτές διαψεύστηκαν άμεσα από τους εκπροσώπους του, όμως η σκιά τους παρέμεινε, καθιστώντας την τωρινή του εμφάνιση ακόμα πιο σημαντική.
Όταν η Zoe Ball τον ενθάρρυνε να επιστρέψει στον γνώριμο χώρο του στούντιο, ο Collins δεν δίστασε να παραδεχτεί πως υπάρχουν ακόμα «φαντάσματα» δημιουργίας που περιμένουν να πάρουν μορφή.
«Έχω κάποια πράγματα που είναι μισοτελειωμένα ή δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, και δυο-τρία πράγματα που ολοκληρώθηκαν, τα οποία μου αρέσουν, οπότε, ξέρετε. Ίσως υπάρχει ακόμα ζωή σε αυτό το γερασμένο σκυλί. Ναι. Θα δείτε», ανέφερε με μία δόση αυτοσαρκασμού και βρετανικού φλέγματος για να περιγράψει την ανθεκτικότητά του.
Η απόσυρσή του από τις περιοδείες το 2022, μετά την τελευταία ζωντανή εμφάνιση με τους Genesis, ήταν μία στιγμή βαθιάς συγκίνησης για το παγκόσμιο μουσικό στερέωμα. Ήταν το αποτέλεσμα χρόνων σωματικής καταπόνησης που ξεκίνησε από έναν σοβαρό τραυματισμό στη σπονδυλική στήλη το 2007, ο οποίος προκάλεσε ζημιά στους σπονδύλους του αυχένα και του άφησε μόνιμα νευρολογικά προβλήματα.
Ο άνθρωπος που κάποτε έδινε τον ρυθμό με μία απαράμιλλη ένταση, έφτασε στο σημείο να εξομολογηθεί στους θαυμαστές του ότι «με βίας μπορούσε να κρατήσει μία μπαγκέτα».
Στην κουβέντα του με τη Zoe Ball, ο Collins δεν ωραιοποίησε την καθημερινότητά του. Περιέγραψε μία ζωή που απαιτεί συνεχή φροντίδα και προσοχή, μακριά από τη λάμψη των προβολέων.
«Ξέρετε, έχω μία νοσηλεύτρια που μένει μαζί μου όλο το 24ωρο για να βεβαιώνεται ότι παίρνω τη φαρμακευτική μου αγωγή όπως πρέπει. Είχα προκλήσεις με το γόνατό μου… Είχα οτιδήποτε θα μπορούσε να πάει στραβά με μένα, πήγε στραβά με μένα» εξήγησε, ρίχνοντας φως στις αθέατες πλευρές της ζωής ενός θρύλου που παλεύει με την ανθρώπινη φύση του.
Η συναισθηματική επιβάρυνση αυτής της μετάβασης είναι ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι για τον Phil Collins. Για έναν μουσικό που τα ντραμς ήταν η προέκταση του σώματός του, η απώλεια αυτής της ικανότητας ισοδυναμεί με την απώλεια μιας γλώσσας. «Ακόμα προσπαθώ να το συνειδητοποιήσω κάπως. Έχω περάσει όλη μου τη ζωή παίζοντας τύμπανα. Το να μην μπορώ ξαφνικά να το κάνω αυτό είναι ένα σοκ» παραδέχτηκε, σε μία στιγμή που η φωνή του φαινόταν να κουβαλά όλο το βάρος της σπουδαίας ιστορίας του.
Ωστόσο, παρά τον ρεαλισμό του, δεν αποκλείει μία επιστροφή, υπό τον όρο ότι θα μπορεί να ανταποκριθεί στα δικά του υψηλά κριτήρια. Η αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετωπίζει την τέχνη του παραμένει αλώβητη.
«Αν δεν μπορώ να κάνω αυτό που έκανα, τόσο καλά όσο το έκανα, προτιμώ να χαλαρώσω και να μην κάνω τίποτα. Αλλά αν ξυπνήσω μία μέρα και μπορώ να κρατήσω ένα ζευγάρι μπαγκέτες, τότε θα το προσπαθήσω. Αλλά νιώθω απλώς ότι έχω εξαντλήσει τα αεροπορικά μου μίλια» πρόσθεσε, χρησιμοποιώντας μία γλαφυρή μεταφορά για την ενέργεια που έχει καταναλώσει όλα αυτά τα χρόνια στις παγκόσμιες σκηνές.
Το «Phil Collins: Eras – In Conversation» προσφέρει μία σπάνια ματιά στην ψυχοσύνθεση ενός καλλιτέχνη που δεν έχει πλέον τίποτα να αποδείξει, παρά μόνο την ανάγκη του να παραμείνει ζωντανός μέσα από τη δημιουργία.
Είτε αυτό οδηγήσει σε ένα νέο άλμπουμ, είτε απλώς σε μερικές ακόμα ώρες πειραματισμού στο στούντιο, ο Phil Collins παραμένει ένας φάρος ανθεκτικότητας. Η μουσική του, άλλωστε, δεν βασίστηκε ποτέ μόνο στην τεχνική αρτιότητα, αλλά στο συναίσθημα που κατάφερνε να μεταδώσει.
Και αυτό το συναίσθημα, όπως φαίνεται, είναι ακόμα εκεί, έτοιμο να βρει τον δρόμο του προς το κοινό, έστω και με έναν διαφορετικό, πιο εσωτερικό ρυθμό.
