Ο Ed O’Brien, εμβληματικός κιθαρίστας των Radiohead, μιλάει ανοιχτά για τη μάχη του με την κατάθλιψη, τη θεραπευτική δύναμη της φύσης στην Ουαλία, τον νέο του σόλο δίσκο «Blue Morpho» και την αλήθεια πίσω από το μέλλον του ιστορικού συγκροτήματος.
Ο Ed O’Brien αποφάσισε να σπάσει τη σιωπή του και να μοιραστεί τις βαθιές εσωτερικές του αναζητήσεις, αποκαλύπτοντας πώς η υπέρβαση μιας σοβαρής περιόδου κατάθλιψης διαμόρφωσε τον νέο του σόλο δίσκο με τίτλο «Blue Morpho». Ο έμπειρος κιθαρίστας μίλησε στο NME για τη δική του «σκοτεινή νύχτα της ψυχής» αλλά και για την πολυσυζητημένη περιοδεία επιστροφής των Radiohead. Μέσα από μία εξομολογητική συζήτηση, ο O’Brien φωτίζει τις προκλήσεις της προσωπικής του διαδρομής και τη σταδιακή του αναγέννηση.
Ο γνωστός μουσικός είχε κυκλοφορήσει το εξαιρετικό προσωπικό του ντεμπούτο με το άλμπουμ «Earth» το 2020, χρησιμοποιώντας το καλλιτεχνικό όνομα EOB. Μεσολαβούσαν προσωπικές δυσκολίες και μία επιστροφή στις υποχρεώσεις των Radiohead, με τον ίδιο να περιγράφει τα έξι χρόνια που πέρασαν ως μία περίοδο με σκαμπανεβάσματα, η οποία όμως πρόσφατα βρήκε μία πολύ θετική ισορροπία.
«Έχω απολαύσει τη δημιουργία ενός δίσκου, έχω απολαύσει τη ζωή, έχω απολαύσει τον ρόλο του πατέρα, έχω απολαύσει και το ότι πέρασα μία δύσκολη περίοδο. Όλοι έχουν τέτοιες στιγμές στη ζωή, αλλά βγήκα στην άλλη πλευρά και είμαι πραγματικά ευγνώμων για την εμπειρία. Αισθάνομαι ότι είναι μέρος του ταξιδιού της ζωής», συνέχισε ο O’Brien.
«Το να μπορώ να το αντιμετωπίσω κατάματα με την καλή μου τύχη, είναι ωραίο να βγαίνεις από την άλλη πλευρά και να νιώθεις πιο ολοκληρωμένος», τόνισε.
Αυτή η δύσκολη φάση ξεκίνησε όταν το δεύτερο αυστηρό lockdown της πανδημίας σταμάτησε απότομα την καθημερινότητα, αναγκάζοντας τον O’Brien να προχωρήσει σε μία περίοδο εσωτερικής αναζήτησης και να αντιμετωπίσει δαίμονες που έκρυβε για χρόνια.
«Δεν είχα επιλογή. Πιστεύω ότι πρέπει να βρεις ποιες είναι οι ρίζες της κατάθλιψης. Διάβαζα το βιβλίο του Gabor Maté, “When The Body Says No”. Βασικά υποστηρίζει ότι η κατάθλιψη, τα αυτοάνοσα νοσήματα, οι καρκίνοι – όλα έχουν τις ρίζες τους στην παιδική ηλικία. Κλειδώνουμε πολλά πράγματα μέσα μας επειδή δεν τα επεξεργαζόμαστε», υποστήριξε ο O’Brien.
«Σε εκείνο το δεύτερο lockdown, όταν δεν μπορούσαμε να πάμε πουθενά, αυτό με ανάγκασε να βρεθώ σε αυτό το σκοτεινό μέρος, να καθίσω εκεί, να το νιώσω, να μην το φοβηθώ και να αντιμετωπίσω πραγματικά τους φόβους μου», εξομολογήθηκε.
Η διαδικασία αυτή αποδείχθηκε εξαιρετικά επίπονη για τον ίδιο.
«Προφανώς ήταν πραγματικά δύσκολο. Ένιωθα ότι ήταν μία τεράστια πρόκληση, αλλά αυτό στο οποίο στηρίχτηκα ήταν ότι έχω μία πνευματική πρακτική εδώ και αρκετό καιρό, περίπου 20 χρόνια, Ο διαλογισμός είναι ο θεμέλιος λίθος αυτής», συμπλήρωσε.
«Για οποιονδήποτε φίλο μου που περνάει κάτι παρόμοιο, η πρώτη μου ερώτηση είναι: “Διαλογίζεσαι;”. Είναι το πιο ισχυρό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε. Πιστεύω ότι θα έπρεπε να διδάσκουν διαλογισμό στα σχολεία», πρόσθεσε ο O’Brien.
Εκτός από την καθημερινή άσκηση της παρακολούθησης της αναπνοής για είκοσι λεπτά κάθε πρωί, ο μουσικός ανακάλυψε τη γαλήνη και τη γιατρειά μέσα στην άγρια φύση που περιβάλλει το αγροτικό του σπίτι στην Ουαλία.
«Αυτό περιλαμβάνει την επαφή με το κρύο νερό στη φύση, το περπάτημα και την αφύπνιση. Ήμουν πάντα παιδί της επαρχίας και αγαπούσα την ύπαιθρο, αλλά απλώς νιώθω ότι η μητέρα φύση δεν είναι μόνο εξαιρετική αλλά και βαθιά θεραπευτική», είπε.
Ο O’Brien θεωρεί ότι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του σύγχρονου τρόπου ζωής είναι η αποξένωση της κοινωνίας από το φυσικό περιβάλλον.
«Ένα από τα προβλήματα που έχουμε ως σύγχρονη κοινωνία είναι ότι είμαστε τόσο αποκομμένοι από τη μητέρα φύση. Όλες οι αποφάσεις μας λαμβάνονται από ανθρώπους σε κωμοπόλεις και πόλεις. Έχω ζήσει και στα δύο, αλλά υπάρχει κάτι στην ύπαιθρο και στη δύναμη των εποχών», υπογράμμισε.
Η ανάγκη του για επιστροφή στις ρίζες έγινε επιτακτική.
«Έχουμε χάσει την επαφή με αυτό. Νιώθω δέος γι’ αυτόν τον πλανήτη που μας δωρίστηκε και στον οποίο ζούμε».Το να ακούω το κελάηδισμα των πουλιών, να βρίσκω τη γαλήνη στη μητέρα φύση, σε αυτό στηρίχτηκα», τόνισε.
Η επαγγελματική του ελευθερία, χωρίς τις δεσμεύσεις ενός συμβατικού ωραρίου εργασίας, του έδωσε τον απαραίτητο χρόνο για να βιώσει την κατάθλιψη χωρίς φαρμακευτική παρέμβαση.
«Δεν χρειαζόταν να πάρω φαρμακευτική αγωγή, οπότε μπορούσα πραγματικά να νιώσω τον πόνο της. Μπορούσα να νιώσω το σκοτάδι, να περπατήσω μέσα από τη φωτιά. Αυτό απαιτεί χρόνο. Δεν υπάρχουν σύντομοι δρόμοι. Ζούμε σε μία κοινωνία που θέλει άμεση ικανοποίηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σήμερα, στα 58 του χρόνια, ο O’Brien αναγνωρίζει ότι η συνεχής ενασχόληση με τη δημιουργία εννέα άλμπουμ των Radiohead, οι περιοδείες και οι οικογενειακές του υποχρεώσεις λειτουργούσαν ως ασπίδα προστασίας.
«Στη συνέχεια χτύπησε αυτό το δεύτερο lockdown, τα φαντάσματα με χτύπησαν στον ώμο και είπαν: “Ήρθε η ώρα να το επεξεργαστείς αυτό, ήρθε η ώρα να αναγνωρίσεις αυτά τα πράγματα”», ανέφερε ο O’Brien.
«Όπαν το νιώθεις, τότε μπορείς να το επεξεργαστείς. Είναι η “Κόλαση” του Δάντη. Στα μισά του δρόμου της ζωής, έχασα τον εαυτό μου στο δάσος», πρόσθεσε.
Η εσωτερική αυτή αναμέτρηση τον οδήγησε σε μία ουσιαστική ωρίμανση.
«Αν δεν είχα αυτή την εμπειρία, θα μιλούσατε με μία άλλη εκδοχή του ανθρώπου με τον οποίο μιλήσατε πριν από έξι χρόνια. Εκείνος ο τύπος δεν είχε συνειδητοποιήσει πόσο χαμένος ήταν. Δεν ήταν πραγματικά ειλικρινής με τον εαυτό του», εξομολογήθηκε ο O’Brien.
Όταν ρωτήθηκε αν μία παρόμοια διαδικασία θα μπορούσε να είχε συμβεί νωρίτερα, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια του διαλείμματος του συγκροτήματος το 2012, ο O’Brien εμφανίστηκε σκεπτικός.
«Αυτή είναι μία καλή ερώτηση. Στην πραγματικότητα πήραμε έναν χρόνο άδεια το 2012, και τότε ήταν που η οικογένειά μου και εγώ πήγαμε να ζήσουμε στη Βραζιλία/ Δεν συνέβη τότε». Ήμουν 44 ετών, και το να έχεις ένα παιδί πέντε ετών και ένα επτά ετών ήταν κάτι που σε απορροφούσε πλήρω. Ήταν έντονο και είχαμε αφοσιωθεί στο να προσπαθούμε να είμαστε οικ«Δεν υπήρχε ο χώρος για να βγει αυτό στην επιφάνεια και δεν ήταν έτοιμο», ανέφερε.
Ο O’Brien πιστεύει πλέον ότι όλα συμβαίνουν στην κατάλληλη στιγμή της ζωής.
«Όσο μεγαλώνω, τόσο λιγότερο πιστεύω στην τύχη και στις τυχαίες συμπτώσεις. Είχα κρίσεις υγείας στην πορεία και πάντα προσπαθούσα να γίνω καλύτερα. Η ψυχική υγεία και η κατάθλιψη είναι πράγματα με τα οποία πάλευα πάντα όλα αυτά τα χρόνια». Πίστευα ότι τα κρατούσα μακριά με τον διαλογισμό μου, αλλά μερικές φορές το σώμα σου απλώς λέει: “Εντάξει, έχεις κάνει τόσα πολλά, αλλά τώρα θα σε χτυπήσουμε με κάτι μεγάλο”», τόνισε ο O’Brien.
«Μπορείς να το διαχειριστείς αυτό. «Πιστεύω πολύ ότι ο χρόνος είναι το παν. Κλειδώνεις πράγματα από την παιδική σου ηλικία. Το σώμα και η ψυχή μου απλώς είπαν: “Αυτό είναι μη βιώσιμο”. Αν θέλεις να είσαι καλά, αν θέλεις να είσαι ολοκληρωμένος, πρέπει να κοιτάξεις αυτά τα πράγματα και να τα επεξεργαστείς», εξήγησε Brien.
Αυτή η πορεία τον έκανε να αμφισβητήσει τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία προσεγγίζει και συζητά την ανδρική ψυχική υγεία.
«Αυτή η φράση, “ανδρική ψυχική υγεία”, είναι τόσο απίστευτα ανεπαρκής. Είναι τόσο αδιάφορη, τόσο άτονη». Βιώνεις τα βάθη και αυτές οι λέξεις δεν αποδίδουν τη σοβαρότητά τους. υποστήριξε με έμφαση. Είναι σαν να αποχρωματίζουν την ψυχική υγεία», υποστήριξε με έμφαση.
Για τον ίδιο, η πνευματική διάσταση της ίασης είναι εξίσου σημαντική με την ιατρική περίθαλψη.
«Είμαστε πνευματικά όντα που ζουν σε ένα φυσικό σώμα. Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν και αυτό δεν παρουσιάζεται με τον σωστό τρόπο Έχω μιλήσει ανοιχτά για την κατάθλιψή μου στο παρελθόν και νέοι άνθρωποι με έχουν πλησιάσει για να μου μιλήσουν γι’ αυτό», εξήγησε.
«Τους είπα: “Ξέρετε κάτι; Με δεδομένο τον κόσμο στον οποίο ζούμε, με όλα αυτά, η πιο λογική αντίδραση είναι μία μορφή απόγνωσης και κατάθλιψης επειδή όλα είναι τόσο χάλια”», ανέφερε.
«Ζούμε στην πιο σκληρή μορφή καπιταλισμού, η οποία εκδηλώνεται με πολέμους και έχουμε φτάσει σε αυτό το γελοίο σημείο της ιστορίας», συμπλήρωσε ο O’Brien.
Ο O’Brien συνδέει άμεσα την ψυχική οδύνη με τις παγκόσμιες κρίσεις και την αποτυχία του πολιτικού συστήματος.
«Γνωρίζουμε ότι αυτό δεν υπηρετεί τον πλανήτη, αυτό το πανέμορφο σπίτι. Γνωρίζουμε ότι δεν υπηρετεί τους ανθρώπους και οι άνθρωποι είναι τόσο αναστατωμένοι, κατακειρματισμένοι και βασανισμένοι που δεν θέλω να χρησιμοποιώ τον όρο “ψυχική υγεία”. Οι ηγέτες μας συνεχίζουν σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Και αναρωτιούνται γιατί οι άνθρωποι είναι τόσο απογοητευμένοι από την πολιτική;», ανέφερε.
«Είναι επειδή ολόκληρο το σύστημα δεν ευνοεί τους ευτυχισμένους ανθρώπους ή έναν ευτυχισμένο πλανήτη», συμπλήρωσε.
Η κοινωνική πίεση και τα οικονομικά βάρη οδηγούν, κατά τη γνώμη του, σε ακραίες αντιδράσεις.
«Οι άνθρωποι αφαιρούν τη ζωή τους για να ξεφύγουν από αυτόν τον πόνο. Η κοινωνία δεν θέλει πραγματικά να δει ποιες είναι οι αιτίες. Οι αιτίες βρίσκονται στο σύστημα που ασκεί τεράστια πίεση, χρέη και καταπόνηση στους ανθρώπους. Η ανθρωπότητα θα κοιτάξει πίσω σε 500-600 χρόνια, θα δει τη δική μας εποχή και θα πει: “Κοιτάξτε πόσο μονοδιάστατοι ήταν”», ανέφερε.
«Κάθε κοινωνία πιστεύει ότι είναι η πιο προηγμένη, αλλά είμαστε αξιολύπητοι.Είμαστε ικανοί για εξαιρετικά πράγματα, αλλά το σύστημα μας κρατά αλυσοδεμένους σε αυτό το μη βιώσιμο μονοπάτι», τόνισε.
Αυτή η αναζήτηση της ομορφιάς και της ελπίδας διατρέχει τον νέο του σόλο δίσκο «Blue Morpho», ο οποίος κυκλοφόρησε πρόσφατα. Το άλμπουμ πήρε το όνομά του από μία πεταλούδα της Βραζιλίας που συμβολίζει τη νέα αρχή.
«Ένα μέρος του εαυτού μου έλεγε: “Τι κάνω τελικά;”», ανέφερε κοιτώντας πίσω στο 2020. «Μόλις είχα κυκλοφορήσει το “Earth” και ένιωθα δυσαρεστημένος με κάποιες πτυχές του. Αναρωτιόμουν αν μπορώ να το κάνω αυτό. Επίσης, δεν περίμεκαν πραγματικά να επιστρέψω ξανά στους Radiohead», συμπλήρωσε ο O’Brien.
«Τι είμαι τώρα; Ποια είναι η ζωή μου;», ανέφερε.
Η απάντηση ήρθε μέσα από τη δημιουργία.
«Ο μοναδικός μου σκοπός, πέρα από το να είμαι πατέρας και όλα αυτά, ήταν να προσπαθήσω να φέρω λίγη ομορφιά στον κόσμο και να γιορτάσω όμορφα πράγματα. Είτε πρόκειται για τη μητέρα φύση είτε για κάποια από τα πράγματα που είναι ικανοί να κάνουν οι άνθρωποι. Υπάρχει αρκετό σκοτάδι στον κόσμο, το θέμα είναι να φέρουμε ομορφιά και φως», τόνισε ο O’Brien.
Ο O’Brien ερωτεύτηκε τη διαδικασία συγγραφής στίχων με έναν βαθύτερο, στιχουργικό τρόπο. Στο στούντιο βρήκε μία νέα οικογένεια συνεργατών, ανάμεσα στους οποίους οι παραγωγοί Paul Epworth και Riley MacIntyre, ο Shabaka Hutchings στο φλάουτο, ο Dave Okumu στην κιθάρα και η ESKA στα πρόσθετα φωνητικά.
«Αυτό το άλμπουμ και η διαδικασία του μου έδειξαν ότι θα το κάνω αυτό μέχρι την ημέρα που θα πεθάνω, είτε θέλει ο κόσμος να το ακούσει είτε όχι», δήλωσε ο O’Brien.
«Λατρεύω να φτιάχνω μουσική, λατρεύω αυτό που προκαλεί. Η διαδικασία κατά περιόδους ήταν βαθιά άβολη, και αυτό είναι που λατρεύω σε αυτήν. Παλαιότερα δεν μου άρεσε αυτή η πλευρά της, ήταν απλώς κάτι που έπρεπε να ξεπεράσω. «Τώρα βλέπω πώς εξυπηρετεί έναν σκοπό», είπε ο O’Brien.
Ο O’Brien σχεδιάζει ήδη τα επόμενα βήματά του. «Θέλω να κάνω άλλον έναν δίσκο και έχω περισσότερες από αρκετές ιδέες για τον επόμενο», αποκάλυψε.
Τα παιδιά του είναι πλέον 20 και 22 ετών, γεγονός που του επιτρέπει να αφοσιωθεί πλήρως στην περιοδεία για το «Blue Morpho».
«Ένα από τα σπουδαία πράγματα που προέρχονται από το πνεύμα των Radiohead είναι ότι δεν φοβάσαι να κάνεις λάθη. Πρέπει να υπάρχει κάποιο ρίσκο. Μπορεί να υπάρξουν μερικές τρομερές μουσικές στιγμές, αλλά δεν πειράζει γιατί αναζητάς αυτές τις στιγμές υπέρβασης που περιλαμβάνουν στοιχεία που κινούνται με διαφορετικούς τρόπους», εξήγησε ο O’Brien.
Η επιστροφή του στις ζωντανές εμφανίσεις με τους Radiohead για την πολυσυζητημένη περιοδεία τους το 2025 ήταν μία ξεχωριστή εμπειρία.
«Ήταν απλά φανταστικό. Ήταν τρομακτικό, φυσικά, επειδή όλοι θέλουν να πετύχει και την τελευταία φορά που το κάναμε, το 2018, δεν ήταν και πολύ καλά. Είμαστε τόσο ευλογημένοι που ο κόσμος θέλει να δει αυτό που κάνουμε, αλλά στην καρδιά του, πρόκειται για πέντε ανθρώπους», συμπλήρωσε ο O’Brien.
Η χημεία ανάμεσα στα μέλη του συγκροτήματος αποδείχθηκε καθοριστική.
«Ένιωθα πολύ έντονα γι’ αυτό και είπα: “Αν υπάρχει αγάπη ανάμεσα στους πέντε μας, τότε όλα ρέουν από εκεί και δεν έχουμε τίποτα να ανησυχούμε”. Τα τραγούδια μπορούν κατά κάποιο τρόπο να παιχτούν μόνα τους, αλλά αν υπάρχει η αγάπη και αυτό το συναίσθημα ανάμεσα στους πέντε μας, και υπήρχε, και ήταν υπέροχο. Παίζοντας κυκλικά, όλα ήταν στο κέντρο και η ενέργεια έρεε από εκεί. Όλοι μπορούσαν να το νιώσουν», εξήγησε.
Αυτή η θετική εμπειρία οδήγησε το συγκρότημα στην απόφαση να προγραμματίσει είκοσι ζωντανές εμφανίσεις κάθε χρόνο σε διαφορετικές ηπείρους από την επόμενη χρονιά. Ο O’Brien εξομολογείται ότι πλέον απολαμβάνει πολύ περισσότερο τη θέση του στη σκηνή και έχει ξεπεράσει παλιές ανασφάλειες.
«Αν είμαι ειλικρινής, πάντα ένιωθα ανασφάλεια για το τραγούδι μου σε σύγκριση με τη φωνή του Thom, καθώς ήμουν ο μόνος που έκανε αρμονίες με την καταπληκτική φωνή του. Παλαιότερα είχαμε μία σειρά από τεχνικούς ήχου για τα μόνιτορ και δεν μπορούσα να ακούσω τον εαυτό μου να τραγουδάει, οπότε είχα βαθιά ριζωμένες ανασφάλειες. Αυτό όμως το σπουδαίο με το να τραγουδάς πρώτες φωνές και να πρέπει να δουλέψεις πάνω σε αυτό στο στούντιο είναι ότι, όταν έρχεται η ώρα να κάνεις δεύτερες φωνές με τους Radiohead, φαίνεται πολύ πιο εύκολο», περιέγραψε.
Η φωνητική του εξέλιξη ήταν εμφανής.
«Το λάτρεψα. Μου άρεσε η αυτοπεποίθηση του να σκέφτομαι ότι το έχω. Το να μπορώ να τραγουδάω, να είμαι εκφραστικός με λεπτές αποχρώσεις, ήταν καταπληκτικό. Ένιωσαν ότι μπορούσα να σταθώ δίπλα στον Thom φωνητικά για πρώτη φορά. Μπορούσαμε πραγματικά να κάνουμε κάποια από τα πράγματα που ίσως να είχα αποφύγει πριν από δέκα χρόνια», είπε..
Ωστόσο, όταν η συζήτηση στράφηκε στο ενδεχόμενο ενός νέου άλμπουμ των Radiohead, που θα διαδεχόταν το «A Moon Shaped Pool» του 2016, ο O’Brien αντέδρασε με χιούμορ και επιφυλακτικότητα.
«Από πού σου ήρθε αυτή η ιδέα ότι υπάρχει άλλος δίσκος των Radiohead; Ξέρω ότι είναι πολύ αστείο και προέρχεται από καλή πρόθεση. Ο κόσμος θέλει να ακούσει έναν ακόμα δίσκο των Radiohead. Δεν μπορώ καν να το φανταστώ γιατί δεν έχουμε καν συζητήσει για άλλον δίσκο. Πιστεύω ότι αυτό συμβαίνει επειδή ο τελευταίος δίσκος ήταν τόσο απαίσιος στη δημιουργία του! Η ιστορία αυτού του δίσκου είναι τόσο σκοτεινή. Ρίχνει μία βαριά σκιά. Ίσως να με ρωτήσετε ξανά σε έξι χρόνια!», κατέληξε αστειευόμενος .
Στο τέλος της συζήτησης, ο O’Brien εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για τη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα, νιώθοντας ήρεμος και δημιουργικός.
«Είτε πρόκειται για κατάθλιψη, κρίση υγείας, ψυχική υγεία ή καταρρεύσεις, όλα αυτά τα πράγματα έχουν πάντα ένα πριν και ένα μετά. Συντονίζομαι περισσότερο με το μετά. Το μετά προσφέρει μία όμορφη αίσθηση», τόνισε ολοκληρώνοντας την εξομολόγησή του.
